I SA/Gl 107/07

WyrokWSA w Gliwicach2007-09-20

Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego lub uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą stanowić "istotną dla sprawy nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nieznany organowi, który wydał decyzję" w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, uzasadniający wznowienie postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego lub uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mogą być traktowane jako "istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód" w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wykładnia przepisów prawa zawarta w orzeczeniach sądowych lub uchwałach nie stanowi ani nowej okoliczności faktycznej, ani nowego dowodu uzasadniającego wznowienie postępowania. Uchwała NSA podjęta po wydaniu ostatecznej decyzji nie mogła być znana organowi wydającemu decyzję w dacie jej wydania.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Jako podstawę wznowienia wskazał orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego oraz uchwałę 7 sędziów NSA, uznając je za nowe okoliczności faktyczne. Organ podatkowy odmówił uchylenia decyzji, uznając, że wskazane przez skarżącego akty prawne nie stanowią nowych okoliczności faktycznych ani dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. WSA oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), Protokolant Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r. w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Jako podstawę wydania decyzji powołano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z póź. zm.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, iż pismem z dnia [...] 2006 r. J. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończoną ostateczną decyzją Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r. w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Jako podstawę wznowienia podatnik powołał art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej stanowiący, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W ocenie strony, nową okolicznością dającą podstawę do wznowienia postępowania było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. sygn. akt K 45/01. Po rozpatrzeniu wniosku Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji, gdyż nie stwierdził zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania wskazanej przez podatnika we wniosku. W odwołaniu, podobnie jak uprzednio we wniosku, strona wskazała na powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz dodatkowo na uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2005 r. sygn. akt FPS 4/04, które w ocenie podatnika stanowiły nowe okoliczności dla sprawy, dające podstawę do żądania wznowienia postępowania w trybie art. 240§ 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej nie uznał odwołania za zasadne. Wskazał w pierwszej kolejności, iż zgodnie z art. 240§ 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Tymczasem, w ocenie organu, podatnik nie wskazał jakichkolwiek nowych okoliczności, ani nie przedstawił dowodów, które w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy istniały, lecz nie były temu organowi znane oraz miałyby wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Wyjaśniono dalej, iż przywołane orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego trudno pojmować w kategoriach okoliczności faktycznych czy też nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż nie stanowią one żadnych elementów stanu faktycznego konkretnej sprawy. Dodatkowo wskazano, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może być przesłanką wznowienia zawartą w art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, jednakże nie spełnia kryteriów tam podanych. Orzeczenie to nie może być uznane za nowe i nieznane organowi, który wydał decyzję, gdyż podatnik powoływał się na nie już w swoim wniosku z dnia [...] 2002 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r., a następnie w odwołaniu z dnia [...] 2002 r. od decyzji organu pierwszej instancji odmawiającej stwierdzenia tejże nadpłaty. Ponadto, wyrok ten był znany Izbie Skarbowej, która w wydanej decyzji odwoławczej z dnia [...] r. nr [...] odniosła się do tego orzeczenia. Odnosząc się do uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniono, iż decyzja, której dotyczy wniosek podatnika, wydana została w roku [...], zaś uchwała zapadła w [...] r., toteż nie mogła być znana organowi wydającemu decyzję. W konsekwencji organ podatkowy podkreślił, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania. Stanowi zatem odstępstwo od ustanowione w art. 128 Ordynacji podatkowej ogólnej trwałości decyzji administracyjnych, wobec czego przepisy określające podstawy wznowienia podlegają wykładni ścisłej i niedopuszczalne jest uchylenie decyzji w trybie wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyn nie przewidzianych w przepisach prawa. Decyzję tę pełnomocnik strony zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia w całości jako naruszającej art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że Ordynacja podatkowa nie definiuje pojęcia "okoliczności faktycznych", a zatem należy odwołać się do definicji słownikowej, która odczytuje je jako "istotne wydarzenia". Bez wątpienia, w ocenie pełnomocnika strony skarżącej, istotnym wydarzeniem dla przedmiotowej sprawy był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 marca 2005 r. oraz uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, która spowodowała, iż wnioski podatników zaczęły być pozytywnie rozpatrywane przez organy podatkowe. Strona zauważyła też, iż nie ma konieczność stosowania interpretacji rozszerzającej przepisu, gdyż wystarczającym jest dokonanie wykładni językowej, która w sposób jednoznaczny wskazuje na prawdziwą intencję ustawodawcy. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem rozstrzygnięcia jest kwestia, czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą być potraktowana, w przedmiotowej sprawie jako "istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję", czyli przesłanka wznowienia, o której stanowi art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu, rozstrzygając sprawę na podstawie art. 245 § 1 pkt 5, organy podatkowe trafnie oceniły, iż nie zachodzi w niniejszej sprawie podstawa wznowienia przewidziana w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, na którą powołała się strona, wnosząc żądanie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazać także należy, iż w zaistniałej sytuacji nie zachodzi również żadna z pozostałych podstaw wznowienia postępowania. Należy bowiem podkreślić, iż wcześniejszy wniosek skarżącego o wznowienie postępowania, oparty na przesłance z art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej (nawiązujący do tego samego jak w niniejszej sprawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego) został już rozpoznany przez tut. Sąd wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2006r. sygn. akt I SA/Gl 3/06 – oddalającym skargę. Wskazać więc trzeba, że art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi, iż wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Istota wznowienia postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną i ustaleniu, czy w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Za podstawę do wznowienia postępowania nie można uznać nowej, korzystnej (jak twierdzi strona) interpretacji przepisów prawa w postaci uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem z utrwalonego już orzecznictwa SN i NSA wynika, iż wykładnia przepisu prawa materialnego (zawarta w innym wyroku czy uchwale) nie jest ani nową okolicznością faktyczną, ani nowym dowodem uzasadniającym wznowienie postępowania. Na marginesie zauważyć należy, iż powołana przez stronę skarżącą uchwała (z dnia 14 marca 2005 r.) podjęta została kilka lat po wydaniu ostatecznej decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty ([...] r.), a zatem nie mogła z oczywistych względów stanowić okoliczności istniejącej już w dniu wydania decyzji przez organ podatkowy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło