I SA/Gl 1100/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W załączeniu do skargi z dnia 7 lipca 2016 r. W. M. nadesłał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF), w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata. W motywach wniosku odnotował, że mieszka samotnie, utrzymując się z pensji nauczyciela, z której wypełnia m.in. obowiązek alimentacyjny na rzecz córki. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący zeznał, że posiada mieszkanie o pow. 42,56 m2 o wartości około 60.000,00 zł, garaż o pow. 18 m2 (wartość około 20.000,00 zł), samochód osobowy o wartości około 10.000,00 zł. W. M. posiada nadto oszczędności w kwocie 20.000,00 zł, jak również pakiet akcji o wartości 22.000,00 zł. Skarżący otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 2.500,00 zł netto. Do miesięcznych obciążeń jego budżetu domowego zaliczył: świadczenie alimentacyjne w kwocie 450 zł; opłaty z tytułu utrzymania mieszkania i garażu w kwocie 370 zł oraz wydatki na leczenie (100 zł). W dalszej kolejności, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 25 sierpnia 2016 r., skarżący nadesłał dokumentację źródłową, na podstawie której ustalono nadto, co następuje. Do stałych miesięcznych obciążeń budżetowych należy w przypadku skarżącego zaliczyć także wydatki związane z: utrzymaniem samochodu (około 300 zł), kosztami ubezpieczenie i usługami telekomunikacyjnymi (80 zł), koniecznością spłaty zadłużenia w zakładzie pracy (500 zł). W ramach nadesłanych dokumentów źródłowych skarżący potwierdził m.in. wysokość kwoty przekazywanej z tytułu świadczenia alimentacyjnego. Z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego wynika między innymi, że wynagrodzenie skarżącego stanowiło w lipcu 2016 r. kwotę 2.257,29 zł, a w sierpniu 2016 r. – 2.262,29 zł. Wpis sądowy od skargi stanowi w tej sprawie kwotę 272 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Co do zasady strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. W postanowieniu z dnia 19 stycznia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że "instytucja przyznania prawa pomocy wprowadzona została do postępowania sądowoadministracyjnego celem umożliwienia obrony swoich praw przed sądem osobom o znikomych dochodach, lub dochodów tych pozbawionym i znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej" (z uzasadnienia orzeczenia w sprawie I OZ 1851/15; dostępne w bazie orzeczeń na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznanie wniosku jest zatem każdorazowo limitowane sytuacją materialną wnioskodawcy, wszak zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt tej sprawy należy stwierdzić, że nie sposób sytuacji materialnej skarżącego postrzegać w kategoriach socjalnych standardów utrzymania. W pierwszej kolejności trzeba podkreślić, że o losie rozpoznanego obecnie wniosku przesądził przede wszystkim fakt posiadania przez skarżącego oszczędności w kwocie 24.174,84 zł. Co znamienne, wspomniane aktywa skumulowane są na rachunku o charakterze rozliczeniowo-oszczędnościowym, co oznacza, że wezwanie do uiszczenia opłaty sądowej w terminie 7 dni, nie wymusza na skarżącym przykładowo likwidacji lokaty terminowej, co mogłoby się wiązać z utratą części oszczędności. Niewątpliwie wpływ na negatywne rozstrzygnięcie wniosku ma również fakt, że W. M. posiada rachunek inwestycyjny w domu maklerskim, którego wartość została oszacowana na kwotę 28.609,74 zł (stan na 16 września 2016 r.). Nie umknęło uwadze orzekającego, że wartość portfela inwestycyjnego zwiększyła się od momentu, w którym skarżący złożył wniosek PPF o ponad 6000 zł. Taki stan rzeczy oznacza, że skarżący ma w zasięgu dodatkowe źródło dochodu, a to, mając na uwadze wysokość wpisu sądowego od skargi, całkowicie wyklucza uwzględnienie wniosku. Co więcej, skarżący posiada stały dochód, którego wysokość stanowi ponad ośmiokrotność wymaganego w tej sprawie wpisu sądowego do skargi. W kontekście wszystkich podniesionych wyżej okoliczności, negatywnie należało ocenić próbę przerzucenia przez skarżącego ciężaru kosztów tego konkretnego postępowania na Skarb Państwa, a w dalszej kolejności na innych podatników, będących częstokroć w relatywnie trudniejszej sytuacji życiowo-materialnej. W wyniku poczynionych wyżej spostrzeżeń, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.