I SA/Gl 1051/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-02-28
Skład orzekający: Wojciech Gapiński, Agata Ćwik-Bury, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do wszczęcia postępowania podatkowego na wniosek gminy w celu ustalenia podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) należnego gminie od umowy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa, gdy gmina nie jest stroną postępowania podatkowego?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie jest zobowiązany do wszczęcia postępowania podatkowego na wniosek gminy w celu ustalenia PCC, jeśli gmina nie jest stroną postępowania podatkowego w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Gmina powinna dochodzić swoich praw przed sądem powszechnym w drodze powództwa cywilnego. Właściwość organu podatkowego do rozpoznania sprawy została już przesądzona w poprzednim prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Miasto G. złożyło wniosek do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przeprowadzenie czynności sprawdzających lub wszczęcie postępowania w celu ustalenia podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) należnego Miastu od umowy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Organy podatkowe uznały, że Miasto nie jest stroną postępowania i zwróciły wniosek. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o zwrocie wniosku. Miasto wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów poprzez niewszczęcie postępowania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Miasta G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku oddala skargę.
1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS, organ odwoławczy) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. (dalej: organ I instancji) z dnia [...] r. znak: [...] w sprawie zwrotu wniosku Prezydenta Miasta G. (dalej: Prezydent Miasta, Strona).
2. Dotychczasowy przebieg postępowania.
2.1. W dniu [...] r. notariusz A. R. z Kancelarii Notarialnej w K. sporządził akt notarialny Rep. A [...] dotyczący umowy sprzedaży przedsiębiorstwa oraz oświadczenia o ustanowieniu hipoteki, zawartej pomiędzy "A" S.A. a "B" Sp. z o.o.
Z uwagi na fakt, że ww. kancelaria położona jest na terenie działania Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K., to ten organ podatkowy otrzymał wypis przedmiotowego aktu notarialnego. Równocześnie Kancelaria Notarialna złożyła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K.:
- Podatek PCC - informacja o przesłanych odpisach za okres od 2016-04-01 do 2016-04-30,
- Informacje o łącznej kwocie pobranego podatku od czynności cywilnoprawnych za okres od 2016-04-01 do 2016-04-30.
W sporządzonej Informacji notariusz wskazał, której gminie i w jakiej wysokości należy przekazać podatek od czynności cywilnoprawnych. W przedmiotowej sprawie ze względu na siedzibę przedsiębiorstwa był to Urząd Miasta w K.
Pismem z dnia 31 maja 2016 r. Prezydent Miasta zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z wnioskiem o przeprowadzenie czynności sprawdzających lub wszczęcie odpowiedniego postępowania zmierzającego do ustalenia podatku od czynności cywilnoprawnych należnego Miastu G. (dalej: Miasto) od tej umowy (umowa - akt notarialny). Zaznaczył, że przedmiotem sprzedaży była "C", której siedziba znajduje się na terenie Miasta. Pismo to zgodnie z właściwością miejscową zostało przekazane organowi I instancji.
W dniu [...] r. organ ten wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego i rozpoznania w przedmiocie zakreślonym wnioskiem przez Prezydenta Miasta, zaznaczając, że w niniejszej sprawie Miasto nie posiada przymiotu strony postępowania. DIAS w dniu [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
2.2. W wyniku wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w dniu 4 kwietnia 2017 r. wyrokiem I SA/Gl 1530/16 (orzeczenie prawomocne od dnia 30 stycznia 2018 r.) uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. znak [...]. W uzasadnieniu Sąd, iż zgodnie z istotnym w tej sprawie art. 12 ust. 1 pkt 2 z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tj. Dz.U.2017.1150, ze zm., dalej: u.p.c.c.) organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach podatku od czynności cywilnoprawnych - jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę podatnika. Zatem według tej regulacji, mającej charakter zasadniczy, właściwym w sprawne rozpoznania wniosku skarżącego jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K.
Od powyższego wyroku Miasto wniosło skargę kasacyjną, którą wyrokiem z dnia 30 stycznia 2018 r. II FSK 2122/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zaznaczając, że merytorycznego rozpatrzenia zarzutów podniesionych w skardze nie można dokonać, ze względu na to, iż sąd pierwszej instancji uznał, że właściwym do rozpoznania sprawy nie jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. lecz Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.c.c. Dopiero bowiem rozpoznanie wniosku strony skarżącej z 31 maja 2016 r. przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. przesądzi czy organ ten jest właściwym do spraw rozpoznawanych na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, czy też sprawa należy do kognicji sądu powszechnego (sprawa cywilna).
2.3. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] zwrócił wniosek Prezydenta Miasta dotyczący "podatku od czynności cywilnoprawnych należnego od czynności sprzedaży zorganizowanych części przedsiębiorstwa "A" S.A. na rzecz "B" Sp. z o.o. w sprawie "o przeprowadzenie czynności sprawdzających lub wszczęcie odpowiedniego postępowania zmierzającego do ustalenia podatku od czynności cywilnoprawnych należnego Miastu od tej umowy".
2.3. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik - radca prawny -działając w imieniu Miasta, pismem z dnia 30 maja 2018 r. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, albowiem w jego ocenie organ I instancji winien wszcząć postępowanie w celu ustalenia wartości rynkowej przedmiotu sprzedaży. Ponad dwukrotna różnica wartości zapisanej w księgach rachunkowych oraz ustalonej w drodze negocjacji ceny sprzedaży, uwzględniając Raport z aktualizacji wyceny powinna spowodować wszczęcie postępowania i wyjaśnienie tej rozbieżności. W ramach tego postępowania należy wyjaśnić i ustalić, czy przedmiotem transakcji było jedno przedsiębiorstwo, czy [...] zorganizowanych części przedsiębiorstwa. Ponadto pełnomocnik wniósł o dopuszczenie nowego dowodu w postaci Sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2016 wraz z opinią biegłego rewidenta i raportem.
2.4. Zaskarżonym postanowieniem DIAS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż stosownie do art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej: o.p.), organy podatkowe działają na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa i w toku postępowania powinny stać na straży praworządności.
Dalej podkreślił, iż zakres czynności sprawdzających jest ograniczony i wyznacza go art. 272 o.p. oraz kolejne przepisy ordynacji podatkowej, zawarte w dziele V "Czynności sprawdzające". W trakcie wykonywania czynności sprawdzających nie dokonuje się merytorycznej weryfikacji poprawności rozliczeń podatkowych, które mogą być przeprowadzone w trakcie postępowania podatkowego. Art. 280 o.p. wyłącza stosowanie w trakcie czynności sprawdzających regulacji rozdziału 11 działu IV "Dowody". Czynności sprawdzające stanowią jedynie wstępną kontrolę podatkową o charakterze wyłącznie formalnym.
Organ argumentował, iż z przedłożonych akt sprawy wynika, iż notariusz pobrał należny podatek, w ustawowym terminie, dokonał jego przekazania wraz z deklaracją do właściwego urzędu skarbowego, a przekazane przez notariusza dokumenty/informacje zawierały wszystkie wymagane elementy tj. datę oraz numer sporządzenia aktu notarialnego, kwotę podatku jaką należy przekazać właściwej gminie, a która została pobrana w związku z czynnością objętą aktem notarialnym. Ponieważ przekazane informacje nie budziły wątpliwości organu podatkowego (w kwestii poprawności złożonych dokumentów), to nie miał on obowiązku wzywania do udzielenia niezbędnych wyjaśnień, na co "zezwala" art. 274a § 2 o.p. Zaznaczył, że przekazanie gminie p.c.c. nie może zależeć od uznania organu administracji publicznej, ani co do zasady, ani co do jego wysokości (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 kwietnia 2017 r. I SA/Gl 1325/16).
Dalej DIAS wyjaśnił, iż postępowanie podatkowe, którego celem jest nie tylko weryfikacja formalna deklaracji, ale także merytoryczna, wszczynane jest zgodnie z art. 165 § 1 o.p. na żądanie strony lub z urzędu. Przy czym stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent łub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117b, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi łub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy (art. 133 § 1 o.p.)
W niniejszej sprawie, Miasto nie jest żadną z osób wskazanych w art. 133 § 1 o.p., tym samymi organ I instancji nie miał prawa do wszczęcia - na wniosek Prezydenta Miasta - postępowania zmierzającego do ustalenia podatku od czynności cywilnoprawnych należnego Miastu od przedmiotowej umowy. Prowadzenie postępowania podatkowego bądź wydanie orzeczenia z naruszeniem zasady praworządności powoduje wadliwość tego postępowania bądź też wadliwość orzeczenia podatkowego. Skutkiem takiej wadliwości może być stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej.
Ponadto DIAS podkreślił, że przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, ani żadne inne regulacje dotyczące sytuacji, w której pobrany przez notariusza podatek staje się dochodem co najmniej dwóch gmin, nie umożliwiają ustalenia udziałów poszczególnych gmin w dochodzie ze sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa. W konsekwencji, brakuje podstawy prawnej do określenia przez płatnika w informacji, dołączonej do deklaracji, w jakim stopniu poszczególne gminy partycypują w dochodzie podatkowym. Przypadki, gdy zdaniem jednej z gmin część dochodu podatkowego trafia do podmiotu nieuprawnionego, zamiast do beneficjenta nie są opisane w przepisach podatkowych. Brak jest zatem w obowiązujących przepisach procedur weryfikacji poprawności wykonania obowiązku płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych należnego poszczególnym gminom w związku ze sprzedażą zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Mając na uwadze ww. przepisy DIAS zauważył, że organ pierwszej instancji nie naruszył art. 11 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 4 u.d.j.s. a także art. 274a § 2 o.p., gdyż pobrany przedmiotowy podatek od czynności cywilnoprawnych w prawidłowej wysokości został przekazany w ustawowym terminie na rachunek gminy wskazanej przez notariusza. a w obowiązujących przepisach prawa, brak jest takich, które pozwalałyby organom podatkowym na weryfikację poprawności wykonania obowiązku płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych należnego poszczególnym gminom w związku ze sprzedażą zorganizowanej części przedsiębiorstwa o czym wspomniano wyżej. Ponadto wszczęcie postępowania podatkowego z urzędu może nastąpić w każdej chwili do czasu przedawnienia zobowiązania, tj. co do zasady w ciągu 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Dalej organ odwoławczy przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2017 r. I SA/Gl 1530/16 i wskazał, że organ I instancji w postanowieniu z dnia [...] r. uznał, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. h) ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (dalej również u.d.j.s.t.), wpływy z podatku od czynności cywilnoprawnych są źródłami dochodów własnych gminy. Stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy środki stanowiące dochody jednostek samorządu terytorialnego, które na podstawie odrębnych przepisów pobierają urzędy skarbowe są odprowadzane na rachunek budżetu właściwej jednostki samorządu terytorialnego w terminie 14 dni od dnia, w którym wpłynęły na rachunek urzędu skarbowego. Powyższe świadczy o tym, że przekazanie podatku gminie nie zależy od uznania organu administracji publicznej, ani co do zasady ani co do wysokości.
Jak już wcześniej zaznaczono, podatek pobiera notariusz (jeżeli sporządza umowę w formie aktu notarialnego) i wpłaca go na rachunek urzędu skarbowego, względnie obowiązek ten spoczywa na samym podatniku (art. 10 ust. 1 i 2 u.p.c.c.). W związku z powyższym jak zaznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w ww. wyroku stosunek władczy o charakterze podatkowoprawnym zachodzi pomiędzy urzędem skarbowym a podatnikiem i ewentualnie płatnikiem. Gmina nie jest stroną tego stosunku. Gmina, tak jak i Skarb Państwa ma osobowość prawną, dysponuje odrębnym majątkiem, wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. A więc stosunki prawne między Gminą a Skarbem Państwa w tym zakresie mają charakter równorzędny. Dalej DIAS przywołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt I OPS 2/15, zgodnie z którą "konsekwencją unormować przyjętych w polskim prawodawstwie jest rozwiązanie, zgodnie z którym organy jednostek samorządu terytorialnego posiadają podwójny charakter. Z jednej strony organy te są organami osoby prawnej, z drugiej zaś organami administracji publicznej. Co do zasady, dla organów występujących w tym pierwszym charakterze właściwe będą działania podejmowane w formach cywilnoprawnych, o charakterze niewładczym. Natomiast w postanowieniu z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1325/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwrócił uwagę, iż zobowiązanie Skarbu Państwa do przekazania jednostkom samorządu terytorialnego należnej kwoty udziału można ocenić jako zobowiązanie cywilnoprawne powstałe na podstawie ustawy.
Mając na względzie powyższe okoliczności DIAS stwierdził, że żądanie Prezydenta Miasta, które zmierza do pozyskania części pobranego przez notariusza i przekazanego urzędowi skarbowemu podatku p.c.c., nie może podlegać rozpatrzeniu w postępowaniu podatkowym, bowiem brak jest w przepisach prawa materialnego, podstaw do rozstrzygnięcia ww. żądania. Ponadto żądanie wniósł podmiot niebędący stroną w rozumieniu art. 133 o.p. (por. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2017 r. I SA/Gl 1530/16 oraz z dnia 16 maja 2017 r. akt I SA/Gl 1532/16).
Zdaniem DIAS brak możliwości rozpatrzenia przez organ podatkowy wniosku Prezydenta Miasta nie może jednak pozbawić jakichkolwiek instrumentów do dochodzenia należnego Miastu dochodu własnego (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 kwietnia 2017r. sygn. akt I SA/G1 1325/16). W związku z powyższym zdaniem organu odwoławczego, Miasto winno dochodzić swoich praw przed sądem powszechnym, w drodze powództwa cywilnego. Ponadto przedmiotem niniejszej sprawy determinowanej złożonym przez Stronę wnioskiem, nie jest kwestia wyceny wartości Spółki, lecz kwestia dystrybucji podatku od czynności cywilnoprawnych.
Reasumując, w ocenie DIAS organ I instancji był uprawniony do wydania postanowienia w trybie art. 171 § 3 o.p. Stosownie do tego przepisu jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych zawartych w podatniku, albo z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd, organ podatkowy zwraca podanie osobie, która ie wniosła, z odpowiednim pouczeniem. Zwrot podania następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Oceniając więc zaskarżone postanowienie pod kątem właściwości organu podatkowego, który winien rozpoznać złożony przez skarżącego wniosek trzeba zauważyć, że w ww. wyroku Sąd wyraźnie wskazał, iż "zgodnie zatem z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.c.c. w zw. z art. 17 § 1 o.p. niniejszą sprawę powinien rozpoznać - w razie jej powtórnego zakwalifikowania przez organ do spraw rozpoznawanych na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K., jako właściwy według siedziby podatnika w tym podatku. Za taką wykładnią przemawia także reguła, że wyjątków nie należy interpretować rozszerzająco, a taki niewątpliwie stanowi § 9 ust. 2 rozporządzenia. Nie ma tu znaczenia, że przedmiot żądania skarżącego dotyka pośrednio poprawności wykonania obowiązku płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie informacji o kwocie podatku należnego poszczególnym gminom. Hipotetyczne naruszenie tego obowiązku nie determinuje odpowiedzialności podatkowej płatnika w rozumieniu art. 30 o.p., która jak wyżej wskazano, ogranicza się do obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku na rachunek organu podatkowego. Poza jej zakresem pozostaje wskazanie przez notariusza, która gmina jest beneficjentem podatku".
3. Postępowanie przed Sądem I instancji.
3.1. W skardze pełnomocnik Miasta wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, zarzucił naruszenie art. 165 § 1 o.p. oraz art. 6 ust. 3 i 4 u.p.c.c. poprzez niewszczęcie postępowania podatkowego z urzędu w celu określenia właściwej wysokości podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy sprzedaży z dnia [...] r. zawartej w formie aktu notarialnego rep. A nr [...] oraz gmin, który podatek ten winien zostać przekazany, jako ich dochód.
W uzasadnieniu zakwestionował cenę sprzedaży ustaloną w akcie notarialnym z dnia [...] r. W ocenie skarżącej organ odwoławczy zobowiązany był uchylić zaskarżone postanowienie i nakazać organowi I instancji wszczęcie postępowania w celu ustalenia wartości rynkowej przedmiotu sprzedaży. Strona przedstawiła dowód, z którego wynika, że podana w akcie notarialnym wartość przedmiotu sprzedaży może nie odpowiadać wartości rynkowej. W związku z tym organ podatkowy zobowiązany był do wszczęcia postępowania podatkowego i ustalenia wartości rynkowej przedmiotu sprzedaży.
3.2. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że zarzuty podniesione przez Skarżącego w skardze nie znajdują poparcia w świetle obowiązujących przepisów prawa, a ponadto były już w znacznej części przedmiotem rozważań podjętych zarówno przez organ podatkowy I instancji, jak też i przez organ odwoławczy. Ponadto zaznaczył, że w niniejszej sprawie nie wystąpił przypadek, że sąd powszechny uznał się za niewłaściwy.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
4.1. Skarga okazała się niezasadna, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego oraz procesowego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej p.p.s.a.).
4.2. Na obecnym etapie postępowania kwestią sporną pozostaje możliwość wszczęcia przez organ, na wniosek strony skarżącej, postępowania w celu określenia właściwej wysokości podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy sprzedaży z dnia [...] r. zawartej w formie aktu notarialnego rep. A nr [...].
Natomiast zagadnienie odnoszące się do rozstrzygnięcia, której gminie podatek ten winien zostać przekazany jako ich dochód, zostało już przesądzone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w wyroku z dnia 4 kwietnia 2017 r. I SA/Gl 1530/16. W konsekwencji, z uwagi na treść art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, problematyka określenia właściwej gminy, nie może ono być przedmiotem powtórnej kontroli w niniejszym postępowaniu. W odniesieniu do sądów norma wynikająca z art. 170 p.p.s.a. oznacza, że sądy te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2018r. II FSK 2918/16, z dnia 28 czerwca 2018r., II FSK 15/2018, CBOSA).
Ponadto WSA w Gliwicach w powołanym wyżej wyroku wyraził również ocenę prawną co do statusu Prezydenta Miasta w stosunku prawnopodatkowym w p.c.c. zachodzącym pomiędzy organem a podatnikiem tego podatku, a także wskazał właściwą procedurę prawną dla dochodzenia ewentualnych roszczeń Miasta wynikających z umowy sprzedaży z dnia [...] r. zawartej w formie aktu notarialnego rep. A nr [...]. Również tymi ocenami skład orzekający w niniejszej sprawie jest związany.
4.3. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia we wskazanym wyżej zakresie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 165 § 1 o.p. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Stroną w postępowaniu podatkowym, w świetle art. 133 § 1 o.p. jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.
Sąd podziela wyrażone w powołanym już prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1530/16 stanowisko, którym jest związany, że stosunek władzy o charakterze podatkowo-prawnym zachodzi pomiędzy urzędem skarbowym a podatnikiem i ewentualnie płatnikiem. Gmina nie jest stroną tego stosunku. Gmina, tak jak i skarb Państwa ma osobowość prawną, dysponuje odrębnym majątkiem, wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Zasadnie zatem DIAS wskazał, że na organie I instancji nie ciąży obowiązek informowania Miasta o tym, czy zostało wszczęte postępowanie celem weryfikacji tego co było przedmiotem sprzedaży objętej aktem notarialnym Rep. A [...] oraz wartości tego przedmiotu, bowiem wszczęcie postępowania podatkowego odbywa się na żądanie strony lub z urzędu (art. 165 § 1 o.p.).
Z uwagi na fakt, że Miasto nie jest żadną ze stron ww. aktu notarialnego, czy też jedną z osób wskazanych w art. 133 § 1 o.p. brak podstaw do wszczęcia postępowania w zakresie wskazanym we wniosku Skarżącego (por. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2017 r. I SA/Gl 1530/16 oraz z dnia 16 maja 2017 r. akt I SA/Gl 1532/16). Tym bardziej, że właściwą procedurą do dochodzenia przez Miasto swoich praw, jak wskazano w powołanym wyżej wyroku WSA, jest droga postępowania przed sądami powszechnymi. W konsekwencji mając prawną możliwość realizacji swoich praw w drodze powództwa cywilnego, Strona nie zostaje pozbawiona dochodzenia należnego jej dochodu własnego. Trafnie w tym kontekście wskazał DIAS opierając się na poglądzie prawnym WSA w Gliwicach wyrażonym w powołanym już wyroku, że żądanie Prezydenta Miasta, które zmierza do pozyskania części pobranego przez notariusza i przekazanego urzędowi skarbowemu podatku p.c.c., nie może podlegać rozpatrzeniu w postępowaniu podatkowym, bowiem brak jest w przepisach prawa materialnego podstawy rozstrzygnięcia ww. żądania.
Ponadto z uwagi na określony w art. 70 § 1 o.p., 5-letni termin zobowiązania podatkowego organy podatkowe dysponują możliwością wszczęcia odpowiedniego postępowania podatkowego czy też kontroli podatkowej.
Należy tutaj również zaakcentować, że zgodnie z żądaniem Prezydenta Miasta było wszczęcie odpowiedniego postępowania zmierzającego do ustalenia podatku od czynności cywilnoprawnych należnego Miastu od tej umowy i taki zakres sprawy został wyznaczony przez wnioskodawcę.
Mając na uwadze powyższe zasadnie DIAS na zasadzie art. 171 § 2 o.p. zwrócił wniosek Strony. W świetle powołanego przepisu jeżeli organ podatkowy otrzyma podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, podanie uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania, z tym że nie wywołuje ono skutków w postaci skrócenia terminów określonych w art. 139 § 1 i 3. Ponadto żądanie Prezydenta Miasta, które zmierza do pozyskania części pobranego przez notariusza i przekazanego urzędowi skarbowemu podatku p.c.c., nie może podlegać rozpatrzeniu w postępowaniu podatkowym, bowiem brak jest w przepisach prawa materialnego, podstaw do rozstrzygnięcia ww. żądania.
Reasumując dotychczasowe rozważania wskazać przyjdzie, że Strona nie wykazała naruszenia powołanych w skardze przepisów.
4.4. Mając na uwadze powyższe Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło