I SA/Gl 1188/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Krzysztof Kandut (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi T. K., W. K., J. K., M. K., K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązanie spadkodawcy w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz skarżących kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, na podstawie art. 162 § 1 i 2 oraz art. 163 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm. - dalej zwana: O.p.), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] r. nr [...] orzekającej o odpowiedzialności solidarnej spadkobierców – T. K., W. K., J. K., M. K., K. P. - za zobowiązania podatkowe spadkodawcy S. K. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej wynikające z deklaracji w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w kwocie [...] zł, odsetki za zwłokę obliczone do dnia otwarcia spadku w kwocie [...] zł. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. w/w decyzją z [...] r. orzekł o odpowiedzialności solidarnej spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy z tytułu działalności gospodarczej wynikające z deklaracji podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. oraz odsetki za zwłokę obliczone do dnia otwarcia spadku. Decyzja ta została wyekspediowana za pośrednictwem Poczty do ustanowionego w sprawie pełnomocnika wszystkich stron - doradcy podatkowego. Z powodu niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p., stosownie do art. 150 § 1 pkt 1 O.p., przesyłka w dniu 21 grudnia 2008 r. została pozostawiona na okres czternastu dni w placówce pocztowej, o czym, stosownie do art. 150 § 2 O.p., powiadomiono adresata (pełnomocnika), pozostawiając zawiadomienie w jego oddawczej skrzynce pocztowej. Z powodu niepodjęcia pisma w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 31 grudnia 2008 r. Pomimo nieodebrania przesyłki przez pełnomocnika do upływu ostatniego, to jest czternastego dnia okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej (4 stycznia 2019 r.), przesyłka nie została przez Pocztę zwrócona do organu (nadawcy), lecz wydana pełnomocnikowi stron w dniu 7 stycznia 2019 r. Podaniem z 16 stycznia 2019 r. (nadane za pośrednictwem Poczty 19 stycznia 2019 r.) pełnomocnik stron wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, przedstawiając zarzuty przeciwko w/w decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na odwołanie organ I instancji zwrócił uwagę na uchybienie terminu do jego wniesienia, bowiem doręczenie decyzji nastąpiło w trybie art. 150 § 3 i § 4 O.p. w dniu 4 stycznia 2019 r., natomiast odwołanie nadane zostało za pośrednictwem Poczty 19 stycznia 2019 r., a zatem z przekroczeniem czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. W reakcji na powyższe pełnomocnik stron, kwestionując przekroczenie terminu do wniesienia odwołania, złożył wniosek z 8 lutego 2019 r. o przywrócenie uchybionego terminu, składając jednocześnie odwołanie. Motywując wniosek o przywrócenie terminu wskazał, że przesyłka zawierająca decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] r. została doręczona do jego rąk w placówce pocztowej 7 stycznia 2019 r., po uprzednim wadliwym awizowaniu. O wadliwości awizowania przesyłki, a przez to błędzie w obliczaniu terminu do wniesienia odwołania skutkującym niezawinionym uchybieniem terminu do jego wniesienia, pełnomocnik stron dowiedział się 7 lutego 2019 r. i niezwłocznie wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy, w związku ze złożonym odwołaniem, przeprowadził z udziałem Poczty postępowanie wyjaśniające odnośnie okoliczności doręczenia przesyłki zawierającej opisaną na wstępie decyzję z [...] r., po czym postanowieniem z [...] r., na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W ślad za tym, zaskarżonym postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od opisanej na wstępie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] r. w sprawie odpowiedzialności solidarnej spadkobierców, nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia. W skardze pełnomocnik, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucił naruszenie: 1. art. 121 § 1 O.p. poprzez rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść skarżących w sytuacji, gdy istniały wątpliwości co do prawidłowości doręczenia w/w decyzji organu podatkowego I instancji z [...] r.; 2. art. 123 § 1 O.p. poprzez pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału; 3. art. 162 § 1 O.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że nie zostało uprawdopodobnione, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z [...] r., którym odmówiono skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] r. orzekającej o odpowiedzialności solidarnej spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy z tytułu działalności gospodarczej wynikające z deklaracji podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. oraz odsetki za zwłokę obliczone do dnia otwarcia spadku. W pierwszej kolejności, przed dokonaniem oceny legalności zaskarżonego postanowienia, wskazać należy, że wyrokiem z 17 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 1187/19 tut. Sąd uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z [...] r. stwierdzające, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p, że odwołanie od w/w decyzji organu I instancji z [...] r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. W wyroku tym Sąd stanął na stanowisku, że doszło 7 stycznia 2019 r. do skutecznego doręczenia pełnomocnikowi stron opisanej wyżej decyzji z [...] r., przez co termin do wniesienia odwołania zaczął biec od tej daty. To z kolei spowodowało, że odwołanie nadane za pośrednictwem Poczty 19 stycznia 2019 r. wniesione zostało z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Podzielając w pełni ocenę prawną wyrażoną w w/w wyroku wskazać należy, że determinuje ona obecnie ocenę co do zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji z [...] r. Aby bowiem możliwe było rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu, musi dojść uprzednio do jego uchybienia. Tymczasem do uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie doszło, gdyż doręczenie decyzji pełnomocnikowi stron nastąpiło 7 stycznia 2019 r., a odwołanie wniósł on 19 stycznia 2019 r. W efekcie, w tym stanie faktycznym, brak było podstaw do zastosowania art. 162 O.p., tj. do zastosowania instytucji przywrócenia uchybionego terminu, gdy uchybienie takie nie miało miejsca. Skoro nie doszło do uchybienia terminu, to z oczywistych powodów nie ma terminu, który mógł podlegać przywróceniu. Brak uchybienia terminowi do wniesienia odwołania czyni bezprzedmiotowym rozstrzyganie o zaistnieniu bądź nie przesłanek do jego przywrócenia, o których mowa w art. 162 § 1 i 2 O.p. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej zwana p.p.s.a.), uchylił zaskarżone postanowienie, orzekając jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania w wysokości 597 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 4 w zw. z § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę zwrotu kosztów złożył się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, koszty zastępstwa procesowego doradcy podatkowego w wysokości 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. O wysokości kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie z § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1687).