I SA/Gl 1186/12

WyrokWSA w Gliwicach2013-07-17

Skład orzekający: Przemysław Dumana, Bożena Miliczek-Ciszewska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaliczenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. na poczet zaległości podatkowej z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1999 r. jest dopuszczalne, mimo kwestionowania przez stronę skarżącą prawomocności decyzji ustalającej tę zaległość oraz zarzutów dotyczących jej podstaw i rzekomego fałszerstwa dokumentów?
Ratio decidendi
Zaliczenie nadpłaty podatku na poczet zaległości podatkowej jest czynnością materialnotechniczną, a postanowienie w tej sprawie ma charakter formalny. Organ podatkowy ma obowiązek zaliczyć nadpłatę z urzędu na poczet zaległości, jeśli takie istnieją i nie uległy przedawnieniu. W sytuacji, gdy decyzja ustalająca zaległość jest prawomocna, a postępowanie dotyczące jej kwestionowania (w tym skarga o wznowienie postępowania) nie wstrzymuje jej wykonania, zaliczenie nadpłaty jest zasadne. Zarzuty dotyczące prawidłowości merytorycznej decyzji ustalającej zaległość nie mogą być skutecznie podnoszone w postępowaniu dotyczącym zaliczenia nadpłaty.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła zeznanie PIT-37 za 2011 r., wykazując nadpłatę w wysokości 666 zł. Organ pierwszej instancji zaliczył tę nadpłatę na poczet zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. oraz odsetek za zwłokę. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Strona skarżąca kwestionowała zasadność zaliczenia, podnosząc m.in. zarzut naruszenia art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej (wydanie postanowienia bez wszczęcia lub prawidłowego doręczenia postępowania) oraz twierdząc, że nie posiada zaległości, a decyzja dotycząca 1999 r. jest nieprawomocna, oparta na fałszywych przesłankach. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant specjalista Monika Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2013 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowy od osób fizycznych oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 76, 76a § 1 i art. 51 § 1 i art. 53 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zaliczenia nadpłaty wynikającej z rozliczenia rocznego podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-37 za 2011 r. z dnia 5 marca 2012 r. na poczet zaległości A. S. z tytułu: - zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1999r. w kwocie [...] zl oraz - odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł, tj. zobowiązania określonego decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] . W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano na wstępie, że strona w dniu 5 marca 2012 r. złożyła zeznanie roczne o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2011 (PIT – 37) z wykazaną nadpłatą w kwocie 666 zł. Nadpłata ta została przez organ I instancji zaliczona (w opisany powyżej sposób) na poczet zaległości wynikającej z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. W zażaleniu na postanowienie organu I instancji pełnomocnik strony wskazał na rażące naruszenie prawa, tj. art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej. Zarzucił że postanowienie organu I instancji wydano bez wszczęcia postępowania, względnie bez prawidłowego doręczenia takiego postanowienia. Nadto podniósł, że skarżąca nie posiada zobowiązań wobec Skarbu Państwa, a nieprawomocna decyzja za 1999 r. narusza prawo, gdyż została oparta na nieprawdziwych przesłankach i jest dokumentem fałszywym. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia organ odwoławczy podał, że decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] ustalono wysokość zobowiązania podatkowego strony w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1999r. w kwocie [...] zł. Na skutek odwołania podatniczki Dyrektor Izby Skarbowej w K. ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił w części zaskarżoną decyzję i ustalił zobowiązanie podatkowe strony za 1999r. w ww. podatku w kwocie [...] zł. Skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 13 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Gl 1396/06. Wyrokiem z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1806/09 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od orzeczenia sądu I instancji. Następnie strona wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. prawomocnym wyrokiem NSA. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że zobowiązanie podatkowe strony w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1999r. w kwocie [...] zł zostało określone prawomocną decyzją, w związku z czym zawarte w zażaleniu twierdzenia nie znajdują odzwierciedlenia w opisanym powyżej stanie faktycznym sprawy. Dalej wskazano, że na dzień dokonanego zaliczenia tj. 5 marca 2012 r. strona posiadała ogółem zaległość podatkową w kwocie [...] zł w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1999r. i 2000r. i 2003r. w łącznej wysokości [...] zł, w tym: - za 1999r. w kwocie [...] zł (po uwzględnieniu dokonanych wpłat) - za 2000r. w kwocie [...] zł - za 2003r. w kwocie [...] zł. Kontynuując organ odwoławczy stwierdził, że zaległość za 1999r. nie uległa przedawnieniu z uwagi na podjęte czynności egzekucyjne, powodujące przerwanie biegu przedawnienia tego zobowiązania. Wyjaśnił, że na przedmiotową zaległość wystawiono w dniu 16 listopada 2005r. tytuł wykonawczy numer [...], w oparciu o który zastosowano środek egzekucyjny przerywający bieg terminu przedawnienia. Odpis tego tytułu wykonawczego przesłano A. S. (zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia 28 listopada 2005r.) wraz z pismem z dnia 22 listopada 2005r. skierowanym do banku, w którym poinformowano stronę jako dłużnika zajętej wierzytelności, iż dokonane wcześniej zajęcie zabezpieczające przekształciło się w zajęcie egzekucyjne z dniem wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu. Ponadto w dniu 9 listopada 2006 r. ustanowiono zastaw na udziałach zobowiązanej w spółce A. W sprawie zaistniała także okoliczność zawieszająca bieg przedawnienia, o której mowa w art 70 § 6 Ordynacji podatkowej tj. wniesiono skargę do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Organ przytoczył także art. 70 § 7 Ordynacji podatkowej, podkreślając, że stanowi on m.in., iż bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu: - doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności (pkt 2), - wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu (pkt 4). Przywołano także art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. W kontekście przytoczonej regulacji organ odwoławczy podał, że skoro wyrok NSA z dnia 4 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 1806/09 wpłynął do organu odwoławczego w dniu 31 marca 2012r. to termin przedawnienia spornego zobowiązania nie mógł jeszcze upłynąć. W dalszych wywodach zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy przytoczył art. 76 a oraz art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, akcentując, że zgodnie z ostatnim z tych przepisów, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Zasadnie zatem organ I instancji zaliczył ww. nadpłatę wynikającą z PIT -37 na zaległość w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1999 r. Odpowiadając na zarzuty zażalenia wskazano, że zaliczenie nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań może być dokonane jedynie w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. W postanowieniu tym przyjmuje się wysokość nadpłaty wynikającą albo z zeznania (deklaracji), albo też z decyzji organu podatkowego. Nie ma podstaw do określania w nim wysokości nadpłaty. Dzień wydania postanowienia nie jest dniem dokonania zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych. Zaliczenie bowiem następuje, co do zasady, z dniem powstania nadpłaty - w przypadkach, o których mowa w art. 73 § 1 pkt 1-3 i 5 oraz § 2 lub z dniem złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Z treści art. 76 a § 2 ustawy Ordynacja podatkowa wynika natomiast, że zaległość podatkowa musi istnieć w momencie powstania nadpłaty. Brak zaległości podatkowej w momencie powstania nadpłaty uniemożliwia bowiem zaliczenie tejże nadpłaty na zaległość, której nie ma. Jeżeli kwota nadpłaty nie wystarcza na pokrycie zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, zalicza się ją proporcjonalnie na poczet zaległości i odsetek. Jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, nadpłatę zalicza się na poczet podatku o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na jaki podatek ma być zaliczona nadpłata. Organ podatkowy, który stwierdzi istnienie nadpłaty i zaległości podatkowych zobligowany jest – jak dalej wskazał organ odwoławczy - do wydania postanowienia, zgodnie z art. 76a Ordynacji podatkowej. Postanowienie takie odzwierciedla i potwierdza wykonanie czynności rachunkowo-technicznej, o której mowa w art. 76 Ordynacji podatkowej. Ma ono charakter formalny i samo w sobie nie przesądza ani o istnieniu nadpłaty, ani też o istnieniu zaległości podatkowej, jednakże - skoro jego istotą jest zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej to - w momencie jego wydania te dwa elementy (nadpłata i zaległość) muszą istnieć. Skoro – jak wyżej wspomniano - zaliczenie nadpłaty podatku na poczet zaległości jest czynnością materialnotechniczną, a postanowienie, o którym mowa w art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej jest warunkiem formalnym zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych, to dla skutecznego zaliczenia nadpłaty nie zachodzi obowiązek prowadzenia postępowania podatkowego, które wymagałoby inicjacji w trybie art. 165 ww. ustawy. Obowiązek wydania w określonych ściśle przypadkach stosownego postanowienia wynika wprost z dyspozycji art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej i nie jest aktem kończącym jakiekolwiek postępowanie, a jedynie potwierdzeniem dokonanych przez organ podatkowy operacji księgowych. Zanim organ podatkowy dokona zwrotu nadpłaty, analizuje przede wszystkim stan zobowiązań podatnika wobec budżetu, bowiem nadpłata wraz z oprocentowaniem podlega z urzędu zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych (art. 76 Ordynacji podatkowej). Organ dokonując takiego zaliczenia wydaje w tej sprawie stosowne postanowienie, na które służy zażalenie (art. 76a Ordynacji podatkowej). Zatem w sprawie takiej nie toczy się postępowanie administracyjne, lecz jedynie postępowanie faktyczne. Mimo, iż jest to odrębna sprawa administracyjna, to nie ma do niej zastosowania art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej. Na podstawie art. 76 b w zw. z art. 76 a Ordynacji podatkowej, zaliczenie kwoty nadpłaty na poczet zaległości podatkowej dokonuje się z mocy samego prawa i następuje z dniem złożenia deklaracji wykazującej nadpłatę. W powyższym przedmiocie organ podatkowy ma prawny obowiązek wydania z urzędu postanowienia, które stwierdza powstałe - zaistniałe - dokonane z mocy prawa zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych. Wobec powyższego organ odwoławczy za nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia w niniejszej sprawie art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej. W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, podniesiono zarzut rażącego naruszenia prawa poprzez jednostronną i błędną interpretację zdarzeń gospodarczych przez organ podatkowy, nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącej oraz wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o błędną, sprzeczną z orzecznictwem NSA interpretację przepisów prawa. Wobec powyższych zarzutów pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca nie ma zobowiązań wobec Skarbu Państwa. Decyzja dotycząca 1999 r. narusza prawo, oparta jest na nieprawdziwych przesłankach, jest dokumentem fałszywym. Rozstrzygnięcie to nie jest prawomocne, a postępowanie sądowe jest w toku. Na skutek bezprawnego działania Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. skarżąca poniosła wielomilionowe straty, których dochodzić będzie w postępowaniu odszkodowawczym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami Sąd stwierdził, iż postanowienie to nie narusza prawa. Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem z dnia 22 sierpnia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. w sprawie zaliczenia nadpłaty wynikającej z rozliczenia rocznego podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-37 za 2011 r. na poczet zaległości skarżącej z tytułu zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym, podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1999r. w kwocie [...] zl oraz odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł, tj. zobowiązania określonego decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] , które decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. obniżono do kwoty [...] zł. Bezsporne w rozpatrywanej sprawie jest, iż decyzją ostateczną z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. ustalił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1999 r. w kwocie [...] złotych. Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Gl 1396/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na tą decyzję, a skarga kasacyjna wniesiona od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem NSA z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1806/09. Skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA. Poza sporem jest również, że podatniczka w dniu 5 marca 2012 r. złożyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (PIT – 37) za 2011 r., w którym wykazała nadpłatę w kwocie [...] zł. Istota sporu koncentruje się natomiast wokół dopuszczalności zaliczenia wspomnianej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. na poczet zaległości podatkowej wynikającej z powołanej wyżej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1999 r. Skarżąca nie po raz pierwszy kwestionuje zasadność zaliczenia nadpłat w podatku dochodowym od osób fizycznych na poczet wspomnianej wyżej zaległości podatkowej. Spór taki był już rozpatrywany przez WSA w Gliwicach w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 149/10 zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2010 r. (zaliczenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r.) oraz w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 925/11 zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 8 lutego 2012 r. (zaliczenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r.). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela zawarte w powyższych orzeczeniach wywody, w związku z czym w poniższych rozważaniach posłuży się przedstawioną w nich argumentacją. Stosownie do art. 128 Ordynacji podatkowej, decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz w ustawach dodatkowych. Decyzja podatkowa jest ostateczna, jeżeli w pierwszej instancji strona nie złożyła od niej odwołania, jeżeli w pierwszej instancji stronie nie przysługuje od niej odwołania z mocy ustawy (art. 261 § 4 O.p.) bądź decyzję tę wydał organ drugiej instancji w toku postępowania odwoławczego. Zasada ta ma służyć pewności obrotu prawnego, ponieważ chodzi o zapewnienie podmiotom stosunku prawno-podatkowego ochrony praw nabytych (por. Komentarz do art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U.05.8.60), [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). Zgodnie z art. 51 § 1 oraz art. 54 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej podatek nie zapłacony w terminie płatności (art. 47 Ordynacji podatkowej) jest zaległością podatkową, od której nalicza się odsetki za zwłokę. Z kolei zgodnie z art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają z urzędu zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Z kolei zgodnie z art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. Natomiast art. 55 § 2 tej ustawy stanowi, że jeżeli powstała nadpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, nadpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu powstania nadpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Wystąpienie nadpłaty powoduje, że między podatnikiem a organem podatkowym, powstają powiązania prawne, w których podatnik staje się wierzycielem w stosunku zobowiązaniowym, a organ podatkowy dłużnikiem. Wystąpienie nadpłaty nie daje jednak podatnikowi pełnej swobody w dysponowaniu nią, gdyż w art. 76 Ordynacji podatkowej został określony szczegółowy tryb zwrotu nadpłaty. Obwiązujące unormowanie wskazuje zatem na przyjęcie zasady tzw. zwrotu pośredniego nadpłaty, który ma pierwszeństwo przed zwrotem bezpośrednim nadpłaty uprawnionemu podmiotowi. Dopiero bowiem wówczas gdy podmiot ten nie jest dłużnikiem w żadnym stosunku prawnopodatkowym i nie złoży wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, przysługuje mu bezpośredni jej zwrot – w jednej z form określonych w art. 77b § 1 Ordynacji podatkowej (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki – Ordynacja podatkowa. Komentarz. Oficyna Wydawnicza "Unimex". Wrocław 2006, str. 365.) Wyjaśnić przy tym należy, że zaliczenie nadpłaty podatku na poczet zaległości jest czynnością materialnotechniczną, a postanowienie, o którym mowa w art. 76a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa jest warunkiem formalnym zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 513/07). Dokonując zaliczenia nadpłaty podatku na poczet zaległości podatkowych organ podatkowy nie jest uprawniony do weryfikacji prawidłowości złożonych przez podatnika deklaracji, jak również rozstrzygnięć określających wysokość zobowiązań. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej jest w swojej treści jednoznaczny i zawiera nakaz zaliczenia z urzędu nadpłaty na poczet zaległości podatkowej, nie dając organowi podatkowemu żadnego wyboru i organ w przypadku zaistnienia nadpłaty, jeśli tyko podatnik ma zaległości podatkowe, musi ją zaliczyć na ich poczet (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2004 r. , sygn. akt III SA 1385/2003 wydany na gruncie art. 75 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym w roku 2003, odpowiadającego w swej treści obecnemu art. 76 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1042/06). Reasumując powyższe rozważania wskazać zatem należy, iż w świetle powołanych wyżej przepisów, organ podatkowy zasadnie zaliczył nadpłatę wynikającą z zeznania rocznego za 2011 r. w kwocie [...] zł na poczet zaległości podatkowej wynikającej z decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1999 r. Zobowiązanie to – jak wykazano w zaskarżonym postanowieniu – ze względu na podjęte czynności egzekucyjne i zastosowane środki egzekucyjne, a także czasokres toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego skargą na decyzję z dnia 24 lipca 2006 r. i zakończonego wyrokiem NSA z dnia 4 lutego 2011 r., doręczonym organowi odwoławczemu w dniu 31 marca 2012 r. nie uległo przedawnieniu, czego zresztą strona skarżąca nie kwestionowała. Godzi się zauważyć, że dla dopuszczalności zaliczenia nadpłat na poczet przedmiotowej zaległości wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 4 lutego 2011 r. nie ma znaczenia. Jak bowiem stanowi art. 284 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesienie skargi o wznowienie postępowania nie tamuje wykonania zaskarżonego orzeczenia. W razie uprawdopodobnienia, że zgłaszającemu wniosek grozi niepowetowana szkoda, sąd może wstrzymać wykonanie orzeczenia. "Z przepisu art. 284 p.p.s.a. wynika jedynie, że składający skargę o wznowienie postępowania może domagać się tylko wstrzymania wykonania orzeczenia sądu, którym zakończyło się postępowanie sądowe objęte skargą o wznowienie" (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2557/11, LEX nr 1104198). "Skarga o wznowienie postępowania jest skierowana przeciw prawomocnemu orzeczeniu sądowemu. Zatem zastosowania nie znajdą spośród przepisów dotyczących skargi m.in. art. 52 - 56 i art. 61 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt I OSK 1293/09, LEX nr 573242). Pozostawanie w obrocie prawnym prawomocnego wyroku WSA w Gliwicach z dnia 13 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Gl 1396/06 uniemożliwia zatem wstrzymanie wykonania decyzji, z której wynika zaległość podatkowa, na poczet której zaliczono nadpłatę. Wobec powyższego skonstatować należy, że zawarte w skardze twierdzenie, jakoby skarżąca nie posiadała zobowiązań wobec Skarbu Państwa, a decyzja ustalająca skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1999 r. była nieprawomocna są całkowicie bezpodstawne. Zarzuty skargi, w których pełnomocnik strony podniósł, że wspomniana decyzja "oparta została na nieprawdziwych przesłankach i jest dokumentem fałszywym" oraz zarzucił organom podatkowym błędna interpretację przepisów i zdarzeń gospodarczych, a także nieuwzględnienie wniosków dowodowych (pomijając ich ogólnikowość) odnoszą się wyłącznie do postępowania podatkowego zakończonego decyzją wymiarową, a nie do kontrolowanego przez Sąd w niniejszej sprawie postanowienia, którego rachunkowych aspektów strona nie zakwestionowała. Wykazana powyżej legalność zaskarżonego postanowienia nakazywała oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło