I SA/Gl 1134/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz - Ziętek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kompensacji wzajemnych zobowiązań w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością A wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] w przedmiocie kompensacji wzajemnych zobowiązań. Następnie pismem z dnia 3 marca 2009 r. strona skarżąca złożyła – na druku formularza PPPr - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uzasadniając, że wszystkie jej rachunki zostały zajęte w wyniku czynności Urzędu Skarbowego w Z. i Urzędu Kontroli Skarbowej w K. i w związku z tym nie jest w stanie uiścić wpisu. We wniosku strona skarżąca podała wysokość kapitału zakładowego. Ponadto wskazała, że ostatni rok obrotowy zamknęła stratą. W piśmie z dnia 6 marca 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał skarżącą do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy – w terminie 7 dni – poprzez nadesłanie odpisów sprawozdania finansowego (bilansu, rachunku zysków i strat, informacji dodatkowej za 2008 r., a jeśli nie zostało sporządzone – za 2007 r., zeznania podatkowego za 2008 r., a gdyby nie zostało jeszcze złożone – za 2007 r., deklaracji na podatek od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy, raportów kasowych za trzy ostatnie miesiące, wyciągów i wykazów z rachunków bankowych, ostatniej ewidencji środków trwałych, aktualnych odpisów z ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości posiadanych przez skarżącą. Jednocześnie skarżąca została pouczona, że niezastosowanie się do wezwania w zakreślonym terminie i zakresie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. W piśmie procesowym z dnia 31 marca 2009 r. strona zwróciła się o przedłużenie – do dnia 6 kwietnia 2009 r. - terminu wyznaczonego dla uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Następnie postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2009 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że z uwagi na niemożność doręczenia skarżącej zarządzenia w przedmiocie tego wniosku przed wskazanym dniem oraz celem umożliwienia jej wykonania wezwania, rozpoznanie wniosku zostało wstrzymane na czas dłuższy niż termin, jaki byłby dodatkowo przyznany stronie w wyniku uwzględnienia wniosku. Jednakże skarżąca (pomimo wspomnianego wydłużenia terminu) nie nadesłała dokumentów źródłowych wymaganych do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, a zatem nie wykazała istnienia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. W sprzeciwie od powyższego postanowienia strona wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i zwolnienie jej od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wobec tego wniesienie sprzeciwu przez stronę skarżącą spowodowało utratę mocy postanowienia z dnia 8 kwietnia 2009 r. o odmowie przyznania prawa pomocy oraz jednocześnie przejęcie sprawy do rozpoznania przez sąd. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. – przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 246 P.p.s.a. stanowi regulację wyjątkową w stosunku do ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego, wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. Wobec tego przyznanie prawa pomocy ma bardzo ograniczony zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt II OZ 96/06 LEX nr 360343). Na podstawie cytowanego wyżej przepisu art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., na skarżącej spoczywał ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Ponadto zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów. Tymczasem skarżąca nie wykazała okoliczności przemawiających za przyznaniem jej prawa pomocy. Przede wszystkim stwierdzić bowiem należało, iż skarżąca – pomimo faktycznego przedłużenia terminu zakreślonego przez referendarza - nie nadesłała istotnych dokumentów źródłowych, na podstawie których możliwa byłaby ocena jej stanu majątkowego w ramach rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Okoliczności powyższe miały podstawowe znaczenie dla przyjęcia oceny, że nie została w rozpoznawanej sprawie spełniona przesłanka dotycząca wykazania przez skarżącą, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Brak zatem działania ze strony skarżącej, w przedmiocie wykazania jej sytuacji materialnej, skutkować musiał odmową przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym, Sąd mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 255 i art. 254 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.