I SA/Gl 1056/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow-Milczarek, Sędziowie Asesor WSA Mikołaj Darmosz (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Protokolant Nikola Bartosik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2026 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 czerwca 2025 r. nr SKO.FP/41.4/332/2025/7336/RS w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za luty 2025 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza nieważność decyzji Dyrektora Miejskiego Zakładu Gospodarowania Odpadami w D. z dnia 2 kwietnia 2025 r. nr [...], 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 195 (sto dziewięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiot kontroli Sądu stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z 30 czerwca 2025 r. o nr SKO.FP/41.4/332/2025/7336/RS wydana na podstawie art. 6ka ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 733 – dalej: "u.c.p.g."), art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 111 – dalej: "o.p."), oraz art. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ [...] w D. (dalej: "Strona", "Skarżąca", "Spółdzielnia") od decyzji Dyrektora Miejskiego Zakładu Gospodarowania Odpadami w D. (dalej: "Dyrektor MZGO", "Dyrektor") z 2 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lutego 2025 r. do 28 lutego 2025 r. Stan sprawy przedstawiał się następująco. Dyrektor MZGO decyzją z 2 kwietnia 2025 r. po przeprowadzonym postępowaniu podatkowym wszczętym osobnym postanowieniem określił Spółdzielni wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w podwyższonej wysokości za luty 2025 r. Podstawę faktyczną wydania wspomnianej decyzji stanowiły zgłoszone przez przedsiębiorcę odbierającego odpady z nieruchomości przypadki niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych z nieruchomości położonej w D. przy ulicy [...]. Decyzja określiła Spółdzielni wyższe opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku z tymi naruszeniami zgodnie z art. 6ka u.c.p.g. Podstawą do obliczenia wyższych opłat był § 4 uchwały Rady Miejskiej Dąbrowy Górniczej XXX/685/2021 z 24 listopada 2021 r. w sprawie określenia metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz stawki za pojemnik o określonej pojemności (Dziennik urzędowy Województwa Śląskiego z 3 grudnia 2021. poz. 7671 z późniejszymi zmianami). Spółdzielnia pismem z 16 kwietnia 2025 r. wniosła odwołanie do SKO. Strona nie zgodziła się z określeniem wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem. Podniesiono zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne, a także poprzez przyjęcie, że materiał sprawy był wystarczający dla wydania decyzji. Strona zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem art. 191 o.p. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie, iż materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, podczas gdy materiał dowodowy nie potwierdza stanu faktycznego ustalonego w decyzji, oraz art. 122 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 o.p. poprzez pozorne uzasadnienie faktyczne decyzji niezawierające wszystkich okoliczności sprawy oraz faktów znanych organowi. Strona zarzuciła błędne zastosowanie art. 6k ust. 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. poprzez ustalenie że Skarżąca nie dopełniła obowiązku selektywnego zbierania odpadów. Spółdzielnia w uzasadnieniu do odwołania wskazał, że zdjęcia załączone jako dowód nie prezentują w sposób wystarczający stanu faktycznego, tak aby można było z pewnością stwierdzić, iż doszło do niedopełnienia obowiązków selektywnego zbierania odpadów a w związku z tym organ powinien posłużyć się zasadą rozstrzygania sporów na korzyść Skarżącej. Strona zastrzegła, że dołożyła wszelkich starań by zabezpieczyć boksy śmietnikowe oraz przeprowadziła kampanie informacyjną dla mieszkańców bloku, wobec tego bezzasadnym jest wyciąganie wniosków z art. 6k ust. 3 i art. 5 ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. Kolegium decyzją z 30 czerwca 2025 r. utrzymało decyzję Dyrektora MZGO. W uzasadnieniu SKO przytoczyło stosowne przepisy u.c.p.g. i omówiło wynikające z nich obowiązki związane ze zbiórką odpadów komunalnych. W szczególności wskazano, że obowiązek selektywnego zbierania odpadów przez właścicieli nieruchomości został wymieniony w art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. Konieczność podziału na konkretne frakcje odpadów podlegające selektywnemu zbieraniu ma źródło w art. 3 ust. 2 pkt 5, art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a u.c.p.g. oraz w uchwale Rady Miejskiej Dąbrowy Górniczej nr VIII/171/2015 z 24 czerwca 2015 r. w sprawie ustalania szczegółowych zasad utrzymywania czystości i porządku na terenie gminy Dąbrowa Górnicza. Organ odwoławczy stwierdził, że dokumentacja zdjęciowa dostarczona Dyrektorowi MZGO przez odbierające odpady komunalne z nieruchomości [...] Sp. z.o.o. pozwalała na wszczęcie postępowania w przedmiocie określenia opłaty w podwyższonej wysokości. Wskazało, że Spółdzielnia jest właścicielem nieruchomości położonej na ulicy [...] w D., w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. Spółdzielnia jest bowiem zarządcą nieruchomości wspólnej, co zostało potwierdzone w złożonej przez nią deklaracji z 3 marca 2025 r. o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W ocenie Kolegium ze zgłoszenia dokonanego przez przedsiębiorcę odbierającego odpady z nieruchomości w sposób oczywisty wynika, że doszło do naruszenia obowiązków związanych z selektywną zbiórką odpadów. Znajdujące się w kontenerach na odpady zmieszane surowce nie były zabrudzone ani zaolejone więc nadawały się do włożenia ich do odpowiednich pojemników przeznaczonych do selektywnej zbiórki odpadów. Umieszczenie odpadów innych frakcji w pojemniku na odpady zmieszane jest zaprzeczeniem ustawowej zasady recyklingu i stanowi podstawę do określenia wyższej opłaty zgodnie z art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. organ poprawnie więc zbadał stan faktyczny i poddał ocenie zgromadzony materiał dowodowy. Kolegium odnosząc się do argumentacji Spółdzielni, że odpady podrzucane były przez osoby trzecie wyjaśniło, że okoliczność ta nic nie zmienia w prawnej ocenie możliwości nałożenia opłaty podwyższonej. Organ odwoławczy zaznaczył, że art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. wskazuje podmiot odpowiedzialny za uiszczenie opłaty, co więcej nie przewiduje on miarkowania takiej opłaty oraz możliwości odstąpienia od jej naliczenia. Niezależnie od powyższego SKO przeanalizowało kompetencje Dyrektora MZGO do wydawania decyzji na podstawie art. 6ka u.c.p.g. Wskazano, że uprawnienie to wynika z uchwały Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej z 6 listopada 2013 r. nr XXXII/619/13 (tj. Dz. U. Woj. Śl. z 28 października 2019 r., poz. 7117 – dalej "uchwała kompetencyjna"). § 1 tejże uchwały stanowi o uprawnieniu wydanym Dyrektorowi MZGO na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 – dalej: "u.s.g.") do prowadzenia postępowań i wydawania decyzji na zasadach określonych w art. 6o u.c.p.g. czyli przypadków kiedy to uprawniony nie złożył deklaracji o wysokości opłaty. Kolegium uznało, że pomimo braku wskazania w ww. uchwale upoważnienia do wykonywania zadań z art. 6ka u.c.p.g delegacje taką wywodzi się z treści i zakresu stosowania art. 6o ww. ustawy w wersji obowiązującej sprzed 6 września 2019 r. SKO powołuje się na wyrok WSA w Poznaniu z 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Po 102/19. Zdaniem organu do 2019 r. art. 6o u.c.p.g. swoim zakresem zastosowania obejmował także materię aktualnego art. 6ka u.c.p.g. wobec czego należy wnioskować, że poprzez ww uchwałę Rada Miejska w D. skutecznie przeniosła uprawnienia przysługujące Prezydentowi Miasta (dalej: "Prezydent") na Dyrektora MZGO, co do wydawania decyzji w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w podwyższonej wysokości. Spółdzielnia pismem z 1 sierpnia 2025 r. wniosła skargę do tutejszego Sądu zaskarżając w całości ww. decyzję SKO. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: art. 122, 187 § 1 oraz art. 235 o.p. poprzez wadliwe ustalenia i bezkrytyczne przyjęcie ustaleń organu I instancji; art. 121 § 1 w związku z art. 235 o.p. poprzez uznanie za prawidłowe przeprowadzenie kontroli miejsca gromadzenia odpadów komunalnych przez organ I instancji z pominięciem mieszkańców; art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie poprzez uznanie, że mieszkańcy korzystający z miejsca gromadzenia odpadów nie zbierają ich w sposób selektywny. Strona skarżąca wniosła o: a) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Dyrektora MZGO, b) zasądzenie kosztów postępowania od organu. Uzasadniając zarzuty skargi Spółdzielnia podniosła błędną ocenę materiału dowodowego. Jej zdaniem organ odwoławczy powinien w sposób krytyczny ocenić zdjęcia wykonane przez przedsiębiorstwo komunalne, gdyż nie ukazują one w sposób jednoznaczny, że odpady które znalazły się w pojemniku nie podlegają włożeniu ich do pojemnika na odpady zmieszane z innych względów np. zabrudzeń. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 26 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 731/24 wskazała, że zdjęcia wykonane przez przedsiębiorcę odbierającego odpady uniemożliwiają ocenę stopnia czystości odpadów, a tym samym stwierdzenie czy nie miały one cech wykluczających je z umieszczenia w pojemnikach przewidzianych na odpady zbierane selektywnie. W ocenie Skarżącej organ niewystarczająco odniósł się do jej zarzutów wobec materiału dowodowego przez co zaskarżona decyzja narusza prawo. Kolegium w piśmie z 28 sierpnia 2025 r. odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga wniesiona została na decyzję wymienioną w art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 – dalej "p.p.s.a.") podlegającą kontroli sprawowanej przez właściwy sąd administracyjny. Wspomniana kontrola wykonywana jest pod względem zgodności z prawem poddanych jej działań administracji publicznej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., który to przepis z uwagi na przedmiot zaskarżenia nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przeprowadzając kontrolę sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a). Sporna w sprawie jest zasadności nałożenia na stronę obowiązku uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w podwyższonej wysokości w związku z niedopełnieniem obowiązków związanych z selektywną zbiórką odpadów. Strona skarżąca przede wszystkim podważa poprawność ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzekania przez organy. Wedle strony skarżącej organy nie wykazały, że stan odpadów komunalnych był taki, że powinny one zostać umieszczone w pojemnikach dla nich przewidzianych, a nie w pojemniku na odpady zmieszane. Skarga zasługiwała na uwzględnienie jednakże z innych powodów niż w niej podniesione. Sąd obejmując kontrolą sprawę zakończoną zaskarżoną decyzją Kolegium, nie był związany zarzutami skargi. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił że doszło w niej do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (podatkowego). Skutkowało to koniecznością eliminacji zapadłych w przebiegu postępowania administracyjnego rozstrzygnięć. Na wstępie przywołać należy art. 6q u.c.p.g. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego. Z kolei w myśl art. 6q ust. 1a u.c.p.g. (dodanym do ustawy z mocą obowiązującą od 6 września 2019 r.), w przypadku udzielenia przez radę gminy, na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, 1572, 1907 i 1940), upoważnienia do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi uprawnienia organów podatkowych w tych sprawach przysługują upoważnionemu organowi. Z treści art. 6q ust. 1 u.c.p.g. wyprowadzić można jako zasadę, że to wójt, burmistrz lub prezydent posiadają atrybut wyłączności działania jako organ podatkowy w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi (por. wyrok WSA w Białymstoku z 5 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Bk 228/18 – powołane orzeczenia dostępne poprzez Centralną Bazę Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jednocześnie art. 6q ust. 1a u.c.p.g. stanowi podstawę prawną, aby poprzez uchwałę wydaną w trybie art. 39 ust. 4 u.s.g. organ stanowiący gminy mógł upoważnić, do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy i jednostki organizacyjne tworzone przez gminę (art. 9 ust. 1 u.s.g.). Do kategorii podmiotów jakim może zostać powierzone załatwianie indywidualnych spraw z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi zalicza się niewątpliwie samorządowy zakład budżetowy o jakim mowa w art. 14 pkt 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 ze zm. – dalej "u.f.p.".). Wprowadzenie regulacji art. 6q ust. 11 i ust. 1a u.c.p.g. było związane z realizacją przez ustawodawcę wskazań zawartych w uchwale 7 sędziów NSA z 19 grudnia 2016 r. sygn. akt II FPS 3/16, w której wyjaśniono że w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przepis art. 6q ust. 1 u.c.p.g. wyłącza stosowanie przepisu art. 39 ust. 4 u.s.g. W konsekwencji należy przyjąć, że właściwość podmiotu o którym mowa w art. 9 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 14 pkt 3 u.f.p. do załatwiania indywidualnych spraw dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi (np. wydawania decyzji określających ich wysokość) musi wynikać z wyraźnego upoważnienia udzielonego przez radę gminy. Jeżeli uchwały takiej nie wydano albo z jej treści wynika, że zakres upoważnienia do wykonywania uprawnień organu podatkowego nie obejmuje określonej kategorii spraw, to: po pierwsze właściwość w sprawach nieobjętych uchwałą pozostaje przy wójcie (burmistrzu, prezydencie miasta), po drugie jednostka organizacyjna gminy (względnie jej organ) nie ma uprawnień organu podatkowego do załatwiania takich spraw. Zgodnie z art. 120 o.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, a więc organ by podjąć działanie lub wydać wiążące prawnie rozstrzygnięcie musi uczynić to na podstawie obowiązujących przepisów. Ustawodawca w art. 210 § 1 pkt 4 o.p. wymaga od organu podatkowego podania podstawy prawnej decyzji. Jednym z podstawowych obowiązków organów podatkowych w toku postępowania jest przestrzeganie właściwości rzeczowej i miejscowej (art. 15 § 1 o.p.). Właściwość organu do załatwiania spraw danego rodzaju ustala się w oparciu o przepisy regulujące zadania i zakres terytorialny działania (art. 15 § 2 i art. 16 o.p.). Właściwość organu administracji publicznej, w tym również organu podatkowego do rozpoznania konkretnej sprawy nie może być przedmiotem domysłów, lecz powinna wynikać jednoznacznie z przepisów prawa, przy czym przepisy prawa mogą stwarzać tzw. domniemanie kompetencji w sprawach nie zastrzeżonych dla innych organów (por. art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie). W niniejszej sprawie w pierwszej instancji orzekał Dyrektor MZGO. Podmiot ten czerpał swoje umocowanie do orzekania w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stawki podwyższonej z upoważnienia wyrażonego w uchwale nr XXXII/619/13 z dnia 16 listopada 2013 r. (tj. Dz. Urz. Woj. Śl. Z 2019 r., poz. 7117). W § 1 uchwały kompetencyjnej w pkt od 1 do 10 określono zakres tego upoważnienia z precyzyjnym wskazaniem podstaw prawnych zamieszczonych w u.c.p.g. W wyliczeniu tym znalazło się m.in. w pkt 1 upoważnienie do cyt.: "Prowadzenia postępowań i określania w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w razie nie złożenia przez właściciela nieruchomości deklaracji o wysokości tej opłaty albo powstania uzasadnionych wątpliwości, co do danych zawartych w złożonej przez niego deklaracji, na zasadach określonych w art. 6o ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. Nr 391 z późn. zm.)". W niezwykle precyzyjnie zredagowanej treści upoważnienia wymieniono m.in. przyjmowanie i przechowywania deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, prowadzenie postępowań w sprawach ulg w spłacie zaległości z tytułu opłat, przenoszenia odpowiedzialności na osoby trzecie, wydawanie interpretacji podatkowych. W treści uchwały nie wymieniono jednakże upoważnienia do wydawania decyzji o, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okresy, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, z zastosowaniem stawki opłaty podwyższonej, a zatem w trybie art. 6ka u.c.p.g. Sąd odmiennie niż uczyniło to Kolegium uznał, że uchwała kompetencyjna brzmieniu stanowiącym jej tekst jednolity na jaki powołuje się organ, nie upoważniała Dyrektora MZGO do wydawania decyzji określających wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w trybie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. Tezy stawiane przez SKO nie mają oparcia w motywach powołanego w zaskarżonej decyzji wyroku WSA w Poznaniu z 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Po 102/19. Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej jest gminną jednostką budżetową Miasta D.. Został utworzony uchwałą Rady Miasta Dąbrowa Górnicza nr XXVI/537/13 z 22 maja 2013 r. (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2013 r., poz. 3941) jako gminną jednostkę budżetową podlegającą Prezydentowi Miasta. Dyrektora MZGO jest natomiast organem tej jednostki organizacyjnej. Jak wynika z wyjaśnień udzielonych przez organ odwoławczy w piśmie z 26 lutego 2026 r. (akta sądowe k. 57-59), na dzień wydania decyzji przez Dyrektora uchwała ta nie uległa zmianom. Dyrektor MZGO nie został upoważniony przez Radę Miasta D. inną odrębną uchwałą do działania w miejsce Prezydenta Miasta D. jako organ podatkowy we wskazanym wyżej zakresie. Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że stosownie do art. 6h pkt 1 u.c.p.g. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy właściwej ze względu na miejsce położenia nieruchomości lub lokalu są obowiązani ponosić właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Z regulacji u.c.p.g. wynika, że wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami może być skonkretyzowana na cztery różne sposoby: po pierwsze w drodze deklaracji (korekty deklaracji) w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości (art. 6m ust. 1 u.c.p.g.), po drugie w drodze zawiadomienia o zmianie wysokości opłaty w związku ze zmianą obowiązującej stawki (art. 6m ust. 2a u.c.p.g), po trzecie w drodze decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku z niedopełnieniem obowiązków selektywnego zbierania odpadów (art. 6ka), po czwarte w drodze decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie wydawanej w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji (art. 6o u.c.p.g.). Wymienione wcześniej jako drugi i trzeci sposoby konkretyzacji zobowiązania do zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi mają charakter wtórny wobec deklaracji. Związane są ze zmianą jednego z elementów konstrukcyjnych dla zobowiązania już wynikającego z deklaracji, a mianowicie stawki według której obliczana powinna być jego wysokość. W przypadku zawiadomienia z art. 6m ust. 2a u.c.p.g. zmiana stawki jest następstwem wprowadzenia do obrotu powszechnie obowiązującego przepisu przewidującego nową zmienioną jej wysokość. Jeżeli chodzi o tryb z art. 6ka u.c.p.g. to jest on konsekwencją zastosowania stawki podwyższonej w miejsce wynikającej z deklaracji stawki podstawowej. Związane jest to ze stwierdzeniem wystąpienia przewidzianych w ustawie przypadków naruszeń obowiązku selektywnej zbiorki odpadów komunalnych. W trybie z zawiadomienia o jakim mowa art. 6m ust. 2a u.c.p.g., czy też z decyzji z art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. nie dochodzi do modyfikacji podmiotu na jakim spoczywa obowiązek, przedmiotu w związku z którym obowiązek ten powstał, podstawy obliczenia wysokości obowiązku W art. 6o ust. 1 u.c.p.g. uregulowany został tryb określania wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym, w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji. W przypadkach opisanych w tym przepisie wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Zgodnie z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6ka ust. 2 u.c.p.g.). Następnie jak stanowi art. 6ka ust. 3 właściwy organ drodze decyzji, określa wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 u.c.p.g. ustalanej uchwałą w przedziale pomiędzy dwukrotnością a czterokrotnością stawki zasadniczej. Z kategorycznego brzmienia art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. wynika, że organ podatkowy w razie ziszczenia się hipotezy art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zobligowany jest do wymierzenia wysokości opłaty w podwyższonej kwocie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 31 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 327/23). Organ za miesiące w jakich odnotowano przypadki naruszenia obowiązków selektywnej zbiórki odpadów wymierza wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosując do podstawy jej obliczenia wynikającej z deklaracji stawki podwyższone przewidziane w odpowiednich przepisach prawa miejscowego. Organ zmienia w drodze autorytatywnej konkretyzacji zobowiązanie wynikające z deklaracji, tylko za wskazany okres (konkretne miesiące) i tylko poprzez użycie innej stawki. Decyzja o jakiej mowa w art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. nie dezaktualizuje danych wynikających z deklaracji, w przeciwieństwie do decyzji wydanej w oparciu o art. 6o u.c.p.g. Innymi słowy, nawet jeżeli doszło do wydania decyzji na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., deklaracja w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi "obowiązuje" nadal za okresy nieobjęte tym rozstrzygnięciem (z uwzględnieniem zawiadomień o zmianie wysokości stawki). Z powołanego art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. wynika zatem, że przesłanką do zastosowania podwyższonej stawki jest ujawnienie przez podmiot odbierający odpady przypadku naruszenia obowiązku selektywnej zbiórki. Naruszeniem takiego obowiązku będzie wprowadzanie do pojemników przeznaczonych na określoną frakcję odpadów, takich odpadów komunalnych dla których pojemnik nie jest przeznaczony. Naruszeniem obowiązku będzie również zaniechanie wydzielenia ze strumienia odpadów komunalnych, tych odpadów które powinny być gromadzone w sposób selektywny. Zastosowany w niniejszej sprawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. tworzy odrębną względem art. 6o ust. 1 u.c.p.g. podstawę prawną do określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Rozstrzygnięcie w tym zakresie bazuje na innych podstawach faktycznych niż decyzja z art. 6o u.c.p.g. Jest związane z niedopełnieniem obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, a nie z niezłożeniem deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo z uzasadnionymi wątpliwościami co do danych zawartych w deklaracji. Określenie wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w trybie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. nie prowadzi do zmiany danych wynikających z deklaracji w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Aktualne pozostają wskazania deklaracji, co do podmiotu na jakim spoczywa obowiązek ich uiszczania, przedmiotu (nieruchomości) w związku z którą opłata jest uiszczana, podstawy obliczenia stawki (np. liczba mieszkańców). W uchwale kompetencyjnej w § 1 pkt 1 i 2 wyraźnie nawiązano do okoliczności faktycznych i prawnych stanowiących podstawę do wydania decyzji w trybie art. 6o ust. 1 u.c.p.g., ale nie stanowiących podstawy do wydania decyzji z art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. Powyższe prowadzi do wniosku, że wyrażone w uchwale wyraźne upoważnienie dla jednostki organizacyjnej gminy do wykonywania uprawnień organu podatkowego do wydawania decyzji w oparciu o art. 6o u.c.p.g. i prowadzenia postępowań w tym zakresie, nie upoważnia do wydawania decyzji wyłącznie w oparciu o tryb z art. 6ka u.c.p.g. i prowadzenia postępowań w tym zakresie. W przepisach brak jest normy mogącej stanowić podstawę do wyprowadzeniu domniemania kompetencji do załatwiania tego rodzaju spraw przez Dyrektora MZGO. Wręcz przeciwnie, może on działać tylko i wyłącznie wówczas oraz w takim zakresie do jakiego posiada wyraźne upoważnienie. Wobec powyższego Dyrektor MZGO nie był organem podatkowym właściwym do orzekania w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według podwyższonej stawki w związku z niedopełnieniem obowiązków selektywnej zbiórki odpadów z nieruchomości. Jak wyjaśnił NSA wyroku z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II FSK 710/19 organ niewłaściwy, to taki organ, któremu przepisy prawa nie zezwalają na prowadzenie danego postępowania. Naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ podatkowy przy wydawaniu decyzji powoduje nieważność decyzji, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Decyzja Dyrektora z 2 kwietnia 2025 r. wydana została z naruszeniem art. 6q ust. 1 i 1a w zw. z art. 13 § 1 pkt 1 o.p., art. 16 o.p. w powiązaniu z art. 39 ust. 4 u.s.g. polegającym na wydaniu rozstrzygnięcia przez organ niewłaściwy w sprawie, co polegało na wykroczeniu poza granice upoważnienia wynikającego z uchwały kompetencyjnej z 6 listopada 2013 r. Wobec powyższego Sąd ustalił, że decyzja ta obarczona jest wadą kwalifikowaną z art. 247 § 1 pkt 1 o.p., gdyż została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Podsumowując Sąd uznał, że Dyrektor MZGO z uwagi na brak upoważnienia w uchwale kompetencyjnej nie był organem podatkowym właściwym rzeczowo w rozumieniu art. 15 § 1 o.p. Dyrektor w niniejszej sprawie nie mógł działać "w miejsce" Prezydenta. Dyrektor nie był wobec tego uprawniony do wydania decyzji o określeniu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyłącznie w trybie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. Dyrektor nie nabył upoważnienia do wydawania tych decyzji "siłą inercji" po wejściu w życie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. (z dniem 6 września 2019 r.), ze względu na to że już wcześniej na mocy uchwały kompetencyjnej był właściwy w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Mające oparcie w uchwale uprawnienie Dyrektora do działania w szerokim zakresie spraw dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, nie czyniło z niego organu podatkowego właściwego we wszystkich tego rodzaju sprawach należących pierwotnie do właściwości Prezydenta, w tym takich które nie zostały wymienione w wyrażonym w formie uchwały upoważnieniu. Sąd zaznacza, że nie kwestionuje upoważnienia Dyrektora MZGO do wydawania decyzji i prowadzenia postępowań w zakresie wyraźnie przewidzianym w uchwale kompetencyjnej. Wobec usunięcia z obrotu wydanych dotychczas w sprawie decyzji, z uwagi na orzekanie z naruszeniem właściwości, przedwczesne stało się odniesienie przez Sąd, co do wskazanej na wstępie istoty sporu czyli zasadności obciążenia Spółdzielni podwyższoną opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wpierw w sprawie powinien rozstrzygnąć właściwy rzeczowo i miejscowo organ pierwszej instancji – Prezydent. Dopiero po tym i po wyczerpaniu instancyjnych środków zaskarżenia, w razie wniesienia skargi do występującego w sprawie problemu odnieść będzie mógł się Sąd. Art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W niniejszej sprawie wystąpiła przyczyna nieważności decyzji określona w art. 247 § 1 pkt 1 o.p. Sąd mógł stwierdzić nieważność decyzji Dyrektora MZGO przez wzgląd na art. 135 p.p.s.a. Wyjaśnić przy tym należy, że art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. odsyła do przyczyn (przesłanek) stwierdzenia nieważności i nie wprowadza on warunku posiadania przez decyzję lub postanowienie, która ma być tą drogą usunięte przez sąd z obrotu prawnego cechy ostateczności. Przyczyną stwierdzenia nieważności zaskarżalnych w instancyjnie rozstrzygnięć wydawanych w postępowaniach administracyjnych nie może być ich ostateczność. Przyczynę taką stanowić natomiast mogą wady kwalifikowane wymienione m.in. w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. czy art. 247 § 1 pkt 1-8 o.p. Wszczęte w niniejszej sprawie z urzędu postępowanie podatkowe prowadzone przez Dyrektora MZGO należy uznać za niebyłe. Zaskarżona decyzja SKO wydana została z naruszeniem przepisów postępowania art. 120 o.p., art. 127 o.p. w zw. z art. 13 § 1 pkt 1 i art. 6q ust. 1 i 1a u.c.p.g. polegającym na nieprawidłowym przeprowadzeniu kontroli instancyjnej, co polegało na zaakceptowaniu rozstrzygnięcia wydanego z naruszeniem właściwości, podczas gdy powinno zostać ono uchylone. Nie została naruszona właściwość samego Kolegium do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym sprawy opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd zaskarżoną uchylił zaskarżoną decyzję SKO. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając na rzecz strony skarżącej od organu odwoławczego kwotę 195 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na zasądzoną kwotę składał się uiszczony przez stronę wpis sądowy. Strona wniosła skargę własną.