I SA/Gl 1116/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej p o s t a n a w i a 1. przyznać radcy prawnemu J. B. od Skarbu Państwa wynagrodzenie w kwocie 755 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt pięć złotych, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 138 zł) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Postanowieniem z dnia 16 października 2013 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy, ustanawiając jej radcę prawnego, którym – na wyraźną prośbę strony – Okręgowa Izba Radców Prawnych w O. wyznaczyła radcę prawnego J. B. Pełnomocnik ten w piśmie z dnia 13 grudnia 2013 r. podtrzymał stanowisko skarżącej i zwrócił się o doręczenia mu korespondencji na adres jego kancelarii w C. Stanowisko to rozwinął w piśmie z dnia 18 grudnia 2013 r. Na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. stawił się substytut pełnomocnika, również będący radcą prawnym, który przedstawił pełnomocnictwo substytucyjne (nie wskazano w nim adresu pełnomocnika substytucyjnego i nie określono, na jakich zasadach współpracuje on z pełnomocnikiem głównym) wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej oraz spis kosztów sporządzony przez pełnomocnika głównego. Obejmuje on opłatę (określoną jako wynagrodzenie) powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 738 zł, opłatę skarbową od dalszego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz koszty dojazdu na rozprawę w wysokości 185,04 zł. Tę ostatnią kwotę wyliczono przyjmując 90 km jako odległość z C. do G., mnożąc tę wartość dwukrotnie, by uwzględnić podróż powrotną, a następnie przez stawkę 0,8358 zł, i powiększając całość o stawkę należnego podatku od towarów i usług. W związku z tym pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu w kwocie 940,04 zł, oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte przez skarżącą w jakiejkolwiek części. Pismem z dnia 3 kwietnia 2014 r. pełnomocnik wniósł o uzupełnienie wyroku wydanego na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, w tym o kosztach zastępstwa procesowego zgodnie ze złożonym na rozprawie spisem kosztów. Stwierdził, że przewodniczący składu orzekającego poinformował go wówczas, iż z uwagi na opóźnienie w rozpoznawaniu sprawy kwestia ta będzie załatwiona na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na względzie, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W rozpatrywanym zakresie należy zatem sięgnąć do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490, dalej powoływanego jako "rozporządzenie"). Stosownie do § 15 pkt 1 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, wskazanych rozdziałach 3-4 rozporządzenia, oraz zwrot niezbędnych udokumentowanych wydatków radcy prawnego. W myśl § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia, znajdującego się w jego rozdziale 4, stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnym w pierwszej instancji w sprawach, w których, tak jak w niniejszej sprawie, przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, oblicza się na podstawie § 6 rozporządzenia, czyli w zależności od wysokości tego przedmiotu. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi w sprawie 3749 zł, co oznacza, że zastosowanie znajduje stawka przewidziana w § 6 pkt 3 rozporządzenia, wynosząca 600 zł. Taką opłatę przyznano, zgodnie z wnioskiem. W myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia opłatę podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. o 23% (138 zł). I w tej części wniosek pełnomocnika został uwzględniony. Nie było natomiast podstaw do przyznania w pełnym zakresie drugiego składnika wynagrodzenia, czyli wydatków radcy prawnego. Wedle § 15 pkt 2 rozporządzenia wydatki te powinny być niezbędne i udokumentowane. Oba te warunki spełnia zaś wyłącznie wydatek poniesiony tytułem opłaty skarbowej związanej z dalszym pełnomocnictwem, poświadczony załączonym wydrukiem potwierdzenia przelewu. Tę kwotę wliczono do wynagrodzenia. Z kolei wydatek na przejazd na rozprawę nie został wszak w ogóle udokumentowany. Pełnomocnik przedstawił jedynie metodę wyliczenia jego wysokości, nie wskazując nawet, z jakiego środka transportu skorzystano – tylko w sposób dorozumiany, ze względu na zastosowaną w tym wyliczeniu stawkę, można przyjąć, iż chodzi o samochód osobowy. Nie przedłożył zatem choćby odpisu dowodu rejestracyjnego pojazdu, a także jakiegokolwiek dokumentu, który pozwoliłby zweryfikować te wyliczenia, np. załączanego przez pełnomocników do wniosków wydruku z mapą wskazującego trasę przejazdu z określeniem jej długości w kilometrach. Nie wiadomo zatem, na jakiej podstawie pełnomocnik obliczył liczbę przebytych kilometrów, a bez znajomości przebiegu trasy nie można tych wartości sprawdzić. Niewystarczające jest wszak oświadczenie, że jest to odległość pomiędzy C. a G. Otóż podkreślić trzeba, że trasę tę przebył nie pełnomocnik osobiście, lecz pełnomocnik substytucyjny. Nie określono zaś ani adresu czy siedziby tego ostatniego, ani zasad, na jakich podjął on współpracę z pełnomocnikiem głównym, np. czy działa w ramach jego kancelarii, co nie pozwala stwierdzić także miejsca, w którym rozpoczął on podróż do Sądu. Nie można przecież w sposób wolny od wątpliwości przyjąć, że była to siedziba kancelarii pełnomocnika głównego. Skądinąd zresztą adres tej siedziby różni się od adresu podanego na potwierdzeniu przelewu opłaty skarbowej, a sam pełnomocnik jest wpisany na listę radców prawnych prowadzoną przez organ samorządu zawodowego w całkiem innym mieście. W tym kontekście można przywołać pogląd sformułowany w orzecznictwie, w myśl którego pełnomocnik musi przedłożyć dokumenty potwierdzające poniesienie kosztów na dojazd samochodem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt II FZ 472/08). Niezależnie od tych spostrzeżeń, zaznaczyć wypada, że wnioskodawca niezasadnie domaga się powiększenia kwoty wydatków o należny podatek od towarów i usług. Zgodnie bowiem z przytoczonym już § 2 ust. 3 rozporządzenia podwyższeniu takiemu podlegają tylko opłaty za czynności pełnomocnika z urzędu. Brak więc podstaw do podwyższenia pozostałej części przyznanego wynagrodzenia, stanowiącej niezbędne, udokumentowane wydatki. Z tego względu nie powiększono w ten sposób zwrotu wydatku poniesionego tytułem opłaty skarbowej. Wobec powyższego na podstawie art. 250 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a. i z uwzględnieniem § 2 ust. 3, § 6 pkt 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a i § 15 rozporządzenia orzeczono jak w sentencji.