I SA/Gl 1121/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Asesor WSA Mikołaj Darmosz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2025 r. sprawy ze skargi G. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 19 lipca 2024 r. nr 2401-IEE.7192.290.2024.6/AD UNP: 2401-24-179339 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu w sprawie wniesienia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. 1.Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) z 19.07.2024 r., nr 2401-IEE.7192.290.2024.6 /AD UNP: 2401-24-179339, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: NUS) z 22.04.2024 r., nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia złożonej przez G. T. (dalej: Skarżący) skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. 2.Dotychczasowy przebieg postępowania 2.1. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w postanowieniu Naczelnika. W uzasadnieniu wyjaśnił, że skarga Skarżącego na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego z 5.01.2024 r., została wniesiona z uchybieniem ustawowego - siedmiodniowego terminu do jej wniesienia, liczonego od 10.01.2024 r., tj. od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Skarga ta została wniesiona przez pełnomocnika zobowiązanego, adwokata – A. S., na elektroniczną skrzynkę podawczą ePUAP Urzędu Skarbowego w Z. 21.03.2024 r. W doręczonym Skarżącemu 10.01.2024 r. ww. zawiadomieniu o zajęciu z 5.01.2024 r., NUS zawarł prawidłowe pouczenie, informujące zobowiązanego o przysługującym prawie do wniesienia do organu egzekucyjnego skargi na ww. czynność egzekucyjną, w terminie 7 dni od dnia doręczenia przedmiotowego zawiadomienia. W niniejszej sprawie zdarzeniem wyznaczającym początek biegu terminu do wniesienia skargi na ww. czynność egzekucyjną był dzień doręczenia zobowiązanemu ww. zawiadomienia z 5.01.2024 r., tj. 10.01.2024 r. Zgodnie z regułą określoną w art. 57 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (tj. Dz.U. 2024.572, dalej: KPA), termin do wniesienia skargi na ww. czynność egzekucyjną z 5.01.2024 r. upłynął z 17.01.2024 r. Z akt sprawy wynika, że skarga z 21.03.2022 r. na ww. czynność egzekucyjną z 5.01.2024 r. została wysłana 21.03.2024 r. na adres do doręczeń elektronicznych NUS, a nadawca - pełnomocnik zobowiązanego, otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 285 ze zm.) - tj. urzędowe poświadczenie przedłożenia. Zatem skarga ta została wniesiona po upływie ustawowego terminu. W skardze z 21.03.2024 r. na ww. czynność egzekucyjną zobowiązany nie zawarł jednocześnie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi. Niedochowanie przez zobowiązanego ustawowego terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną powoduje, że organ egzekucyjny był zobowiązany stwierdzić to uchybienie, wydając postanowienie w oparciu o art. 17 § 1c zd. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. DZ.2023.2505 ze zm., dalej: u.p.e.a). Wniesienie przez Skarżącego skargi na ww. czynność egzekucyjną NUS z 5.01.2024 r. z uchybieniem ustawowego terminu, uniemożliwiło skuteczne zaskarżenie tej czynności i jednocześnie merytoryczne odniesienie się przez organ egzekucyjny do kwestii w niej podniesionych. Odnosząc się natomiast do treści zażalenia z 13.05.2024 r. DIAS stwierdził, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do przyjęcia, że częściowa realizacja zajęcia z 5.01.2024 r. przez dłużnika zajętej wierzytelności - B S.A., polegająca na przekazaniu organowi egzekucyjnemu 15.03.2024 r. kwoty 33718,54 zł na pokrycie należności objętych ww. tytułem wykonawczym, stanowiła w okolicznościach tej sprawy moment doręczenia zobowiązanemu "dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej", o którym mowa w art. 54 § 3 u.p.e.a. Skarżący nie wskazał przy tym żadnej podstawy prawnej, w oparciu o którą możliwe byłoby przyjęcie, że termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną rozpoczyna swój bieg od dnia przekazania przez dłużnika zajętej wierzytelności (bank) części zajętych wierzytelności na rachunek bankowy organu egzekucyjnego. Powołany przez Skarżącego w zażaleniu wyrok NSA z 11.01.2023 r. III FSK 1437/21 dotyczy świadczeń o których mowa w art. 10 § 4 u.p.e.a., nie zaś świadczeń o których mowa w art. 10 § 1 u.p.e.a., bądź w art. 9 § 1 u.p.e.a. Z kolei, powołany przez Skarżącego w zażaleniu wyrok WSA w Gdańsku z 24.03.2020 r. I SA/Gd 2149/19 został uchylony wyrokiem NSA z 5.09.2023 r. III FSK 2502/21. Skoro zawiadomienie, o jakim mowa w art. 80 § 3 u.p.e.a. nastąpiło wcześniej niż data przyjęta przez Skarżącego (data przekazania przez ww. Bank kwoty 33718,54 zł) i Skarżący nie zachował 7-dniowego terminu od tego zawiadomienia, to prawidłowym jest stanowisko organu egzekucyjnego, że doszło do upływu terminu, po którym nie można domagać się uprawnienia złożenia skargi na czynność egzekucyjną. Ponadto, z materiału dowodowego sprawy wynika, że już 15.01.2024 r. B S.A. przekazał na rachunek NUS część zajętych wierzytelności w kwotach: 51795,57 zł, 78828,75 zł, 13105,61 zł i 126114,33 zł - zatem już wtedy Skarżący miał wiedzę o potrąceniach dokonywanych z zajętego rachunku bankowego. 2.2. W skardze do WSA w Gliwicach na ww. postanowienie DIAS Skarżący, zaskarżając je w całości, wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia NUS z 22.04.2024 r., zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie; 1) art. 54 § 3 w związku z art. 1 a pkt 2 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, że termin na wniesienie skargi na czynność egzekucyjną, polegającą na pobraniu przez organ egzekucyjny środków pieniężnych z zajętego rachunku bankowego zobowiązanego oraz ich wypłaty na rachunek organu egzekucyjnego biegnie od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, nawet wówczas, gdy wadliwość takiej czynności egzekucyjnej nie jest związania z samym wystawieniem zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, ale wynika z okoliczności powstałych już po upływie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego; 2) art. 138 § 1 w zw. z art. 144, art. 126 i art. 113 § 3 KPA i w zw. z art. 17 § 1, § 1c i art. 18 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia NUS. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że zarówno zaskarżone postanowienie DIAS z 19.07.2024 r., jak i poprzedzające je postanowienie NUS z 22.04.2024 r. nie mogą być uznane za zgodne z prawem. W ocenie Skarżącego, za czynność egzekucyjną o której mowa w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. należy uznać również czynność polegającą na przyjęciu na rachunek bankowy organu egzekucyjnego środków pieniężnych z zajętego rachunku bankowego zobowiązanego. Przy uwzględnieniu istoty i celu skargi na czynność egzekucyjną, konstytucyjna zasada demokratycznego państwa prawnego nie pozwalają na konstatację, że za moment doręczenia dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej, o którym mowa w art. 54 § 3 u.p.e.a., w każdym przypadku ma być uznany moment doręczenia zobowiązanemu odpisu zawiadomienia o zajęciu rzeczy lub prawa (tu - wierzytelności). Trudno zaakceptować takie stanowisko w sytuacji, gdy naruszenie ustawy przez dokonanie czynności egzekucyjnej jest efektem okoliczności zaistniałych później niż samo wystawienie takiego zawiadomienia, a nawet niż upływ 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Złożona skarga dotyczy bowiem czynności egzekucyjnej dokonanej dopiero 15.03.2024 r., a tym samym najwcześniej w tym dniu zobowiązany miał możliwość uzyskania wiedzy o naruszeniu przez organ egzekucyjny wskazanych wyżej przepisów o kwotach wolnych od egzekucji. W okolicznościach tej sprawy, za moment doręczenia skarżącemu "dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej", o którym mowa w art. 54 § 3 u.p.e.a., należy uznać dzień, w którym B S.A. dokonał przelewu nienależnej kwoty na rachunek bankowy organu egzekucyjnego, co zostało uwidocznione w historii rachunku bankowego należącego do Skarżącego i jego małżonki. Dopiero z tą chwilą dokonania tej czynności doszło do dokonania czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy i siłą rzeczy dopiero z tą chwilą Skarżący mógł powziąć o tym wiedzę. W konsekwencji, w niniejszej sprawie termin na wniesienie skargi na przedmiotową czynność egzekucyjną upływał 21.03.2024 r., a zatem skarga na czynność egzekucyjną została złożona w terminie przewidzianym w art. 54 § 3 u.p.e.a. Powyższe uzasadnia zarzut naruszenia przez DIAS wskazanych w skardze ww. przepisów prawa, skoro organ ten powinien uchylić wadliwe postanowienie NUS z 22.04.2024 r. uznając, że skarga na czynności egzekucyjne została złożona w terminie określonym w art. 54 § 3 u.p.e.a. 2.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: 3.1. Skarga okazała się niezasadna, albowiem dokonana w granicach art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935, ze. zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie narusza ono przepisów prawa. 3.2. Rozważając legalność zaskarżonego postanowienia przypomnieć należy, że mając na uwadze art. 54 u.p.e.a., że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 października 2024 r. I SA/Go 221/24) Istotne znaczenie ma zatem art. 54 § 3 u.p.e.a., który stanowi, że skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W zaskarżonym postanowieniu DIAS wyjaśnił, że skarga Skarżącego z 21.03.2024 r. na ww. czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego z 5.01.2024 r., została wniesiona z uchybieniem ustawowego - siedmiodniowego terminu do jej wniesienia, liczonego od 10.01.2024 r., tj. od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Skarga ta została wniesiona przez pełnomocnika - adwokata na elektroniczną skrzynkę podawczą ePUAP US w Z. 21.03.2024 r. W doręczonym Skarżącemu 10.01.2024 r. ww. zawiadomieniu o zajęciu z 5.01.2024 r., NUS zawarł prawidłowe pouczenie, informujące zobowiązanego o przysługującym prawie do wniesienia do organu egzekucyjnego skargi na czynność egzekucyjną, w terminie 7 dni od dnia doręczenia przedmiotowego zawiadomienia. W niniejszej sprawie zdarzeniem wyznaczającym początek biegu terminu do wniesienia skargi na ww. czynność egzekucyjną był dzień doręczenia zobowiązanemu ww. zawiadomienia z 5.01.2024 r. - tj. 10.01.2024 r. Zgodnie z regułą określoną w art. 57 § 1 KPA, termin do wniesienia skargi na ww. czynność egzekucyjną z 5.01.2024 r. upłynął z 17.01.2024 r. Z akt sprawy wynika, że skarga z 21.03.2022 r. na ww. czynność egzekucyjną z 5.01.2024 r. została wysłana 21.03.2024 r. na adres do doręczeń elektronicznych NUS, a nadawca - pełnomocnik zobowiązanego, otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 285 ze zm.), tj. urzędowe poświadczenie przedłożenia. Zatem skarga ta została wniesiona po upływie ustawowego terminu. W skardze z 21.03.2024 r. na ww. czynność egzekucyjną zobowiązany nie zawarł jednocześnie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi. Niedochowanie przez zobowiązanego ustawowego terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną powoduje, że organ egzekucyjny był zobowiązany stwierdzić to uchybienie, wydając postanowienie w oparciu o art. 17 § 1c zd. 1 u.p.e.a. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ egzekucyjny jest zobligowany do wydania postanowienia na podstawie art. 17 § 1c zd. 1 u.p.e.a. Wniesienie przez Skarżącego skargi na czynność egzekucyjną NUS z 5.01.2024 r. z uchybieniem ustawowego terminu, uniemożliwiło skuteczne zaskarżenie tej czynności i jednocześnie merytoryczne odniesienie się przez organ egzekucyjny do kwestii w niej podniesionych. Mając na uwadze dotychczasowe rozważania Sąd podziela pogląd DIAS, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do przyjęcia, że częściowa realizacja zajęcia z 5.01.2024 r. przez dłużnika zajętej wierzytelności - B S.A., polegająca na przekazaniu organowi egzekucyjnemu 15.03.2024 r. kwoty 33718,54 zł na pokrycie należności objętych ww. tytułem wykonawczym, stanowiła w okolicznościach tej sprawy moment doręczenia zobowiązanemu "dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej", o którym mowa w art. 54 § 3 u.p.e.a. Skarżący nie wskazał przy tym żadnej podstawy prawnej, w oparciu o którą możliwe byłoby przyjęcie, że termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną rozpoczyna swój bieg od dnia przekazania przez dłużnika zajętej wierzytelności (bank) części zajętych wierzytelności na rachunek bankowy organu egzekucyjnego. Zdaniem Sądu argumentacji Skarżącego nie wspiera powołany w zażaleniu wyrok NSA z 11.01.2023 r. III FSK 1437/21, który dotyczy świadczeń o których mowa w art. 10 § 4 u.p.e.a., nie zaś świadczeń o których mowa w art. 10 § 1 u.p.e.a., bądź w art. 9 § 1 u.p.e.a. Z kolei, powołany przez Skarżącego w zażaleniu wyrok WSA w Gdańsku z 24.03.2020 r. I SA/Gd 2149/19 został uchylony wyrokiem NSA z 5.09.2023 r. III FSK 2502/21. W wyroku tym NSA zakwestionował tezy wyrażone przez WSA w Gdańsku w wyroku I SA/Gd 2149/19. Ponadt o w wyroku tym NSA wskazał, że w trybie przepisu art. 54 u.p.e.a. ustawodawca nie przewidział możliwości nieograniczonego przedmiotowo terminowo kwestionowania wszystkich działań podejmowanych przez organy egzekucyjne. Ustawodawca nadał pojęcie zawiadomienia zobowiązanego określonemu działaniu organu, nie można więc sprowadzić go do chociażby powzięcia w jakikolwiek sposób informacji czynności, do czego prowadzi stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Gdańsku I SA/Gd 2149/19. Skoro zawiadomienie, o którym mowa w art. 80 § 3 u.p.e.a. nastąpiło wcześniej niż data przyjęta przez Skarżącego (data przekazania przez ww. Bank kwoty 33718,54 zł) i Skarżący nie zachował 7-dniowego terminu od tego zawiadomienia, to prawidłowym jest stanowisko organu egzekucyjnego, że doszło do upływu. Ponadto, z materiału dowodowego sprawy wynika, że już 15.01.2024 r. B S.A. przekazał na rachunek NUS część zajętych wierzytelności w kwotach: 51795,57 zł, 78828,75 zł, 13105,61 zł i 126114,33 zł - zatem już wtedy Skarżący miał wiedzę o potrąceniach dokonywanych z zajętego rachunku bankowego. W konsekwencji prawidłowo przyjął DIAS, że siedmiodniowy termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną upłynął skarżącemu bezskutecznie 17 stycznia 2024 r. Reasumując, zdaniem Sądu nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Mając na uwadze powyższe, Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego i jego skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.