I SA/Gl 1143/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 10 sierpnia 2015 r. M. P. zwrócił się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie do kosztów sądowych. W motywach wniosku odnotował, że w chwili obecnej nie prowadzi działalności gospodarczej i jedynym źródłem dochodu pozostaje wynagrodzenie ze stosunku pracy. Z uwagi na trudną sytuację materialną skarżący mieszka aktualnie w mieszkaniu użyczonym przez rodzinę i z tego tytułu ponosi wyłącznie opłaty za media. Zeznał dalej, że nie posiada zdolności kredytowej. W świetle oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący nie posiada jakiegokolwiek majątku i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wspomniane wyżej wynagrodzenie stanowi kwotę 1750 zł brutto. W wyniku analizy treści ww. oświadczenia, pismem z dnia 6 października 2015 r., referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W ww. wezwaniu, doręczonym pełnomocnikowi adresata w dniu 12 października 2015 r., pouczono wnioskodawcę, że niezastosowanie do wezwania w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Dodatkowo zwrócono uwagę, że ilekroć w wezwaniu referendarza sądowego jest mowa o osobach pozostających ze skarżącym w gospodarstwie domowym, należy przez to rozumieć również żonę, niezależnie od tego, że w małżeństwie obowiązuje rozdzielność majątkowa. Pismem z dnia 19 października 2015 r. pełnomocnik poinformował, że skarżący nie ma możliwości przedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów w terminie siedmiu dni. Zarządzeniem z dnia 22 października 2015 r., mając na uwadze treść ww. oświadczenia pełnomocnika skarżącego, referendarz sądowy przedłużył skarżącemu termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o kolejne siedem dni, liczone od dnia doręczenia zarządzenia, tj. od dnia 2 listopada 2015 r. Ostatecznie do dnia dzisiejszego nie wpłynęła żadna dokumentacja źródłowa. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, LEX nr 1069777). Ze spostrzeżeń tych wynika, że minimum staranności, jaką powinna się wykazać osoba wnosząca o przyznanie prawa pomocy, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania referendarza sądowego zawierającego wytyczne co do katalogu dokumentów źródłowych. Tymczasem, pomimo przedłużonego terminu, skarżący nie nadesłał żadnego z dokumentów wymienionych w takim wezwaniu. Termin zakreślony dla dokonania tej czynności procesowej upłynął więc bezskutecznie w dniu 9 listopada 2015 r. Fakt ten uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącego, co więcej, może wzmocnić wątpliwości co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę możliwości płatniczych M. P. Należy w tym miejscu odnotować, że obszerne wezwanie referendarza sądowego zmierzało między innymi do ustalenia, czy, i w jakim zakresie, na skarżącym ciąży w istocie obowiązek ponoszenia deklarowanych przez niego wydatków z tytułu utrzymania gospodarstwa domowego. Wezwanie zmierzało nadto do ustalenia rzeczywistej wysokości wynagrodzenia (kwoty netto) wypłacanego skarżącemu w chwili obecnej z tytułu zadeklarowanego w druku PPF stosunku pracy, jak również ujawnionego w toku analizy wniosku stanowiska prokurenta w spółce kapitałowej. Referendarz próbował także wyjaśnić kwestię tytułu prawnego do zajmowanego przez skarżącego mieszkania. Akcentowana wyżej bierność procesowa skarżącego nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05). Reasumując, rozpoznany wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż skarżący nie wykazał, iż w jego przypadku spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Co znamienne, M. P., pomimo deklarowanych we wniosku problemów finansowych, wyraził chęć partycypacji w przynależnych doń kosztów postępowania, wszak zwrócił się w druku PPF o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Jednakowoż z uwagi na akcentowaną już wyżej bierną postawę skarżącego, nie sposób w tym przypadku ustalić zakres jego ewentualnego udziału w tychże kosztach. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.