I SA/Gl 1127/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , , po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. Ł., M.P. i B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwestii wniosku M. P. i B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić skarżącym M. P. i B. P. przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Skarżący oznaczeni w sentencji niniejszego postanowienia wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, przy czym skarżący M. P. i B. P. – będący małżeństwem – złożyli swój wniosek na odrębnym formularzu PPF. Ten wniosek stanowi przedmiot rozpoznania w niniejszym postanowieniu, z kolei wniosek G. Ł. został rozpoznany odrębnie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawcy tj. M. P. i B. P. pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Na ich majątek składa się: samochód osobowy oraz dom i nieruchomość rolna o powierzchni 2,87 ha. Wnioskodawca otrzymuje, jak wskazano w treści wniosku, "rentę-emeryturę" w kwocie 2.498,53 zł netto. Z kolei wnioskodawczyni otrzymuje rentę w kwocie 1.083,36 zł netto oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. W sumie łączny dochód stanowi kwota 3.734,89 zł. Nadto wnioskodawcy zwrócili uwagę na obciążenia, w tym związane ze spłatą kredytu hipotecznego w kwocie "ponad 1000 zł miesięcznie". Pismami z dnia 3 października 2013 r. referendarz sądowy wezwał M. P. oraz B. P. do uzupełnienia danych zawartych we wniosku w terminie 7 dni poprzez nadesłanie: zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca ich zamieszkania, dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez nich i przez osoby pozostające z nimi w gospodarstwie domowym, w tym kserokopii potwierdzenia renty wypłaconej skarżącej, wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez nich i przez osoby pozostające z nimi w gospodarstwie domowym, zaświadczenia banku wskazującego wysokość miesięcznej raty kredytu spłacanego przez nich w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz sumę zaległości już spłaconych i tych, które pozostają jeszcze do zapłaty, lub innego dokumentu, z którego wynikałyby te dane, np. harmonogramu spłaty należności kredytowych, zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie gminy o dochodowości posiadanego przez nich gospodarstwa rolnego oraz zaświadczenia właściwej agencji na temat dopłaty związanych z tym gospodarstwem, kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności, ewentualnie zaległości w tym zakresie. Ponadto każde z wezwań zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do wezwania w wyżej zakreślonym terminie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawcy złożyli pismo z dnia 15 października 2013 r., które jednak w znacznej części nie nawiązuje do treści wezwania. Do pisma załączono również obszerną dokumentację, w tym m.in.: roczne obliczenie podatku skarżącemu przez organ rentowy (wcześniej przedstawiono kopie wspólnego zeznania podatkowego skarżących za ubiegły rok, w którym skarżąca wykazała przychód ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego w kwocie 13.315 zł a skarżący 50.545,90 zł), potwierdzenie uiszczenia raty kredytu w kwocie 1000 zł i należności za energię elektryczną w kwocie 244 zł, potwierdzenia wypłaty emerytury skarżącego w kwocie 2.498,53 zł i zasiłku pielęgnacyjnego skarżącej w kwocie 153 zł, a także pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 sierpnia 2009 r. informujące o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 7 września 2009 r. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącym M. P. i B. P. przyznania prawa pomocy. Odpis powyższego postanowienia został skutecznie doręczony zarówno wnioskodawcy jak i wnioskodawczyni w dniu 14 listopada 2013 r. Na powyższe postanowienie M. P. i B. P. złożyli sprzeciw, ponownie domagając się przyznania prawa pomocy. W obszernej treści pisma nie przedstawili argumentacji dotyczącej tego wniosku. Nadto odnotować należy, że skarga objęta jest wpisem stosunkowym, który wynosi 100 zł, zgodnie z przyjętą wartością przedmiotu zaskarżenia w kwocie 1.208 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "ppsa") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 ppsa obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić w tym miejscu także należy, że sąd przyznaje prawo pomocy, gdy wnioskodawca wykaże, że w stosunku do jego osoby zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Użyte w treści art. 246 ppsa słowo "wykazać" oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, publ. LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, publ. LEX nr 1069777). W świetle powyższych uwag strona ma więc obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Nieuczynienie zadość temu obowiązkowi pociąga zatem za sobą negatywne konsekwencje w postaci niemożliwości uwzględnienia wniosku. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdyż dane zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego wnioskodawców i ich możliwości płatniczych. Dlatego też zostali oni wezwani do nadesłania dodatkowych dokumentów. Skierowane wezwanie nie zostało jednak w pełni wykonane, a w konsekwencji nie zostały złożone dokumenty, od których zależy rozstrzygnięcie rozpatrywanego wniosku. W tym kontekście podnieść wypada, że nie został przedłożony dokument potwierdzający wypłatę skarżącej renty. Negatywnie należy też ocenić postawę wnioskodawców w kwestii dotyczącej nadesłania dokumentów dotyczących dochodowości posiadanego przez nich gospodarstwa rolnego oraz zaświadczenia właściwej agencji na temat dopłaty związanych z tym gospodarstwem. Z pewnością nie czyni zadość wezwaniu złożenie pisma agencji wypłacającej dopłaty. Pismo to nie ma jakiejkolwiek wartości przesądzającej, gdyż pochodzi sprzed kilku lat i nie zawiera żadnej informacji, której dotyczyło wezwanie. W niepełnym zakresie wnioskodawcy odnieśli się także do ponoszonych wydatków. Odnotować należy, że wezwania referendarza wyraźnie wskazują jakie dokumenty należy złożyć, a mimo to do sprzeciwu skarżący również nie załączyli tej dokumentacji. Wobec powyższego na wnioskodawcach ciążyły obowiązki, których niewykonanie mogło zostać potraktowane – zgodnie zresztą z zawartym w wezwaniach pouczeniem – jako brak należytego wykazania spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy. Mieli oni zatem świadomość, że ich postawa może skutkować niekorzystnym dla nich rozstrzygnięciem, tym bardziej że wytknął im to także referendarz w swoim postanowieniu. Z nadesłanej zaś dokumentacji nie wynika, aby sytuacja materialna wnioskodawców nie pozwoliła im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając zasadność wniosku, trzeba mieć na uwadze z jednej strony wysokość obciążeń finansowych w danym postępowaniu, a z drugiej szeroko rozumiane możliwości finansowe strony. W tym kontekście przyjdzie odnotować, że wnioskodawcy znajdują się w sytuacji, która pozwala im na pokrycie tych kosztów. Przede wszystkim posiadają oni stały miesięczny dochód, który w sumie stanowi kwota 3.734,89 zł (tj. suma renty zadeklarowanej we wniosku, emerytury i zasiłku pielęgnacyjnego). Kwota ta przewyższa wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 września 2012 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2013 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 1026). Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z orzecznictwem strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2002 r., sygn. akt OZ 862/04, niepubl.). W gospodarstwie domowym wnioskodawców uzyskiwany jest więc stały dochód, który przewyższa wysokość wpisu od skargi, będącego najwyższą opłatą jaką można pobrać w niniejszym postępowaniu. Z kolei wśród wydatków strony, które jak wyżej wskazano nie zostały w pełni udokumentowane, najwyższy stanowi kwota raty kredytu, tj. około 1.000 zł. Po odjęciu tej kwoty od dochodów stronie pozostaje do dyspozycji kwota 2.734,89 zł. W ocenie Sądu wnioskodawcy znajdują się zatem w sytuacji, która pozwala im na pokrycie kosztów postępowania. Reasumując, wnioskodawcy nie wykonali w pełni skierowanych do nich wezwań, nie przedłożyli tym samym wszystkich niezbędnych dokumentów. Z przedstawionej zaś dokumentacji nie wynika, że w stosunku do ich osób spełnione zostały przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ppsa orzekł jak w sentencji.