I SA/Gl 1179/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-02-24
Skład orzekający: Ewa Madej, Beata Machcińska, Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych w J., upoważniony przez Radę Miejską na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, może być uznany za wierzyciela w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i tym samym uprawniony do wystawiania tytułów wykonawczych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy podjęta na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, przekazująca kompetencje organu wykonawczego do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej organowi jednostki organizacyjnej gminy, nadaje temu organowi charakter samodzielnego organu administracji publicznej. W konsekwencji, organ ten staje się wierzycielem w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i jest uprawniony do wystawiania tytułów wykonawczych, a nie organ wykonawczy gminy, którego kompetencje zostały przekazane.Stan faktyczny
Dyrektor Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych w J. przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego tytuły wykonawcze dotyczące opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wskazując siebie jako wierzyciela. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie przystąpił do egzekucji, uznając tytuły za wadliwe z powodu błędnego oznaczenia wierzyciela. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących oznaczenia wierzyciela i statusu Dyrektora jako organu uprawnionego do wystawiania tytułów wykonawczych na podstawie uchwały rady gminy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Beata Machcińska, Teresa Randak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Dyrektora Miejskiego Zakładu Nieruchomości Komunalnych w J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie nieprzystąpienia do egzekucji 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nieprzystąpienia do egzekucji administracyjnej.
Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia 27 kwietnia 2015 r. Dyrektor Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w D. tytuły wykonawcze nr [...] wnosząc o przyjęcie ich do egzekucji celem przymusowego ściągnięcia należności z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W tytułach tych wskazano jako osobę zobowiązanego R. B., zaś w poz. F.1. "nazwa wierzyciela" wpisano "Dyrektor Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych w J.".
Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. postanowił nie przystąpić do egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych [...] wystawionych na R.B. przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 29 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, dalej jako u.p.e.a.) przed wszczęciem egzekucji zobligowany jest do zbadania dopuszczalności egzekucji, tj. m.in. spełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a. Organ egzekucyjny podniósł, że nadesłane tytuły wykonawcze wymogów tych nie spełniają, albowiem błędnie został w nich oznaczony wierzyciel. Wobec powyższego organ egzekucyjny nie przystąpił do egzekucji. Powyższe postanowienie zostało doręczone w dniu 19 maja 2015 r.
Zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...] r. wniósł Dyrektor Miejskiego Zakładu Nieruchomości Komunalnych w J. Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie podczas badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej,
- art. 27 § 1 pkt 1 u.p.e.a. polegające na uznaniu, że tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów w zakresie prawidłowego oznaczenia wierzyciela,
- art. 1a pkt 13 u.p.e.a. poprzez uznanie Dyrektora Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych w J. za podmiot nieuprawniony do żądania wykonania obowiązku w administracyjnym postępowaniu,
- art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez bezpodstawne jego zastosowanie pomimo, że obowiązek, którego dotyczy podlega egzekucji administracyjnej, a tytuł wykonawczy spełniał wymogi określone w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a.
Tym samym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wskazał, że uchwałą nr XXI/270/2012 Rady Miejskiej w J. z dnia 31 maja 2012 r. w sprawie upoważnienia Dyrektora Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych w J. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej (Dz. Urz. Woj. Sla z 2012 r., poz. 2854) przeniesiono kompetencje Prezydenta Miasta w sprawach dotyczących opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na organ wykonawczy jednostki organizacyjnej gminy jakim jest Dyrektor Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych w J.. Powyższa uchwała wydana na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, jako akt prawa miejscowego, wywołuje skutek na zewnątrz administracji, wskazując inny niż określony w ustawie organ właściwy do podejmowania działań w określonych sprawach. Jednocześnie w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm., dalej: ustawa o utrzymaniu czystości) ustawodawca nie uregulował ani możliwości, ani też sposobu czy formy, ani też zakresu przekazania kompetencji do załatwienia określonych spraw dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, co powoduje, że brak jest unormowania ograniczającego lub wyłączającego stosowanie art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym. Powyższe, zdaniem skarżącego, oznacza, że Dyrektor Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych w J. jest wierzycielem i to na nim spoczywa obowiązek i uprawnienie do wydawania tytułów wykonawczych.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...]r., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...]r. W uzasadnieniu powołując się na treść art. 26 § 1 i art. 27 § 1 u.p.e.a. wskazał, że do wszczęcia egzekucji nie jest wystarczające złożenie wniosku o jej wszczęcia wraz z wystawionym tytułem wykonawczym sporządzonym wg ustalonego wzoru. Koniecznym jest bowiem prawidłowe wypełnienie tytułu egzekucyjnego. Zdaniem organu odwoławczego nie może zostać uznany za poprawny tytuł wykonawczy, w którym jako wierzyciela wpisano Dyrektora Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych w J.. W myśl art. 6m, art. 6o i art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1399) to wójt, burmistrz, prezydent miasta jest organem właściwym do wydawania decyzji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami gminy, któremu przysługują uprawnienia organu podatkowego. Oznacza to, że Dyrektor Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych w J. nie jest organem administracji, a zatem nie jest wierzycielem w zakresie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uprawnionym do wystawiania tytułów wykonawczych. Jego uprawnienia są bowiem uprawnieniami pochodnymi od uprawnień wierzyciela, tj. Prezydenta Miasta J. Organ odwoławczy wskazując na analogię dotyczącą statusu Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K. stwierdził, że jednostka organizacyjna organu gminy nie jest odrębnym organem mogącym samodzielnie występować jako wierzyciel w administracji. Organ odwoławczy wskazał, że wobec treści uchwały nr XXI/270/2012 Rady Miejskiej w J. z dnia 31 maja 2012 r. Dyrektor Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych w J. zyskał uprawnienie do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, tj. do poboru i wydawania decyzji w przedmiocie opłat za gospodarowanie odpadami, jednak nie jest on odrębnym organem mogącym samodzielnie występować jako wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym. Powyższe wskazuje, że tytuły wykonawcze wystawione na R.B. winny zawierać wskazanie Prezydenta Miasta J. jako wierzyciela oraz imię, nazwisko i stanowisko osoby upoważnionej do działania w jego imieniu. Stwierdzone nieprawidłowości czynią zatem tytuły wykonawcze wadliwymi, zaś prowadzenie na ich podstawie egzekucji byłoby niedopuszczalne. Ostatecznie stwierdził, że tego samego typu należności występują w przypadku Izb Wytrzeźwień czy Miejskich Zarządów Dróg, w których to sprawach występuje jednolite orzecznictwo sądowadministracyjne prezentujące pogląd wyrażony w wydanym postępowaniu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. wniósł Dyrektor Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych w J. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynika sprawy tj.:
- art. 27 § 1 pkt 1 u.p.e.a. polegającym na uznaniu, że wystawione przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych w J. tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów w zakresie prawidłowego oznaczenia wierzyciela, podczas gdy oznaczenia te są prawidłowe,
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji wydanego z naruszeniem prawa, a w konsekwencji odmowę przyjęcia do wykonania tytułów wykonawczych prawidłowo wystawionych przez legitymowany do tego organ administracji publicznej, które dotyczyły obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej, a same tytuły wykonawcze spełniały wymogi określone w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a.,
- art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 1a pkt 13 oraz art. 5 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż skarżący nie posiada statusu wierzyciela;
- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w stanie faktycznym, w którym winien być zastosowany,
2) naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przypadku upoważnienia przez radę gminy organu wykonawczego jednostki, o której mowa w art. 9 ust. 1 ww. ustawy, a to w zakresie załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi upoważniony organ wykonawczy nie staje się wierzycielem z tego tytułu, a jedynie realizuje bliżej nieokreślone pochodne uprawnienia prezydenta miasta, podczas gdy z prawidłowej wykładni tego przepisu wynika, że upoważniony organ wykonawczy jednostki organizacyjnej staje się wówczas samodzielnym organem administracji publicznej w ujęciu funkcjonalnym, uprawnionym do realizacji wszystkich kompetencji wynikających z u.p.e.a., w tym pełnienia funkcji wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym,
- § 1 Uchwały nr XXI/270/2012 Rady Miejskiej w J. z dnia 31 maja 2012 r. w sprawie upoważnienia Dyrektora Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych w J. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2012 r., poz. 2854) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Dyrektor Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych w J. w ramach udzielonego upoważnienia do załatwiania spraw z zakresu administracji publicznej dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie działa we własnym imieniu, jako samodzielny organ administracyjny, a w ramach pochodnych uprawnień Prezydenta Miasta J., wskutek czego nie może posiadać statusu wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podczas gdy z prawidłowej wykładni niniejszego przepisu uchwały wynika, że na jej podstawie Dyrektor Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych w J. stał się samodzielnym organem administracji publicznej uprawnionym do realizacji kompetencji wynikających z u.p.e.a. w zakresie powierzonych do załatwienia spraw indywidualnych z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami, w tym pełnienia funkcji wierzyciela w postępowaniach egzekucyjnych.
W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację dotyczącą wykładni art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym zawartą w odwołaniu, w tym także skutków jakie wywołało podjęcie przez Radę Miejskiej w J. uchwały nr XXI/270/2012. W ocenie skarżącej należy również odróżnić upoważnienie udzielone uchwałą podjętą na podstawie art. 39 ust. 4 tej ustawy od pełnomocnictwa administracyjnego wynikającego z ustępu 2 tego przepisu. W przypadku udzielenia pełnomocnictwa organ je udzielający nie przestaje być właściwy w sprawach nim objętych, jak również nie zostaje zwolniony z odpowiedzialności za sposób ich załatwienia. Decyzja wydana przez osobę wskazaną w pełnomocnictwie wywołuje skutki prawne w stosunku do osób trzecich tak, jak gdyby podjęta została przez ustawowo właściwy organ. Z kolei w następstwie upoważnienia wynikającego z ustępu 4 tego przepisu organ gminy właściwy do wydawania decyzji administracyjnych (wójt, burmistrz, prezydent miasta) traci swe kompetencje w oznaczonym w uchwale zakresie na rzecz wskazanego w niej podmiotu. Tym samym, z uwagi na podjętą uchwałę, Dyrektor Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych w J. zyskał status organu administracji publicznej, w zakresie w jakim wykonuje upoważnienie. Na poparcie swojego twierdzenia skarżący przywołał wyroki: Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2409/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 489/14 oraz obszernie zacytowany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt III SA/Wr 689/14. W ocenie skarżącego fakt, że organy I i II instancji nie zajęły się problematyką podjętej uchwały doprowadził do utrzymania w mocy wadliwego rozstrzygnięcia, jak również może wskazywać, że materiał zgromadzony w sprawie mógł nie zostać wszechstronnie rozpatrzony z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a..
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ odwoławczy podtrzymał stanowisko w sprawie oraz podniósł, że z treści przedmiotowej uchwały wynika jedynie możliwość wystawiania tytułów wykonawczych, jednakże nie wpływa to na fakt, że wierzycielem pozostaje Prezydent Miasta J. z uwagi na treść art. 6q, 6o i 6m ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Dyrektor Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych w J. nie staje się organem administracji publicznej i nie może występować jako wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie zasadnym jest wskazanie, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz, 1647) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).
Skarga okazała się uzasadniona. Argumentacja w niej zawarta – zdaniem Sądu – zasługuje na uwzględnienie, a to obligowało Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Spór w badanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia prawnego zagadnienia, a to udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w odniesieniu do ustawy o utrzymaniu czystości wierzycielem należności z tytułów w niej wskazanych jest organ wykonawczy gminy (wójt, burmistrz, prezydent) czy też kierownik jednostki organizacyjnej gminy, w sytuacji, gdy rada gminy podjęła uchwałę o przekazaniu uprawnień do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej w trybie art. 39 § 4 u.s.g. organowi jednostki gminnej.
Organ nadzoru przyjmując, że status wierzyciela przysługuje organowi wykonawczemu oparł rozstrzygnięcie na treści art. 6m, 6o i 6g powyższej ustawy oraz art. 27 § 1 i art. 29 § 1 i § 2 u.p.e.a. W oparciu o wskazane przepisy wywiódł, że uprawnienia Dyrektora Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych w J. – dalej określany Dyrektor" – są pochodnymi uprawnień wierzyciela, a skoro tak, to tytuł wykonawczy został wypełniony w sposób nieprawidłowy, gdyż zawierał niewłaściwe oznaczenie wierzyciela.
Dyrektor uznał natomiast, że interpretacja przepisu art. 39 ust. 4 u.p.e.a. w powiązania z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości, określającymi kompetencje do załatwiania indywidulanych spraw z zakresu administracji publicznej prowadzi do wniosku, że status wierzyciela opłat za usuwanie odpadów komunalnych przysługuje organom jednostek organizacyjnych gminy określonych w art. 9 ust. 1 u.s.g., w sytuacji, gdy rada gminy podjęła uchwałę o przeniesieniu tych kompetencji z organu wykonawczego na organ jednostki organizacyjnej gminy.
Skład orzekający w sprawie, podzielając argumentację strony skarżącej, odwoła się w pierwszej kolejności do regulacji prawnych, które w – jego ocenie – mają znaczenie dla prawidłowego określenia wierzyciela.
Definicja legalna wierzyciela zawarta jest w art. 1 a u.p.e.a. Zgodnie z ust. 1 pkt 13 tego przepisu, ilekroć w ustawie jest mowa o wierzycielu - rozumie się przez to podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Jak z kolei stanowi art. 5 § 1 u.p.e.a uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ I instancji, z zastrzeżeniem pkt 4.
Pierwszym zatem zagadnieniem, które należy rozstrzygnąć w świetle powyższych regulacji jest odpowiedź na pytanie, kto jest uprawnionym do wydawania decyzji w sprawie opłat komunalnych. Ten problem został z kolei uregulowany w art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości. Jak wynika z tej regulacji w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.
Przepis ten koresponduje z art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zawierającym klauzulę generalną organu administracji w jednostkach samorządu terytorialnego. Wynika z niego, że decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej wydaje wójt, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
Przepisy ust. 2 i w ust. 4 regulują prawną możliwość przekazywania tych kompetencji innym osobom, przy czym, jak stanowi ust. 2 wójt może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy do wydawania decyzji administracyjnych, o których mowa w ust. 1, w imieniu wójta. Ust. 4 wskazanego przepisu upoważnia natomiast radę gminy do przekazania kompetencji także podmiotom zewnętrznym, nie będących pracownikami urzędu gminy. Zgodnie bowiem z jego brzmieniem do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek i podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1.
Drugim zagadnieniem, które wymaga zatem rozstrzygnięcia jest odpowiedź na pytanie, czy podjęcie uchwały w trybie art. 39 ust. 4 u.s.g. przenosi kompetencje do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach na dyrektora jednostki organizacyjnej i jakie to przeniesienie ma charakter.
Zdaniem Sądu, porównując treść ust. 2 i ust. 4 art. 39 u.s.g. nie sposób nie zauważyć, że pierwsza z tych regulacji dotyczy "upoważnienia do działania w imieniu wójta", druga zaś do "przekazania jego kompetencji", a to prowadzi do wniosku, że rada, kierując się określonymi względami może kompetencje wójta przekazać organowi jednostki organizacyjnej gminy. Przekazanie to oznacza, że organ wykonawczy gminy traci to uprawnienie, a więc wydawane w tym trybie decyzje nie są wydawane z upoważnienia wójta. Konstatacja ta jest tym bardziej uzasadniona, że nie można upoważnić do działania w określonym zakresie inny podmiot w sytuacji, gdy nie posiada się uprawnień w tymże zakresie, bo zostały one przekazane innemu podmiotowi. Za taką wykładnią przemawia także rola, jaką pełnią poszczególne organy w strukturze wspólnoty samorządowej. Rada gminy, jako organ stanowiący ma wyłączne uprawnienie do stanowienia prawa miejscowego, a przeniesienie kompetencji organu wykonawczego na inny podmiot stanowi niewątpliwie przykład takiego działania. Wniosek taki wynika też z regulacji ust. 5 art. 39 u.s.g., który to przepis stanowi, że organem odwoławczym od decyzji wydanych przez organy wymienione w ust. 1 i ust. 4 jest samorządowe kolegium odwoławcze.
W ocenie Sądu podjęcie uchwały przez organ stanowiący gminy w trybie art. 39 ust. 4 u.s.g. przenosi kompetencje wójta/burmistrza/prezydenta na organ jednostki organizacyjnej wskazany przez radę gminy, nadając mu charakter organu administracji publicznej (podkreślenie Sądu), przy czym, wbrew wywodom organu nadzoru kompetencje te nie stanowią pochodnej uprawnień organu wykonawczego ale jego samodzielną/pierwotną funkcję.
W świetle powyższych rozważań skład orzekający w sprawie za zasadną uznaje tezę, że brzmienie art. 5 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619) przesądza o tym, że w sytuacji, gdy rada gminy podejmie uchwałę w trybie art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) o przekazaniu kompetencji wójta/burmistrza/prezydenta do załatwienia indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej dotyczących opłat komunalnych organowi jednostki organizacyjnej gminy, organem uprawnionym do dochodzenia należności z tytułu odpadów komunalnych a tym samym wierzycielem jest organ tej jednostki, na rzecz której nastąpiło przekazanie a nie organ wykonawczy gminy.
Stanowisko Sądu znajduje odzwierciedlenie m.in. w wyroku NSA z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2409/13 (pub. http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyrok ten zapadł co prawda w ramach tzw. postępowania nieważnościowego dotyczącego uchwały jednostki samorządu terytorialnego, jednakże pogląd w nim zawarty – w ocenie Sądu – ma także odniesienie do niniejszej sprawy. Jak stwierdził NSA, "W świetle powyższego pozostaje do rozważenia, czy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uprawnienie rady gminy określone w art. 39 ust. 4 u.s.g. mogło prowadzić do scedowania obowiązków organu wykonawczego w zakresie sprawozdawczości (art. 9n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach; Dz. U. z 2012 r. poz. 391 z późn. zm.), czy też przekazania uprawnień sprawdzających, w tym egzekucyjnych (art. 6qa ustawy o utrzymaniu czystości...). Wydaje się, że brak jest przeszkód dla takiego zakresu upoważnienia organu pozostającego poza strukturą jednostki samorządu terytorialnego. Skoro bowiem całą dokumentacją wynikającą z realizacji nałożonych powyższą ustawą obowiązków dysponuje podmiot posiadający upoważnienie, o jakim mowa w art. 39 ust. 4 u.s.g., to trudno odmówić temu podmiotowi kompetencji i uprawnień ściśle powiązanych z realizowanymi zadaniami".
W wyroku tym Sąd zawarł także tezę, że "Przepis art. 39 ust. 4 u.s.g. stanowi podstawę do przekazania przez radę gminy podmiotowi zewnętrznemu kompetencji do wydawania aktów oraz podejmowania wszelkich czynności o charakterze publicznoprawnym, w tym prowadzących do ustalenia (odmowy ustalenia), stwierdzenia (odmowy stwierdzenia), czy też potwierdzenia (odmowy potwierdzenia) uprawnienia lub obowiązków określonych przepisami prawa administracyjnego. Okoliczność, że podejmowane czynności, posiadając niewątpliwie charakter indywidualny, nie muszą wszystkie prowadzić do wydania decyzji, nie może prowadzić do zawężenia możliwej delegacji uprawnienia organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego do władczego działania".
Rozpoznając ponownie sprawę organ nadzoru, uwzględniając powyższe rozważania prawne, doprowadzi do sytuacji nadania przez organ egzekucyjny biegu złożonym przez wierzyciela tytułom wykonawczym
W opisanej powyżej sytuacji uzasadniony jest wniosek, że wyczerpana została przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz .U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ), a to obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło