I SA/Gl 1107/08

WyrokWSA w Gliwicach2009-12-02

Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Marzanna Sałuda, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji podatkowej małżonce adresata, bez jednoznacznego oświadczenia o podjęciu się oddania pisma adresatowi i bez informacji o doręczycielu, jest skuteczne w świetle przepisów Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji podatkowej małżonce adresata, gdzie na pokwitowaniu odbioru widnieje jedynie nieczytelny podpis z dopiskiem "żona", bez jednoznacznego oświadczenia o podjęciu się oddania pisma adresatowi oraz bez wskazania doręczyciela, nie jest skuteczne. Brak spełnienia tych wymogów, wynikających z art. 149 Ordynacji podatkowej, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o skorygowanie podatku od nieruchomości, argumentując, że jej grunty powinny być opodatkowane jako rolne. Organy podatkowe odmówiły uchylenia decyzji ustalającej łączny zobowiązanie pieniężne za 2003 rok, powołując się na prawidłowość klasyfikacji gruntów i skuteczne doręczenie decyzji. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość doręczenia decyzji z 2003 roku, twierdząc, że nie została jej doręczona. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że doręczenie decyzji małżonce skarżącego było wadliwe.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Marzanna Sałuda (spr.), Edyta Żarkiewicz, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną tu decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji Burmistrza Miasta M. z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003 rok utrzymało sporną decyzję w mocy. W podstawie prawnej wskazało art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001, Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925). Stan sprawy przedstawia się następująco. K. K. pismem, którego wpływ do Urzędu Miejskiego w M. odnotowano w dniu 14 listopada 2007 r., wniósł "o skorygowanie podatku od nieruchomości" naliczanego mu w oparciu o ewidencję gruntów. Jako uzasadnienie wniosku wskazał okoliczność opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów, które to są wykorzystywane "rolniczo od 1973 r." i powinny być wskutek tego opodatkowane w całości podatkiem rolnym. Nadmienił, iż prawidłowe zapisy w ewidencji gruntów dotyczących klasyfikacji użytków w ewidencji gruntów zostały zmienione w Starostwie Powiatowym na jego wniosek z dnia 14 lutego 2007 roku. Podatnik w swoim wniosku dodał, by nadpłaconą kwotę podatku zaliczyć na poczet należności podatkowych jakie powstaną w następnych latach. Organ podatkowy I instancji postanowieniem z dnia [...] roku działając na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wznowił postępowanie podatkowe "w związku z wnioskiem podatnika o skorygowanie podatku od nieruchomości od momentu naliczania podatku w oparciu o ewidencję gruntów" a następnie pismem z dnia 19 listopada 2007 roku wystąpił do Starostwa Powiatowego w T. o podanie jak kształtowała się klasyfikacja gruntów K. K. w okresie od 2003 r. do 2007 r. Starostwo Powiatowe w T. pismem z dnia 3 grudnia 2007r poinformowało organ, iż działka nr [...] od dnia 1 stycznia 2003 r. do 1 sierpnia 2007 r. w operacie ewidencji gruntów i budynków była sklasyfikowana w części jako grunty orne klasy V ([...] ha), a w części jako tereny mieszkaniowe ([...] ha). Natomiast zmiana klasyfikacji gruntu nastąpiła dopiero decyzją Starosty T. z dnia [...] roku . Decyzją tą usunięto poprzedni zapis użytków gruntowych, a wpisano do ewidencji : grunty rolne zbudowane (BR - IVb) o pow. [...] ha , oraz (B-RV) o pow. [...] ha, a także grunty orne (RV) o pow. [...] ha . W dniu [...] r. Burmistrz Miasta M. wydał na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 , art. 254 § Ordynacji podatkowej (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 121 poz. 844, ze zm.) , art. 6a ust 7 ustawy o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969) decyzję, którą odmówił uchylenia decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2003-2007 i jednocześnie zmienił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r. dokonując odpisu w podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł oraz dokonując przypisu w podatku rolnym w kwocie [...] zł. Decyzja ta była przedmiotem odwołania do SKO w K., w którym podatnik wnosił o jej uchylenie jako niezgodnej z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. W uzasadnienia odwołania dowodził, iż organ I instancji od 2003 roku ustalał mu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego nieprawidłowo, a dowodem na to jest decyzja Starostwa Powiatowego w T. z dnia [...] roku dotycząca zmiany klasyfikacji jego gruntu. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. uchylił sporną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temuż organowi. W uzasadnieniu wskazał na istniejące braki w postanowieniu o wznowieniu postępowania w sprawie, brak postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r., niedostateczne wyjaśnienie kwestii dotyczącej wprowadzonej zmiany w 2007 r., w ewidencji gruntów. Zwrócił także uwagę, iż w sprawie wskazanym byłoby wydanie odrębnych decyzji dotyczących poszczególnych lat podatkowych. Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego ze Starostwem Powiatowym w T. decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta M. działając na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej odmówił uchylenia swojej decyzji ostatecznej z dnia [...] roku Nr [...] ustalającej K. K. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003 roku w kwocie [...] zł z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślił jednocześnie, iż klasyfikacja gruntów będąca podstawą do wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003 r. jest prawidłowa, stąd i zobowiązanie podatkowe za ten rok jest wyliczone prawidłowo. W odwołaniu z 7 lipca 2008 r. K. K. wniósł o ponowne uchylenie decyzji ustalającej podatnikowi wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 rok. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że posiadane przez niego grunty wykorzystywane były "od zawsze" rolniczo, a decyzji za ten rok nie otrzymał gdyż nie godząc się z takim rozstrzygnięciem złożyłby odwołanie. K K. dodał też, że zapisy w ewidencji gruntów do czasu ich zmiany, czyli do czasu wydania przez Starostę Powiatowego w T. decyzji w tym przedmiocie zawierały wadę prawną ponieważ nie były zgodne z księgą wieczystą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania utrzymało sporną decyzję w mocy. W uzasadnieniu powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję, jak i na art. 245 § 1 normujący rodzaje decyzji wydanych po ponownym rozpatrzeniu sprawy nie dopatrzyło się podstaw do uwzględnienia odwołania. Wskazując jako podstawę prawną wymiaru podatku od nieruchomości przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) oraz uchwałę Rady Miasta w sprawie ustalenia rocznych stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie miasta (gminy) wyjaśniło, że podstawowe znaczenie przy ustalaniu wymiaru podatków ma przepis zawarty w art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Zgodnie z nim podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wypis z rejestru gruntów jest zatem, zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej dokumentem urzędowym, przy czym kwestionowanie danych w nim ujętych może odbywać się tylko w odrębnym postępowaniu odrębnym od podatkowego postępowania administracyjnego, zaś stosowny wniosek w tej sprawie winien być skierowany do właściwego Starostwa Powiatowego. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że ani organ I instancji ani Kolegium nie ma uprawnień do dokonywania zmian w rejestrze gruntów czy wypowiadania się w przedmiocie prawa własności danej nieruchomości, jej powierzchni, bądź klasyfikacji gruntu. Uwzględniając powyższe, jak i wypis Starostwa Powiatowego w T. z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień 1 stycznia 2003 roku, z którego to wynika, że grunt K. K. o ogólnej powierzchni [...] ha (jedn. rej.: 99, działka nr [...]) był w tym okresie sklasyfikowany w części jako grunty orne klasy V ([...]ha), a w części jako tereny zabudowy mieszkaniowej ([...]ha) jak i to, że zmiana klasyfikacji gruntu nastąpiła decyzją Starosty T. z dnia [...] roku i obowiązuje od momentu jej wydania, za prawidłowe organ odwoławczy uznał ustalenie przez Burmistrza Miasta M. wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 rok. W ocenie organu odwoławczego prawidłowym było opodatkowanie podatkiem od nieruchomości [...] m² powierzchni gruntu sklasyfikowanego jako tereny mieszkaniowe i potraktowanie jako zwolnione z opodatkowania podatkiem rolnym [...] ha gruntu sklasyfikowanego w ewidencji jako grunty orne klasy V. W konsekwencji powyższych rozważań organ odwoławczy uznał, iż w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej do zmiany decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta M. z dnia [...] roku Nr [...], w sprawie ustalania K. K. łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 rok . Kolegium nie odniosło się do sprawy prawidłowości prowadzenia ewidencji gruntów przez Starostę i jego obowiązków z uwagi na brak uprawnień w tym zakresie. Wyjaśniło także, że zgodnie z art. 149 Ordynacji podatkowej, w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Z akt sprawy wynika natomiast, że decyzję ustalającą podatnikowi łączne zobowiązanie pieniężne na 2003 rok odebrała 27 lutego 2003 r. małżonka K. K.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium wskazując na wady prawne istniejące w decyzji organu I instancji. Zarzucił brak doręczenia za lata 2003-2006 nakazu płatniczego oraz nie przedstawienie jako materiału dowodowego sprawy potwierdzenia odbioru tychże nakazów, w tym przez małżonkę bądź sąsiadkę. Zarzucił także, że termin wydania decyzji przez Starostę T. o zmianie klasyfikacji gruntów w ewidencji został przekroczony, dodając, że poprzednia decyzja Starosty posiada "wadę prawną", bo nie została naniesiona do ksiąg wieczystych, stąd jest nieważna. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie odnosząc się do twierdzeń o braku doręczenia nakazów płatniczych za lata 2003-2006 Kolegium zauważyło, iż strona w swoim wniosku "o skorygowanie podatku od momentu jego naliczania zgodnie z ewidencją gruntów" podniosła iż - według niej - grunt ten w całości powinien być sklasyfikowany jako użytki rolne, a nie w części jako teren zabudowy mieszkalnej. Ponadto skarżący w piśmie tym wnosząc o zaliczenie nadpłaconego podatku na poczet przyszłych zobowiązań - potwierdził, że wiedział, iż należny podatek był wpłacany na konto Urzędu. Stwierdziło także, że dowody doręczenia decyzji wymiarowych za lata 2003- 2007 znajdują się w aktach sprawy, natomiast strona mimo prawidłowo doręczonego zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, a tym samym z możliwości zapoznania się z dowodami zebranymi w sprawie - nie skorzystała ze swojego uprawnienia. W piśmie procesowym z dnia 23 listopada 2009 r. skarżący zwrócił się o zasądzenie urzędowych odsetek od kwoty podatku w jego ocenie zapłaconego niewłaściwie. Na rozprawie skarżący, któremu okazano zawarty w aktach dowód potwierdzenia decyzji podatkowej za 2003 r. oświadczył, iż na dokumencie tym podpis na nim widniejący nie pochodzi z ręki jego żony, bowiem zna jej podpis. Podał jednocześnie, iż o wymiarze podatku za ten rok dowiedział się z rozmowy telefonicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej sprawowaną pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji, zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. Istota sporu w kontrolowanej sprawie sprowadza się do oceny legalności decyzji, którą to organy podatkowe obydwu instancji po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003 r., odmówiły stronie jej uchylenia, stwierdzając brak przesłanek z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą określoną w art. 240 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132; strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję, decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji, została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny, ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji, wynik zakończonej procedury wzajemnego porozumiewania lub procedury arbitrażowej, prowadzonych na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji, orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji. Z powołanego przepisu wprost wynika, iż warunkiem stosowania nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji jest konieczność bezspornego ustalenia przez organy, iż wznowienie dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Decyzja ostateczna to taka decyzja, od której nie służy odwołanie. Jednakże warunkiem koniecznym ustalenia tej cechy wobec decyzji Burmistrza Miasta M. z dnia [...] r. nr [...] ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie [...] zł za 2003 r., jest konieczność stwierdzenia prawidłowego jej doręczenia, ten fakt bowiem zapewnia stronie możliwość korzystania ze środka odwoławczego. Wokół tego zagadnienia miedzy innymi koncentrują się zarzuty strony skarżącej. Strona skarżąca konsekwentnie zarówno w odwołaniu jak i w skardze twierdziła, że wymieniona wyżej decyzja nie została jej doręczona. W świetle przywołanych zarzutów, będących zarzutami najdalej idącymi zagadnieniem podstawowym do rozstrzygnięcia jest kwestia czy organy podatkowe wydając sporne orzeczenie prawidłowo ustaliły, iż doręczenie tejże decyzji miało miejsce i było prawidłowe w świetle obowiązujących przepisów. U podstaw wydanych decyzji organów podatkowych obu instancji legły ustalenia oparte na materiale dowodowy zebranym w aktach sprawy, iż doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 27 lutego 2003 r. na ręce żony K. K., co zgodnie z art. 149 Ordynacji podatkowej oznacza, iż doręczenie jest skuteczne. Nadto organy uzasadniały doręczenie decyzji także okolicznością, iż zobowiązanie podatkowa za 2003 r. oraz lata następne były regulowane, a jedyną zaległością jaką strona posiada jest zaległość za 2007 r. z tego tytułu (II-IV rata). Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie podzielił stanowiska organów w kwestii dotyczącej prawidłowości doręczenia decyzji Burmistrza Miasta M. z dnia [...] r. nr [...] i dopatrzył się naruszeń prawa procesowego skutkujących taką wadliwością zaskarżonej decyzji, która wymagała jej wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zgodnie z art. 144 Ordynacji podatkowej organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. W przypadku gdy organem podatkowym jest wójt, burmistrz (prezydent miasta), pisma może doręczać sołtys za pokwitowaniem. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 148. § 1) (...). W myśl zaś art. 149 tej ustawy w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Doręczenie, o którym mowa w art. 149 Ordynacji podatkowej, wywołuje pożądany skutek, gdy łącznie spełnione są następujące warunki: - pełnoletni domownik, sąsiad lub dozorca podejmie się oddania pisma adresatowi, - osoby te pokwitują odbiór pisma, - utrwalony zostanie fakt podjęcia się oddania pisma adresatowi, zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu zostanie umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Ażeby doręczenie było skuteczne, osoby podejmujące się oddania pisma, czyli domownik, dozorca lub sąsiad, powinny być pełnoletnie. Pokwitowanie jest dowodem doręczenia pisma domownikowi, natomiast dowód, że domownik podjął się oddania pisma adresatowi, stanowi dopiero wówczas, kiedy zawiera odpowiednią informację (por. wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 2002 r., sygn. akt I SA 2614/00, niepubl.). Jeżeli dorosły domownik odebrał decyzję, ale nie oświadczył, czy podejmuje się oddania tego pisma adresatowi, to decyzja nie została doręczona prawidłowo w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej (por. wyrok z dnia 17 września 2002 r., sygn. akt I SA/Wr 1117/00, POP 2003, poz. 62, z. 3). Pisma doręczone adresatom za zwrotnym poświadczeniem odbioru powinny być szczegółowo i prawidłowo wypełniane przez osobę doręczającą. Z dokumentu tego musi jednoznacznie wynikać, w jaki sposób przesyłka została doręczona. W przeciwnym razie doręczenie nie może zostać uznane za skuteczne (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 1999 r., sygn. akt I SA/Lu 151/98, niepubl.). O statusie domownika decyduje jedna z dwóch przesłanek. Po pierwsze, osoba odbierająca korespondencję musi pozostawać w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa wobec adresata pisma, po drugie przystąpienie do wspólnoty domowej adresata. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy podatkowe nie wywiązały się z dyrektyw postępowania wynikających ze wskazanych przepisów mogących uzasadniać twierdzenie co do zastępczego sposobu doręczenia decyzji podatkowej w przedmiocie, której wznowiono postępowanie podatkowe, a następnie odmówiono jej uchylenia. W materiale dowodowym zebranym w aktach administracyjnych zawarte jest pokwitowanie odbioru nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne za 2003 r. sporządzone na dzień 27 lutego 2003 r. Na pokwitowaniu tym widnieje nieczytelny podpis z poniżej sporządzonym dopiskiem w nawiasie "żona". Z pokwitowania tego jednak nie wynika czy osoba, która pokwitowała odbiór tej decyzji opisana w nim jako "żona" była domownikiem K. K. - adresata pisma. Na pokwitowaniu tym brak jest także odpowiedniej informacji, że domownik podjął się oddania pisma adresatowi. Wskazane braki i wadliwość sporządzonego potwierdzenia odbioru pisma oznaczają, iż nie można przyjąć za zasadnych twierdzeń o prawidłowym doręczeniu decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003 r. Podkreślenia wymaga także, iż stwierdzenie o nieprawidłowym doręczeniu pisma - decyzji podatkowej za 2003 r. małżonce skarżącego koresponduje z oświadczeniem K. K., któremu na rozprawie okazano sporne potwierdzenie odbioru tegoż pisma, a który to wprost do protokołu z rozprawy zanegował podpis widniejący na pokwitowaniu jako podpis małżonki. Wskazania wymaga także i to, że na pokwitowaniu brak także jest dokładnego wskazania doręczyciela pisma, który to obowiązek wynika z powołanego wyżej art. 144 Ordynacji podatkowej. Tylko natomiast jego precyzyjne oznaczenie umożliwia weryfikację, czy można daną osobę zakwalifikować do podmiotów z przywołanego przepisu Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji uznać doręczenia pisma za prawidłowe. Podkreślenia w tym miejscu wymaga teza wyroku NSA w Warszawie z 28 listopada 2006 r. o sygn. akt I FSK 152/06 LEX nr 285275, którą skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela, iż " prawidłowość doręczeń w postępowaniu jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony, której pozycja w postępowaniu administracyjnym (a więc także podatkowym) zasadniczo jest słabsza. Stąd też wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być tłumaczone na jej korzyść, ewentualne zaś błędy podmiotów trzecich (Poczty, doręczycieli, itp.) obciążać będą na zasadzie ryzyka zlecającego doręczenie. Podatnik nie może bowiem ponosić jakichkolwiek konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień popełnionych przy okazji doręczania mu korespondencji". Odnosząc się natomiast do zarzutu strony skarżącej co do braku możliwości wypowiedzenia się przez nią co do zebranego w sprawie materiału dowodowego , w tym dowodu doręczenia decyzji wymiarowej dotyczącej 2003 r. Sąd stwierdził, iż w tym względzie zarzut nie jest zasadny. Jak wynika z akt administracyjnych Kolegium zawiadomiło stronę o tej możliwości pismem nr [...] z dnia 4 sierpnia 2008 r. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenie odbioru tegoż pisma strona pismo osobiście odebrała. Tym samym skoro została powiadomiona o możliwości prawnej przewidzianej z art. 200 Ordynacji podatkowej, lecz ze swej woli z niej nie skorzystała nie można uznać trafności zarzutu co do braku możliwości wypowiedzenia się przez nią co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd w konsekwencji stwierdzonych uchybień i braków w realizacji przepisów prawa procesowego a to: art. 122 , art. 144, art. 149 Ordynacji podatkowej doszedł do przekonania o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej tu decyzji. Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy Sąd – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę uwzględnił i zaskarżoną decyzję uchylił, stwierdzając zarazem, że decyzja ta nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono w trybie art. 200 tej ustawy Przy powtórnym rozpoznawaniu sprawy organ odwoławczy najpierw uzupełni materiał dowodowy wyjaśniając wątpliwości związane z doręczeniem decyzji w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003 r., oceni jej charakter w aspekcie możliwości stosowania wobec niej trybu nadzwyczajnego wzruszenia decyzji z art. 240 Ordynacji, a następnie wszechstronnie rozważy wniosek strony .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło