I SA/Gl 1143/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Monika Krywow, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Protokolant starszy specjalista Anna Oklecińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej - odmowa umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami z tytułu podatku od nieruchomości oraz odmowa umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oddala skargę. Przedmiotem skargi A Sp. z o.o. w M. (dalej: "skarżąca" albo "spółka") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (dalej; "Kolegium") wydana w przedmiocie ulg płatniczych. Stan sprawy przedstawia się następująco. 1. W piśmie z dnia 26 listopada 2020 r., uzupełnionym pismem z dnia 14 stycznia 2021 r., skarżąca, w której imieniu działa adwokat, zwróciła się do Burmistrza Miasta U. (dalej: "Burmistrz") o udzielenie pomocy de minimis w postaci ulgi w spłacie zobowiązania (zarówno należności głównej, jak i odsetek) w podatku od nieruchomości za poszczególne miesiące z okresu od kwietnia do grudnia 2020 r. poprzez umorzenie tej zaległości (w całości lub w części) względnie rozłożenie tej zaległości na dwanaście rat i jednoczesne odroczenie płatności tych rat w ten sposób, że pierwsza z nich podlegać będzie zapłacie w czerwcu 2021 r. (życzenie spółki) lub w innym terminie wskazanym przez organ (w ostateczności). W uzasadnieniu żądania skarżąca wskazała, że jest właścicielem nieruchomości w U. przy ul. [...], która stanowi centrum wypoczynkowo-szkoleniowe i jest wynajmowana A. P. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą B. Nieruchomość ta - przez wzgląd na charakter miejscowości, w której się znajduje - podlega wykorzystaniu do celów turystycznych, biznesowych oraz rozrywkowych (w obiekcie znajdują się sale konferencyjne oraz basen, a oprócz usług hotelowych świadczone są również catering i zabiegi spa). Następnie skarżąca podkreśliła, że zarówno ona, jak i najemca musi ponosić stałe niezbędne koszty utrzymania nieruchomości. Z uwagi na obecną sytuację epidemiczną i gospodarczą odnotowują jednak mniejsze zainteresowanie oferowanymi przez nich usługami i gorsze wyniki finansowe. Cechuje je ciągły spadek przychodów, którego nie powstrzymała nawet otrzymana już pomoc publiczna. W rezultacie kondycja prowadzonego przedsiębiorstwa ulega stałemu pogorszeniu, a do utrzymania równowagi finansowej i uchronienia przed ryzykiem ewentualnej niewypłacalności niezbędne jest uzyskanie przedmiotowej ulgi za czym przemawia wzgląd zarówno na ważny interes podatnika, jak i interes publiczny. Do wniosku skarżąca załączyła wypełniony formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, listę przypadków pomocy de minimis otrzymaną przez nią i przez C Sp. z o.o. Sp. k. w M. (spółkę, w której skarżąca jest komplementariuszem) począwszy od dnia 1 stycznia 2018 r., analizę rat podatku od nieruchomości, a także własne dokumenty księgowe (bilans i rachunek zysków i strat) dotyczące całego 2019 r. i pierwszych trzech kwartałów 2020 r. 2. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie m.in. art. 67a § 1 pkt 2, art. 67b § 1 pkt 2, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, ze zm., dalej "o.p."). Burmistrz odmówił umorzenia przedmiotowej zaległości (zarówno należności głównej, jak i odsetek) oraz rozłożył na raty jej zapłatę. W uzasadnieniu swej kwalifikacji wskazał, że trwająca od marca 2020 r. epidemia koronawirusa niewątpliwie stanowi nadzwyczajną sytuację losową mogącą skutkować brakiem możliwości regulowania należności podatkowych z uwagi na problemy finansowe (zmniejszenie przychodów i zysków), które przez spółkę zostały wykazane. W tej sytuacji za przyznaniem skarżącej ulgi przemawia jego ważny interes, ponieważ z przyczyn od niego niezależnych jego zyski drastycznie spadły, a ośrodek, którego jest właścicielem decyzją organów państwowych musiał zostać zamknięty na pewien, narzucony okres czasu. Z drugiej jednak strony zauważył, że zaistnienie tej przeszkody nie oznaczało dla skarżącej absolutnej niemożności prowadzenia działalności gospodarczej, zwłaszcza w branży przemysłowej, w której się ona specjalizuje. Ponadto już od maja 2020 r. obiekty hotelowe mogły wznowić swą działalność, a należności dotyczące maja i czerwca 2020 r. zostały odroczone wszystkim przedsiębiorcom do dnia 15 września 2020 r. zgodnie z uchwałą Rady Miasta Ustroń nr XV/209/2020 z dnia 30 kwietnia 2020 r. w sprawie przedłużenia terminu płatności rat podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2020 r., poz. 3838). Biorąc zatem pod uwagę, że udzielenie ulgi ma charakter uznaniowy, umorzenie należności wiąże się z definitywną rezygnacją z jej dochodzenia, a opisana sytuacja spółki nie świadczy o braku możliwości jej uregulowania. Burmistrz za zasadne uznał rozłożenie na raty jej zapłaty w sposób wcześniej opisany. 3. W odwołaniu z dnia 22 marca 2021 r. skarżąca, zastępowana przez adwokata, zaakcentowała, że powyższą decyzję Burmistrza wydano z naruszeniem art. 67a § 1 pkt 2 w związku z art. 67b § 1 pkt 2 o.p., a także art. 122, art. 187 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. - Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.; dalej: "o.p."), gdyż w świetle okoliczności zaistniałych w sprawie niewątpliwie została spełniona przesłanka umorzenia przedmiotowej zaległości. W związku z tym zażądała uwzględnienia odwołania w całości ewentualnie uchylenia tej decyzji w części, w jakie jej wniosek został załatwiony odmownie. 4.Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kolegium, działając na podstawie m. in. art. 67a § 1 pkt 3, art. 67b § 1 pkt 2 oraz art. 233 § 1 pkt 1 o.p., utrzymało w mocy powyższą decyzję Burmistrza i podzieliło zapatrywania w niej przedstawione. Przy tym za godne uwagi uznało w szczególności podkreślenie, że pomimo wprowadzonych ograniczeń epidemicznych skarżąca nadal uzyskiwała przychody i miała możliwość prowadzenia działalności gospodarczej zwłaszcza w zakresie szeroko pojętych usług dla przemysłu. Analiza przedłożonej przez nią dokumentacji księgowej prowadzi z kolei do wniosku, że jakkolwiek jej sytuacja uległa pogorszeniu, to jednak skala tego problemu [średni miesięczny spadek przychodów w pierwszych trzech kwartałach 2020 r. o 21% względem roku 2019 i 20% względem roku 2018; bieżący wskaźnik płynności na poziomie 0,47 równoznacznym z pojawieniem się trudności w terminowym regulowaniu zobowiązań, stopa marży w wysokości 400 punktów oraz zadowalająca kategoria ratingu (BB)] nie świadczy jeszcze o niemożności uregulowania zaległości w przyszłości. W tej sytuacji przyznanie ulgi w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami w podatku od nieruchomości stanowi pomoc w stabilizacji sytuacji finansowej skarżącej. 5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach spółka, będąc zastępowana przez adwokata, wniosła o uchylenie w całości Decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta U. z dnia [...] roku w zakresie pkt. 1 oraz 2 tejże decyzji tj. w części, w której rozpatrzono odmownie podanie Skarżącej o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za okres od raty 4/2020 do raty 12/2020 w kwocie 81.716,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 1,513 zł za powyższy okres oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz skarżącej. Zarzuciła naruszenie: a) art. 187 o.p. w zw. z art, 122 o.p. polegające na niewłaściwej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, poprzez uznanie, iż nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości w związku z ważnym interesem podatnika, b) art. 187 o.p. w zw. z art. 33 § 1 o.p. poprzez jego nie właściwe zastosowanie, a polegające na nie zebraniu właściwego materiału dowodowego oraz pominięciu dowodów, które świadczą o tym, iż sytuacja finansowa skarżącej przemawia za tym, aby została udzielona jej ulga w spłacie zobowiązań podatkowych, c) art, 210 § 4 o.p. polegające na nienależytym uzasadnieniu przedmiotowej decyzji: 2) przepisów prawa materialnego, tj.: a) 67a § 1 pkt 2 w zw. z art. 67 b § 1 pkt 2 o.p., poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, iż w niniejszym przypadku nie zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika, w związku z którym można udzielić ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Skarżąca podtrzymała zarzuty sformułowane w odwołaniu i argumentację powołaną na ich poparcie. 6. W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie okazała się niezasadna. Kontroli Sądu - w ramach art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej p.p.s.a.) - podlegała decyzja organu odwoławczego z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza o odmowie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości (zarówno należności głównej, jak i odsetek) oraz o rozłożeniu jej zapłaty na raty. Przystępując do rozważań w przedmiocie ulg podatkowych, wskazać należy, że zastosowanie ulgi jest instytucją o charakterze wyjątkowym, bowiem zasadą jest terminowe płacenie podatków. Wszelkie ulgi podatkowe są wyjątkiem oraz istotnym odstępstwem od zasady powszechności i równości opodatkowania. W związku z takim charakterem ulg podatkowych oraz faktem, że udzielanie ulg w spłacie podatków traktowane jest, co do zasady, jako jedna z form pomocy udzielanej przez państwo, pomoc taka dopuszczalna jest w ściśle określonych w przepisach prawa sytuacjach. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 67a § 1 pkt 2 w związku z art. 67b § 1 pkt 2 o.p. Zgodnie z art. 67a o.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną (§ 1). Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa (§ 2). Z kolei art. 67b § 1 pkt 2 o.p. stanowi, iż organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. Wskazać więc należy, że art. 67a § 1 o.p. wyznacza dwie fazy postępowania organów podatkowych. W pierwszej, organ podatkowy obowiązany jest dokonać ustalenia, czy zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek zastosowania ulgi, co wymaga zgromadzenia niezbędnego dla tych ustaleń materiału dowodowego oraz przeprowadzenia jego właściwej oceny. Jeżeli organ podatkowy uzna natomiast, że spełniona została jedna lub obie ze wskazanych przesłanek, postępowanie podatkowe wkracza w drugą fazę, w której dokonuje wyboru opcji decyzyjnej - zastosuje ulgę albo odmówi jej udzielenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie uznaje się, że sądowa kontrola decyzji uznaniowej obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania określonego wyboru (zob. wyroki NSA: z 11 września 2015 r., II FSK 1821/13; z 15 lipca 2008 r. akt II FSK 660/07). Dostrzeżono jednak, że przyznanie organowi dyskrecjonalnych uprawnień nie oznacza zupełnej dowolności w podejmowaniu decyzji w ramach uznania administracyjnego. W sprawie organ pierwszej instancji stwierdził wystąpienie przesłanki zastosowania ulgi, tj. ważnego interesu podatnika i częściowo uwzględnił żądanie skarżącej, gdyż rozłożył na raty zapłatę zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za okres od raty 4/2020 do raty 12/2020 w łącznej kwocie 83.229,00 zł (należność główna i odsetki), natomiast nie zgodził się na jej umorzenie. Niezasadnie zatem skarżąca zarzuca naruszenie art. 67a § 1 pkt 2 w zw. z art. 67 b § 1 pkt 2 o.p. poprzez ich błędne zastosowanie polegające na uznaniu, iż w niniejszym przypadku nie zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika. W ocenie Sądu, odmowa umorzenia zaległości podatkowych podjęta w granicach uznania administracyjnego została należycie uzasadniona. Organ przeanalizował argumenty skarżącej, odniósł się do nich i przedstawił własne stanowisko, kierując się racjonalnymi przesłankami. Mianowicie organ wskazał, iż wprawdzie skarżąca odnotowała w 2020 r. spadek przychodów i zysków, a wskaźnik płynności bieżącej spadł do poziomu 0,47, co oznacza pojawienie się trudności w terminowym regulowaniu zobowiązań, lecz jednocześnie dostrzegł, iż działalność skarżącej nie ogranicza się tylko do wynajmowania nieruchomości na rzecz podmiotu, który wykorzystuje ją dla celów turystycznych (usługi hotelowe), gdyż skarżąca świadczy szeroki wachlarz usług na rzecz przemysłu. Zwrócił uwagę, że od maja 2020 r. obiekty hotelowe mogły wznowić swą działalność, a należności dotyczące maja i czerwca 2020 r. zostały odroczone wszystkim przedsiębiorcom do dnia 15 września 2020 r. zgodnie z uchwałą Rady Miasta Ustroń nr XV/209/2020 z dnia 30 kwietnia 2020 r. w sprawie przedłużenia terminu płatności rat podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2020 r., poz. 3838). Rada Miasta U. uznała bowiem, że płynność finansowa wszystkich przedsiębiorców działających na terenie miasta U. uległa pogorszeniu w związku z negatywnymi konsekwencjami ekonomicznymi z powodu COVID-19. Prawidłowo argumentował, że sytuacja finansowa dzierżawcy nieruchomości skarżącej oraz czasowe obniżenie mu czynszu przez skarżącą nie mogą decydować o zastosowaniu ulgi w postaci umorzenia zaległości. Organ, analizując kwestię istnienia interesu publicznego prawidłowo przyjął, iż zasadne będzie udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowej, gdyż sytuacja skarżącej nie jest na tyle zła, by nie mogła spłacić zaległości w ratach. W ocenie Sądu, organy zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Ocena ta była logiczna, jasna i przekonująca, z zachowaniem zasad przewidzianych w Ordynacji podatkowej. Sąd nie stwierdził, by doszło do uchybień procedury mających jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Przez wzgląd na powyższe zarzuty skargi należało uznać za bezzasadne. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.