I SA/Gl 1158/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej p o s t a n a w i a przyznać adwokatowi G. I. wynagrodzenie od Skarbu Państwa w kwocie 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2014 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy, ustanawiając jej adwokata, którym wyznaczony został adwokat G. I., o czym organ samorządu zawodowego poinformował pismem z dnia 18 lutego 2014 r. Orzeczenie to wydano już po odrzuceniu skargi, co nastąpiło postanowieniem z dnia 28 października 2013 r. Pełnomocnik w dniach 21 i 25 lutego 2014 r. zapoznał się z aktami sprawy (zapiski urzędowe, k. 57 i 64 akt), po czym sporządził zwięzłą opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w której podzielił stanowisko Sądu. Opinię tę załączył do pisma z dnia 26 lutego 2014 r., którym wniósł o "przyznanie kosztów według norm przepisanych nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ani w części, ani też w całości w przedmiocie opinii prawnej, oraz zwrotu kosztów związanych z korespondencją". Te ostatnie koszty zostały udokumentowane kserokopią książki nadawczej, według której opłata za przesłanie opinii do skarżącej wyniosła 4,20 zł. Mając powyższe na względzie, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W rozpatrywanym zakresie należy zatem sięgnąć do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013 r. poz. 461, dalej powoływanego jako "rozporządzenie"). W § 20 rozporządzenia zastrzeżono, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wniosek złożony w niniejszej sprawie, którego osnowę przytoczono wyżej in extenso, nie wyraża takiego oświadczenia wprost, gdyż został zredagowany bez należytej staranności, jeżeli chodzi o precyzję, a nawet poprawność gramatyczną wypowiedzi. Formuła "ani w części, ani też w całości" wskazuje jednak, że pełnomocnik nawiązał do treści powyższego przepisu i że w konsekwencji jej rozwinięciem miała być informacja, iż koszty udzielonej przez niego pomocy prawnej nie zostały zwrócone przez skarżącą. Trudno bowiem przyjąć, że analizowaną wypowiedź należy odczytywać dosłownie, łącząc tę formułę z wnioskiem o przyznanie kosztów tej pomocy. Niemniej tylko w drodze bardzo liberalnej interpretacji wniosku można uznać, że wyraża on w sposób dorozumiany oświadczenie wymagane przez § 20 rozporządzenia. Nie ulega natomiast wątpliwości, że pełnomocnik domaga się wynagrodzenia składającego się z dwóch składników przewidzianych w § 19 rozporządzenia. Stosownie do treści tego przepisu koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w jego rozdziałach 3-5 oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały określone w § 18 ust. 1 znajdującym się w rozdziale 5 rozporządzenia. Wyróżniono w nim stawki za postępowanie w pierwszej instancji (pkt 1) i w instancji drugiej (pkt 2). W rozpatrywanym przypadku wchodzą w rachubę te ostatnie stawki, ponieważ pełnomocnik ustanowiony został już po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi, czyli orzeczenia kończącego postępowanie pierwszoinstancyjne, a jednocześnie dokonał czynności, za którą przewidziano stawkę za instancję drugą, mianowicie sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, przy czym uczynił to w krótkim czasie po wyznaczeniu go przez organ samorządu zawodowego. Otóż w myśl § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia stawka minimalna za sporządzenie takiej opinii, jeżeli "nie prowadził sprawy ten sam adwokat", wynosi 75 % stawki za instancję pierwszą, nie mniej niż 120 zł. W konsekwencji pełnomocnikowi należy się kwota 120 zł, gdyż 75% stawki opłaty za instancję pierwszą wynosiłaby zaledwie 45 zł. Mianowicie według § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stawkę oblicza się na podstawie § 6 rozporządzenia, który uzależnia ją od wartości przedmiotu sprawy, czyli w postępowaniu sądowoadministracyjnym od wartości przedmiotu zaskarżenia. Tę ostatnią skarżąca określiła w sprawie, aczkolwiek z przekroczeniem terminu, na kwotę 223 zł, co odpowiada wysokości zobowiązania podatkowego ustalonego zaskarżoną decyzją. Tymczasem zgodnie z § 6 pkt 1 rozporządzenia przy wartości przedmiotu sprawy do 500 zł stawka opłaty wynosi 60 zł. W myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia przyznane wynagrodzenie (opłatę w wysokości 120 zł) trzeba podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. o 23% (27,60 zł). Jak już wspomniano, § 19 pkt 2 rozporządzenia przewiduje również drugi składnik wynagrodzenia – niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Nie wskazuje on więc ani limitu wydatków, ani nie określa ich pod względem rodzajowym, poza zastrzeżeniem, iż mają one być niezbędne i udokumentowane. Podkreślić jednak trzeba, że w orzecznictwie wyraźnie reprezentowane jest stanowisko, że nie wszystkie wydatki podlegają zwrotowi poprzez ich doliczenie do wynagrodzenia. Często uznaje się bowiem, że część z nich rekompensowana jest już w ramach przyznanej pełnomocnikowi opłaty, mimo iż granica pomiędzy wydatkami, które powinny być wynagrodzone w ten sposób, a tymi, które wymagają "odrębnego" zwrotu, postrzegana jest dość płynnie P. Zaborniak [w:] W. Maciejko, M. Rojewski, P. Zaborniak, Zarys metodyki pracy referendarza sądowego, Warszawa 2009, s. 270-271 i przywołane tam orzecznictwo). Za ugruntowane można jednak uznać stanowisko, że opłata powinna stanowić źródło pokrycia wydatków drobnych i zwykle występujących przy okazji procesu sądowego (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 31/12, LEX nr 1121121). Do wydatków takich zalicza się m.in. koszty korespondencji (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 30/12 LEX nr 1121120). Podzielając ten pogląd, nie uwzględniono tych kosztów pośród kwoty wydatków zaliczanych do wynagrodzenia obok opłaty, mimo iż pełnomocnik o to wnosił. Wobec powyższego na podstawie art. 250 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z uwzględnieniem § 2 ust. 3, 18 ust. 1 pkt 2 lit. b i § 19 pkt 1 rozporządzenia orzeczono jak w sentencji.