I SA/Gl 1145/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie WSA Beata Machcińska (spr.), Bożena Pindel, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2021 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosków o zawieszenie postępowania podatkowego oddala skargę. Przedmiotem skargi W. S. (dalej "skarżący") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej również "organ odwoławczy") wydane w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosków skarżącego o zawieszenie postępowań podatkowych prowadzonych wobec podmiotu - A Sp. z o.o., ul. [...], [...] G. (dalej "spółka") w sprawie odpowiedzialności podatkowej płatnika za niewpłacenie w ustawowym terminie pobranych od zatrudnionych pracowników zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2013, 2014, 2015 i 2016 r. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Wnioskami z dnia 14 listopada 2017 r. skarżący zwrócił się do Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w B. ("organ pierwszej instancji") o zawieszenie postępowań prowadzonych wobec spółki w sprawie odpowiedzialności podatkowej jako płatnika za niewpłacenie w ustawowym terminie pobranych od zatrudnionych pracowników zaliczek na podatek dochodowy. Zdaniem skarżącego, wnioski były uzasadnione wobec braku organu zarządzającego w spółce. 2. Postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w zakresie złożonych wniosków, uzasadniając rozstrzygnięcie m.in. tym, że 1) skarżący nie był upoważniony do działania w imieniu spółki (został wykreślony z funkcji Prezesa Zarządu spółki) - co uwzględniając, że zarząd spółki był jednoosobowy skutkowało zarazem tym, że spółka pozostała bez organu uprawnionego do reprezentowania, 2) postępowania, których zawieszenia domagał się skarżący nie zostały w ogóle (skutecznie) wszczęte. 3. Postanowieniem z dnia [...] r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. 4. Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 538/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę skarżącego i uchylił ww. postanowienie organu odwoławczego. W ocenie WSA, organ bezpodstawnie zaniechał wezwania skarżącego w trybie art. 169 § 1 o.p. do wykazania działania w imieniu spółki. 5. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 lipca 2019 r., sygn. akt II FSK 778/19 oddalił skargę kasacyjną organu odwoławczego wniesioną na ww. wyrok WSA w Gliwicach. 6. Wykonując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 538/18, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach postanowieniem z dnia [...] r. uchylił postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. 7. Organ pierwszej instancji wezwał skarżącego do nadesłania dokumentu, z którego wynika jego uprawnienie do reprezentowania spółki i wobec nieuzupełnienia tego braku – postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 169 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm., dalej "o.p." lub "Ordynacja podatkowa"), pozostawił bez rozpatrzenia wnioski skarżącego z dnia 14 listopada 2017 r. o zawieszenie postępowań podatkowych sygn. akt: [...], [...], prowadzonych wobec spółki w sprawie jej odpowiedzialności podatkowej jako płatnika za niewpłacenie w ustawowym terminie pobranych od zatrudnionych pracowników zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za: - styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2013 r., - styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, październik, listopad, grudzień 2014 r., - styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2015 r. oraz - styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 2016 r. 8. W zażaleniu na ww. postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie, zarzucając rażące naruszenie prawa poprzez jego wydanie na podstawie błędnej interpretacji przepisów prawa. 9. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 o.p., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż pismem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji wezwał skarżącego w trybie art. 169 § 1 o.p. do usunięcia braków formalnych podań, tj. wykazania umocowania do złożenia wniosków z dnia 14 listopada 2017 r. o zawieszenie postępowań poprzez przesłanie odpowiedniego dokumentu - pełnomocnictwa lub innych dokumentów uprawniających go do reprezentowania spółki. W wezwaniu tym organ pouczył skarżącego, że niewypełnienie tego warunku w terminie 7 dni spowoduje pozostawienie podań bez rozpatrzenia. Wezwanie z dnia [...] r. zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu [...] r., zatem siedmiodniowy termin do usunięcia braków minął [...] r. W terminie tym skarżący nie uzupełnił braków formalnych - co skutkowało, zgodnie pouczeniem, pozostawieniem podań (wniosków) bez rozpatrzenia. 10 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z dnia [...] r., zarzucając rażące naruszenie prawa. 11. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie istota sporu sprowadza się do oceny legalności postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosków skarżącego z dnia 14 listopada 2017 r. o zawieszenie postępowań podatkowych prowadzonych wobec spółki. Bezsporne w sprawie jest, że skarżący wniósł o zawieszenie postępowań prowadzonych wobec spółki w sprawie odpowiedzialności podatkowej jako płatnika za niewpłacenie w ustawowym terminie pobranych od zatrudnionych pracowników zaliczek na podatek dochodowy. Organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie był upoważniony do działania w imieniu spółki. Ponadto podniósł, iż postępowania, których zawieszenia domagał się skarżący nie zostały w ogóle (skutecznie) wszczęte. Rozstrzygnięcie to, choć zaaprobowane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, okazało się błędne. Mianowicie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 12 grudnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 538/18 uwzględnił skargę skarżącego i uchylił zaskarżone postanowienie organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zgodził się, że organy dysponowały uzasadnionymi wątpliwościami co do umocowania skarżącego do działania w imieniu spółki. Jednocześnie jednak WSA instancji zwrócił uwagę, że uregulowana w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej odmowa wszczęcia postępowania nie jest instytucją konkurencyjną względem art. 169 § 1 tej ustawy. Jak stwierdzono, analiza art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej wskazuje, że gdy wnoszący uzupełni braki formalne i procesowe pisma w terminie, postępowanie uważa się za wszczęte z dniem doręczenia pisma lub z dniem uzupełnienia braków. Natomiast w razie nieuzupełnienia tych braków w terminie, podanie pozostawia się bez rozpatrzenia, co oznacza, że postępowanie w tej sprawie nie zostało wszczęte. Od tej sytuacji należy odróżniać przypadki, w których pismo nie może wszcząć postępowania mimo tego, że spełnia wszelkie wymogi formalne. Skarżący, jak przyjął WSA, w sposób wyraźny i dostateczny wyartykułował, że działa w imieniu spółki. Poinformował w ten sposób, że nie działa w imieniu własnym, lecz osoby prawnej. Skoro tak, powstała potrzeba zbadania jego umocowania do reprezentowania spółki. Uwzględniając przy tym, że osoba prawna działa przez swoje organy, może być również reprezentowana przez pełnomocnika, a nieprzedłożenie wraz z pismem procesowym dokumentu wskazującego na umocowanie przedstawiciela do działania na rzecz osoby prawnej bądź stosownego pełnomocnictwa jest uznawane za brak formalny, który może zostać usunięty w trybie art. 169 § 1 o.p. Powzięcie nawet uzasadnionych wątpliwości nie zwalniało organu od wezwania wnoszącego podanie do nadesłania dokumentu, z którego wynika uprawnienie do reprezentowania danego podmiotu (poprzez przedstawienie pełnomocnictwa lub innych dokumentów uprawniających go do reprezentowania spółki, w ustawowym terminie i ze stosownym pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności w zakreślonym terminie). W świetle tych uwag w ocenie WSA nie było podstaw, aby zaniechać stosowania trybu z art. 169 § 1 o.p. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 lipca 2019 r., sygn. akt II FSK 778/19 oddalił skargę kasacyjną organu odwoławczego wniesioną na ww. wyrok WSA w Gliwicach. W ocenie NSA, zasadnie organ miał prawo zakładać, że wniosek skarżącego nie będzie skuteczny. Niemniej, nawet gdyby takie założenie było słuszne, nie może uzasadniać ono odstąpienia od formalnych wymogów i trybu postępowania, o których mowa w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Przede wszystkim ze względu na to, że mamy tutaj do czynienia z konfliktem dwóch norm (art. 169 § 1 i art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej), z których jedna wyraźnie zwiększa sferę uprawnień jednostki (podatnika, strony, skarżącego), dając jej - choćby teoretycznie - sposobność realizacji jej podstawowych praw (do tych należy prawo do rozpatrzenia jej wniosku). Działanie w trybie, który przedstawił Sąd pierwszej instancji pozwała, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uniknąć wszelkich wątpliwości co do tego, czy w sprawie rzeczywiście postępowanie nie mogło być wszczęte. Wykonując wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w ww. orzeczeniu WSA w Gliwicach, organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] r. wezwał skarżącego w trybie art. 169 § 1 o.p. do usunięcia braków formalnych podań, tj. wykazania umocowania do złożenia wniosków z dnia 14 listopada 2017 r. o zawieszenie postępowań podatkowych prowadzonych wobec spółki poprzez przesłanie odpowiedniego dokumentu, tj. pełnomocnictwa lub innych dokumentów uprawniających go do reprezentowania spółki, w terminie 7 dni. W wezwaniu tym organ pouczył skarżącego, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podań bez rozpatrzenia. Zgodnie z art. 169 § 1 o.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Wezwanie organu pierwszej instancji z dnia [...] r. zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu [...] r., a zatem siedmiodniowy termin do usunięcia braków minął [...] r. Skarżący nie uzupełnił braków formalnych w tym terminie, co było przyczyną wydania przez organ postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosków skarżącego z dnia 14 listopada 2017 r. o zawieszenie postępowań podatkowych prowadzonych wobec spółki. Mając powyższe na względzie, zarzut rażącego naruszenia prawa jest nieuzasadniony. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) oddalił skargę.