I SA/Gl 1097/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od gier na skutek wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.554,00 zł, A Sp. z o.o. nadesłała urzędowy formularz wraz z pismem przewodnim pełnomocnika z dnia 13 grudnia 2011 r., w którym wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych . Uzasadniając wniosek (patrz druk PPPr z dnia 13 grudnia 2011 r.) Spółka podniosła, że w chwili obecnej znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a w ubiegłym roku poniosła stratę w kwocie 3.237.584,63 zł. Wskazała dalej, że na skutek wprowadzenia nowych przepisów w przedmiocie podatku od gier na automatach o niskich wygranych, Spółka zapłaciła o ponad 200 % podatku więcej niż gdyby uiszczała go na zasadach obowiązujących przed nowelizacją przepisów. Obecnie Spółka podejmuje próby zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych, między innymi zmniejszając zatrudnienie. Powodem trudnej sytuacji jest również – zdaniem Spółki – wstrzymanie wydawania nowych zezwoleń na prowadzenie działalności, wygasanie i nie przedłużanie posiadanych zezwoleń. Wnioskująca podniosła dalej, że wskazany we wniosku rachunek bankowy został zajęty w ramach prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy (majątek lub środki finansowe) Spółki stanowi kwotę 2.117.000,00 zł. Wartość środków trwałych wyniosła 5.191.559,97 zł. W poprzednim roku obrotowym poniosła zadeklarowaną wyżej stratę. Spółka posiada jeden rachunek bankowy, którego saldo - na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku – wyniosło 0 zł. Do przybliżonego wyżej wniosku dołączono rachunek zysków i strat oraz bilans na dzień 31 grudnia 2010 r. Spółka nadesłała nadto wyciąg z rachunku bankowego, który potwierdza ww. stan środków pieniężnych na dzień 29 listopada 2011 r. Analiza oświadczenia o majątku i dochodach (druk PPPr) w zestawieniu z nadesłaną dokumentacją źródłową skłoniła referendarza sądowego do wystosowania do Spółki wezwania (pismo z dnia 22 grudnia 2011 r.), w którym zobowiązano ją do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie odpisów bądź kopii: informacji dodatkowej za ostatni rok obrotowy; deklaracji na podatek od towarów i usług za trzy ostatnie miesiące; raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące; wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą za okres ostatnich trzech miesięcy; zestawienie sald i obrotów z trzech ostatnich miesięcy. W odpowiedzi pełnomocnik Spółki nadesłał plik dokumentów, w tym: wyciągi z rachunków bankowych w: B, C S.A., D S.A.; informację dodatkową do bilansu za 2010 r.; zestawienie sald i obrotów na kontach syntetycznych od 1 do 30 listopada 2011 r.; deklaracje VAT-7 za okres od września do listopada 2011 r.; raport kasowy za okres od 26 do 31 grudnia 2011 r.; deklaracje dla podatku od gier wraz z załącznikiem za okres od września do listopada 2011 r. z raportami miesięcznymi wpłat, wypłat i rezultatów gier w salonach gier na automatach w S. i C. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być [podkreślenie własne] przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze konstrukcję ww. przepisu, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt II OZ 1114/08, LEX nr 527732). Wypada w tym miejscu zaakcentować, że ocena zasadności wniosków o przyznanie prawa pomocy sprowadza się w praktyce do badania wzajemnej relacji pomiędzy bieżącymi aktywami podmiotu, który o to prawo się ubiega, a szacowanymi kosztami sądowymi, niezbędnymi do poniesienia w danym postępowaniu sądowym. W tych ramach należy odnotować, że równolegle z niniejszą sprawą, Spółka zainicjowała inne postępowanie sądowoadministracyjne, w którym jest również zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.500,00 zł (sygn. akt I SA/Gl 1098/11). Dokonawszy analizy wniosku rozpoznający go stwierdził, że Spółka nie wykazała, iż w jej przypadku spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy określona w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Za takim rozstrzygnięciem przemawiają tutaj okoliczności ustalone na podstawie dokumentacji źródłowej zgromadzonej w tej sprawie. Po pierwsze, należy zwrócić uwagę, iż Spółka zadeklarowała na potrzebę rozpoznania tego wniosku, że posiada tylko i wyłącznie jeden rachunek bankowy ze stanem na dzień 30 listopada 2011 r. – 0 zł (patrz poz. 9 druku PPPr). Tymczasem z nadesłanej dokumentacji wynika, że Spółka posiada co najmniej trzy rachunki (C S.A., B i D S.A.), a ich stan na koniec listopada 2011 r. wyniósł 69.414,83 zł. Trzeba odnotować, że nie nadesłano przy tym dokumentów ewentualnie potwierdzających wysokość zajęcia tychże rachunków. Po wtóre, stan środków pieniężnych w kasie Spółki (na dzień 30 listopada 2011 r.) wyniósł 215.259,93 zł (patrz zestawienie syntetyczne kont; konto nr 100 - saldo końcowe z okresu od 1 do 30 listopada 2011 r.). Po trzecie, jak wynika z zestawienia kont syntetycznych, Spółka na "rachunku bieżącym" (konto nr 131) posiadała na dzień 30 listopada 2011 r. środki pieniężne w kwocie 85.119,56 zł [w tym miejscu należy zwrócić uwagę, że kwota ta jest wyższa o tej, która wynika z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych]. Wymaga podkreślenia, że każdy z trzech wskazanych wyżej argumentów może stanowić w tym przypadku samodzielną podstawę odmowy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, jedynie dla porządku, wspomnieć trzeba o mankamencie dowodowym tego wpadkowego postępowania. Otóż, pomimo precyzyjnego wezwania w tym zakresie, nadesłano raport kasowy Spółki za okres sześciu dni, tj. od 26 do 31 grudnia 2011 r., a nie – jak wymagano pismem z dnia 22 grudnia 2011 r. – za okres trzech miesięcy. Nie mniej jednak, i w tym wypadku, stan środków pieniężnych na dzień 31 grudnia 2011 r. (133.785,90 zł), świadczy o możliwości partycypacji w kosztach sądowych tego postępowania i postępowania w sprawie I SA/Gl 1098/11. Nawiązując zaś do deklarowanej przez Spółkę straty (patrz uzasadnienie wniosku) należy zauważyć, że strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych i co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (por. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, LEX nr 479125 i z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 112/11, LEX nr 783893). W judykaturze przyjmuje się nadto, że poniesienie straty za ostatni rok obrotowy nie uzasadnia przyznania prawa pomocy jeśli Spółka posiada znaczne środki w kapitale zakładowym, majątku lub środkach finansowych (patrz uzasadnienie postanowienia WSA w Bydgoszczy z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 92/10, LEX 659009). Z taką sytuacją mamy do czynienia w tym konkretnym przypadku bowiem pomimo deklarowanej straty Spółka posiadała - na dzień zamknięcia roku obrotowego - kapitał podstawowy o wartości 2.117.000,00 zł. "Ponadto niekorzystna dla Spółki nowelizacja ustawy o grach hazardowych zmieniająca dotychczasowe zasady udzielania licencji na automaty do gier nie może wyłączać powinności ponoszenia kosztów postępowania sądowego, które immanentnie są związane z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej" (cyt. za: postanowienie NSA z dnia 19 sierpnia 2011 r. sygn. akt II FZ 436/11, źródło: www.nsa.gov.pl/baza orzeczeń). Reasumując, skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i dlatego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., w związku z art. art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.