I SA/Gl 1223/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Bożena Suleja-Klimczyk, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2018 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2017 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 387 (trzysta osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. Pełnomocnik A Sp. z o. o. z siedzibą w K. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 4 września 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 19 czerwca 2017 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych. 2. Stan sprawy przedstawia się następująco. 2.1. Pismem z 31 marca 2017 r. Prezydent Miasta wezwał skarżącą do złożenia, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, deklaracji na podatek od środków transportowych na rok 2017 za pojazd o nr rej. [...]. 2.2. W odpowiedzi skarżąca złożyła pismo z 13 kwietnia 2017 r., w którym wskazała, że utraciła własność przedmiotowego pojazdu. Podniosła bowiem, że pojazd został usunięty z drogi w wyniku kolizji, a następnie wobec nieodebrania go w ciągu 6 miesięcy, własność przeszła z mocy prawa na Skarb Państwa. Dlatego obowiązek podatkowy spółki wygasł. Jednocześnie skarżąca przedstawiła okoliczności potwierdzone informacją policyjną z 2003 r., że przedmiotowy pojazd w 2003 r. uczestniczył w kolizji, w wyniku której został rozbity i odholowany na parking firmy B w K.. Dowód rejestracyjny nigdy nie został zwrócony skarżącej. Spółka próbując określić miejsce składowania przedmiotowego pojazdu w celu dokonania jego wyrejestrowania ustaliła, że firma B" nie istnieje, a jej ówczesny właściciel nie żyje. W świetle powyższego, skarżąca stwierdziła, że kluczowy dla przedmiotowej sprawy jest fakt, iż przedmiotowy pojazd został odholowany na parking w 2003 r. i nie został nigdy odebrany przez właściciela. Powyższe ustalenie powinno być najistotniejsze w sprawie, gdyż stanowi nieodparty dowód utraty własności pojazdu przez podatnika, który nie jest już od wielu lat właścicielem pojazdu, gdyż własność pojazdu z mocy prawa przeszła na Skarb Państwa, w konsekwencji nieodebrania przez skarżącą pojazdu z parkingu w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi. Skarżąca podniosła również argument, że przyjmując interpretację przepisów regulujących materię przedmiotowej sprawy, zaprezentowaną przez organ podatkowy, należałoby stwierdzić, że podatnik już zawsze będzie zobowiązany do uiszczania podatku od środków transportowych od pojazdu, którego nie jest już właścicielem od blisko 15 lat. 2.3. Postanowieniem z 12 maja 2017 r. Prezydent Miasta wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia skarżącej wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych na rok 2017, za pojazd o nr rej. [...]. 2.4. Pismem z 1 czerwca 2017 r. skarżąca wniosła o dopuszczenie: - dowodu z zeznań świadka oraz z przesłuchania strony - w osobie Prezesa Zarządu spółki, na okoliczność istnienia przedmiotu opodatkowania oraz przyczyn dla których jego wyrejestrowanie okazało się bezskuteczne; - o dołączenie do akt sprawy dokumentów sprawy rejestracyjnej z wniosku o wyrejestrowanie przedmiotowego samochodu ciężarowego oraz - o zwrócenie się do KMP w K. o nadesłanie odpisu akt prowadzonych spraw w sprawie zaginięcia tego pojazdu ([...] i inne). 2.5. Postanowieniem z 16 czerwca 2017 r. Prezydent Miasta oddalił wnioski dowodowe skarżącej, w tym uznał za bezprzedmiotowe żądanie włączenia do akt sprawy dokumentów sprawy rejestracyjnej z wniosku o wyrejestrowanie przedmiotowego samochodu ciężarowego. Organ podniósł, że wyżej wskazany wniosek został złożony po upływie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego. Ponadto stwierdził, że organy podatkowe nie są właściwe do ustalania samego faktu istnienia środka transportowego. Organ uznał również, że dopuszczenie tych dowodów nie wniosłoby nic do sprawy oraz nie zmieniłoby stanowiska organu. 2.6. Prezydent Miasta decyzją z [...] r., nr [...] określił skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych na rok 2017, za samochód ciężarowy marki Man, o nr rej. [...], w kwocie [...] zł. Powołał się w tym zakresie na art. 8 pkt 1 i art. 9 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2016 poz. 716, ze zm.; dalej: u.p.o.l.) oraz uchwałę Rady Miasta K. nr XXXI/626/16 z dnia 26 października 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych na rok 2017 obowiązujących na terenie miasta K. (Dz.Urz.Woj.[...]. z 2016 r. poz. 5694). W uzasadnieniu wskazał, że właściciel przedmiotowego pojazdu, jako podatnik podatku od środków transportowych zobowiązany był złożyć deklarację na podatek od środków transportowych. Z uwagi na fakt, że skarżąca nie złożyła deklaracji w przepisanym terminie, organ wszczął postępowanie podatkowe. Organ wskazał, że decyzją z 20 lutego 2012 r. wydaną przez Prezydenta Miasta S. odmówiono wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu, a decyzja ta nie została zaskarżona przez skarżącą. W związku z powyższym, a także nie przedstawieniem przez skarżącą dokumentu świadczącego o zbyciu pojazdu, organ stwierdził, że w świetle aktualnego orzecznictwa podatkowego, ów pojazd jest w dalszym ciągu własnością skarżącej. Obowiązek opłacania podatku od środków transportowych wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu. 2.7. W odwołaniu spółka domagała się uchylenia powyższej decyzji i umorzenia postępowania, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca zarzuciła: - naruszenie art. 188 w zw. z art. 180 § 1 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 poz. 201, ze zm.; dalej: o.p.) poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych zawartych w piśmie z 1 czerwca 2017 r. i fragmentaryczne zgromadzenie niezbędnego materiału dowodowego w sprawie, pozorowanie postępowania dowodowego i oparcie się na deklaracji za rok 2011, mimo szczegółowych wyjaśnień, jakie na okoliczność wezwania do złożenia deklaracji złożyła skarżąca; dodała, że odmowa przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu przełamania domniemania wynikającego z rejestracji pojazdu stanowi naruszenie art. 194 § 3 o.p.; - naruszenie art. 8 pkt 6 u.p.o.l. przez jego wadliwą wykładnię, polegające na nieuwzględnieniu brzmienia art. 9 ust. 1 tej ustawy, który wyraźnie wiąże obowiązek podatkowy nie z faktem rejestracji pojazdu, ale z faktem bycia właścicielem czy posiadaczem pojazdu; w sytuacji więc gdy obiektywnie pojazdu nie ma, właściwe jest uznanie, że podatnik przestał być jego właścicielem i nie jest już jego posiadaczem, a okoliczność odmowy jego wyrejestrowania z powodu braku dowodu likwidacji lub zbycia powinna zostać oceniona jako przesłanka pozwalająca na przeprowadzanie przeciwdowodu przeciwko dowodowi rejestracyjnemu jako dokumentowi urzędowemu. Wraz z podniesionymi zarzutami przeciwko postępowaniu dowodowemu, skarżąca zaskarżyła postanowienie Prezydenta Miasta z 16 czerwca 2017 r. o odmowie przeprowadzenia dowodów oraz o uznaniu żądania włączenia do akt sprawy dokumentów za bezprzedmiotowe, jako naruszające art. 188 o.p. w pkt 1, a w pkt 2 także z powodu nie rozpoznania tego wniosku, bowiem organ uznał za bezprzedmiotowe żądanie włączenia akt z uwagi na włączenie do akt niniejszej sprawy jednego dokumentu z tych akt. W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, że własność pojazdu usuniętego z drogi w wyniku kolizji, nieodebranego przez właściciela przez 6 miesięcy, przeszła po tym czasie z mocy prawa na Skarb Państwa i na tej podstawie obowiązek podatkowy podatnika w podatku od środków transportowych w zakresie dotyczącym przedmiotowego pojazdu ipso iure wygasł. Odnośnie do powyższego skarżąca przytoczyła orzeczenie NSA, w treści którego wskazano, iż decyzja właściwego urzędu skarbowego o stwierdzeniu nabycia z tą chwilą własności pojazdu nie ma charakteru konstytutywnego, lecz wyłącznie deklaratoryjny, skoro potwierdza to, co nastąpiło z mocy prawa. Skarżąca podniosła, iż organ ograniczył się do rozpatrzenia sprawy w kontekście wystąpienia ewentualnej kradzieży przedmiotowego pojazdu. Skarżąca wskazała również, że podjęła uprzednio próbę wyrejestrowania pojazdu, która nie odniosła skutku. Skarżąca podniosła, że dla prawidłowego określenia zobowiązania w podatku od środków transportowych kluczowe znaczenie ma pomijane przez podmioty rozpatrujące sprawę ustalenie - stwierdzone urzędowym dokumentem (informacją policyjną z 2003 r.) - że pojazd skarżącej w 2003 r. uczestniczył w kolizji, w wyniku której został rozbity, a następnie odholowany na parking firmy B w K., a dowód rejestracyjny został przez funkcjonariuszy Policji zatrzymany i nigdy nie został zwrócony podatnikowi. Następnie skarżąca próbowała ustalić miejsce składowania pojazdu, jednakże uzyskała informację, że firma B nie istnieje, a jej ówczesny właściciel zmarł. Skarżąca uznała, że powyższe okoliczności powinny być znane organowi z urzędu. Skarżąca stwierdziła, że z tego powodu żądanie dołączenia akt prowadzonych spraw w sprawie zaginięcia pojazdu z Komendy Powiatowej Policji w K. było uzasadnione, natomiast uznanie wniosku dowodowego polegającego na włączeniu do akt sprawy dokumentów sprawy rejestracyjnej z wniosku o wyrejestrowanie samochodu ciężarowego z UM S. za bezprzedmiotowy - nieuzasadnione i naruszające obowiązek rzetelnego wyjaśnienia sprawy. Skarżąca podniosła, że domniemanie wynikające z wpisu w ewidencji pojazdów pozostającego w sprzeczności ze stanem własności przedmiotowego pojazdu, powinno zostać obalone przeciwdowodem na podstawie art. 194 § 3 o.p. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przytoczyła kilka orzeczeń sądów administracyjnych. 2.8. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 4 września 2017 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta. Kolegium w uzasadnieniu przedstawiło tok sprawy, a także przytoczyło treść art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1 i 5 u.p.o.l. Kolegium stwierdziło, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca jest właścicielem zarejestrowanego samochodu ciężarowego marki Man, o nr rej. [...] i z tego tytułu ciąży na niej obowiązek podatkowy. Po analizie stanu faktycznego i prawnego sprawy Kolegium stwierdziło, iż zaskarżona decyzja podatkowa organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem. Podniesione w odwołaniu zarzuty dotyczące prawa materialnego, uznało za nieuzasadnione. Kolegium stwierdziło, że skoro Prezydent Miasta S. odmówił wyrejestrowania pojazdu, to jego właścicielem jest nadal skarżąca. Kolegium podniosło, że obowiązek opłacania podatku od środków transportowych wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu, co poparło wyrokiem NSA. Kolegium wskazało, iż w interesie właściciela pojazdu, w przypadku jego zbycia, kradzieży czy zezłomowania jest dopełnienie wszelkich formalności w celu doprowadzenia do wyrejestrowania pojazdu. Kolegium uznało również za nieuzasadnione zarzuty skarżącej dotyczące nieuwzględnienia wniosków dowodowych zawartych w piśmie z 1 czerwca 2017 r. i fragmentarycznego zgromadzenia niezbędnego materiału w sprawie. Kolegium wskazało argumenty organu pierwszej instancji przemawiające za niezasadnością rzeczonych zarzutów, a mianowicie, iż organy podatkowe nie są właściwe do ustalania samego faktu istnienia środka transportowego, a konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od użytkowania pojazdu ani jego fizycznego posiadania. Organ wskazał ponadto, że dowody te nie wniosłyby nic nowego do sprawy. Kolegium zauważyło, że skarżąca podniosła argument dotyczący nieodebrania pojazdu przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, który wówczas na podstawie przepisów art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. (t.j. Dz.U. z 2003 poz. 515, ze zm.; dalej: p.r.d.) powinien zostać uznany za porzucony z zamiarem wyzbycia się i przejść z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa. Jednakże Kolegium podniosło, że ów przepis dotyczył usunięcia pojazdu w trybie określonym w art. 130a ust. 1 lub 2, a tryb ten regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2002 r. poz. 1133, ze zm.; dalej: rozporządzenie z dnia 2 sierpnia 2002 r.). Jednak organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby takie postępowanie się toczyło. Kolegium przytoczyło również fragment treści decyzji Prezydenta Miasta S. z 20 lutego 2012 r., z którego wynika, iż "(...) Z uwagi na to, że przedmiotowy pojazd został rozbity, pracownik Spółki, do której należał pojazd, dokonał holowania tego pojazdu na teren zakładu spółki, który mieścił się w tym czasie przy ul. [...] w K.." Kolegium stwierdziło, że z decyzji tej wynika ponadto, że załączona do wniosku o wyrejestrowanie faktura VAT nr [...] z 27 września 2004 r. nie odnosiła się w żadnym stopniu do przedmiotowego pojazdu, a przeprowadzone w tej sprawie postępowanie nie przyniosło żadnych efektów. Zdaniem Kolegium z akt sprawy nie wynika zatem, aby przedmiotowy pojazd przeszedł na własność Skarbu Państwa. Kolegium w odniesieniu do zarzutu skarżącej, iż podatnik już zawsze będzie zobowiązany do uiszczania podatku od środków transportowych, którego nie jest właścicielem, wskazało, że tajemnicą spółki jest fakt, dlaczego pomimo zaginięcia w 2003 r. pierwsze czynności w sprawie jego wyrejestrowania podjęła dopiero we wrześniu 2011 r. Kolegium podniosło również, iż z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca odwoływała się od decyzji Prezydenta Miasta S., choć skarżąca podnosiła, że decyzja ta została utrzymana w mocy przez WSA w S. wyrokiem z 4 października 2012 r. Kolegium wywiodło, iż w takim przypadku przerzucanie całej odpowiedzialności za zaistniałą sytuację na organy podatkowe jest nieuzasadnione. 3.1. W skardze spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: a) art. 188 w zw. z art. 180 § 1 i art. 187 § 1 o.p. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych zawartych w piśmie podatnika z 1 czerwca 2017 r. i wskutek tego fragmentaryczne zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie, przy tym odmowa prowadzenia postępowania dowodowego celem przełamania domniemania wynikającego z faktu rejestracji zaginionego pojazdu, który wskutek zaginięcia z mocy prawa stał się własnością Skarbu Państwa sama w sobie stanowi o naruszeniu przepisów proceduralnych związanych z postępowaniem dowodowym, w tym art. 194 § 3 o.p.; doprowadziło to w konsekwencji do nieustalenia prawa własności w 2017 r. przedmiotowego środka transportowego, a zamiast tego skupiono się wyłącznie na kwestiach formalnych, dotyczących odmowy wyrejestrowania pojazdu z przyczyn formalnych i to z wypaczeniem treści i istoty dowodów, która to okoliczność nie miała znaczenia wobec podnoszonej zmiany właściciela zarejestrowanego pojazdu z mocy prawa - wobec treści art. 9 ust. 3 u.p.o.l.; b) naruszenie w/w przepisów również w związku z art. 121 § 1, art. 122, 123 § 1 i art. 124 o.p. poprzez przeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób podważający zaufanie podatnika do organów podatkowych, z uwagi na zasłonięcie się niewynikającą z przepisów prawa materialnego koniecznością opłacania podatku od środków transportowych wyłącznie ze względu na rejestrację pojazdu i jego niewyrejestrowanie, bez możliwości prowadzenia przeciwdowodu oraz zaprzeczeniem istnienia obowiązku prowadzenia postępowania w kierunku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w tym podjęcia wszelkich niezbędnych działań dla ustalenia interesu właściciela pojazdu w jego wyrejestrowaniu oraz żądaniem niezgodnego z prawem postępowania w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu, którego własność przeszła z mocy prawa na inny podmiot przez co wyrejestrowanie pojazdu przez podatnika jest niemożliwe; c) art. 191 o.p. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie miejsca znajdowania się pojazdu po kolizji za niezweryfikowanym jeszcze pierwszym ustaleniem Komendy Powiatowej Policji w K., podczas gdy później pozyskany materiał dowodowy w tym postępowaniu ujawnił miejsce parkowania pojazdu po kolizji, co stwierdzone zostało również pozyskaną w sprawie fakturą VAT za parkowanie pojazdu na parkingu prywatnym. Nadto, z przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym domniemywać można, że w przypadku gdy kierowca pojazdu uczestniczącego w kolizji trafia do szpitala, a co za tym idzie pojazd nie mógł zostać przez niego usunięty z drogi, konsekwencją tego jest usunięcie pojazdu na parking strzeżony na koszt właściciela; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 9 ust. 5 u.p.o.l. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie pozwala na obalenie domniemania prawidłowości wpisu rejestracji pojazdu lub wykreślenia rejestracji (wyrejestrowania) pojazdu jako jedynego podatkowoprawnie istotnego zdarzenia z pomięciem w procesie wykładni znaczenia art. 9 ust. 1 tej ustawy, które ma podstawowe znaczenie dla ustalenia przedmiotu podatku w rozumieniu art. 217 Konstytucji i który w odniesieniu do przedmiotu opodatkowania (środek transportowy w rozumieniu art. 8 tej ustawy) wiąże go z przysługującym podatnikowi prawem własności (zdanie 1.) lub posiadaniem czy zarejestrowaniem w szczególnych wypadkach nie dotyczących niniejszej sprawy (zdanie 2.); znaczenie art. 9 ust. 1 wynika także z art. 9 ust. 2 (solidarność współwłaścicieli, nawet wtedy, gdy nie są wpisani do dowodu rejestracyjnego pojazdu) oraz ust. 3 (który przedkłada zmianę w zakresie prawa własności nad czynności rejestracyjne w przypadku zmiany właściciela pojazdu); oznacza to w istocie popełnienie w procesie wykładni błędu pars pro toto bowiem organy podatkowe dokonały wykładni granic obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych z pominięciem odesłania do ust. 1 art. 9 mimo, że przepis art. 9 ust. 5 odesłanie takie zawiera wprost, przy czym sama wykładnia powyższych przepisów była w sprawie całkowicie zbędna wobec ziszczenia się stanu faktycznego opisanego przez ustawodawcę w art. 9 ust. 3 u.p.o.l., zgodnie z którym obowiązek podatkowy spółki w podatku od środków transportowych wygasł już wobec zmiany jego własności; b) art. 9 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 5 u.p.o.l. i w zw. z art. 9 ust. 3 u.p.o.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i pominięcie przy ustalaniu podatkowego stanu faktycznego okoliczności, czy skarżący pozostaje właścicielem środka transportowego i wobec tego podatnikiem tego podatku, przez co zastosowano niewłaściwy reżim prawny; przepisy te naruszono również wskutek bezpodstawnego wymagania wyrejestrowania pojazdu dla wygaśnięcia obowiązku podatkowego, w sytuacji gdy obowiązek podatkowy względem właściciela zarejestrowanego pojazdu wygasł już z momentem przejścia jego własności na inny podmiot (tutaj Skarb Państwa). Fakt ten powoduje, że nie można już wygaśnięcia obowiązku podatkowego wiązać z jego wyrejestrowaniem z właściwej ewidencji prowadzonej przez starostę. Przypadki wyrejestrowania pojazdu dla celu wygaśnięcia obowiązku podatkowego wymieniono obok zmiany własności wyłącznie w odniesieniu do zdarzeń enumeratywnie wymienionych w ustawie - Prawo o ruchu drogowym, a konkretnie w art. 79 ust. 1 tej ustawy, które w sprawie nie wystąpiły; c) art. 8 pkt 6 u.p.o.l. poprzez jego wadliwą wykładnię polegającą na nieuwzględnieniu brzmienia art. 9 ust. 1 tej ustawy, który wyraźnie wiąże obowiązek podatkowy nie z faktem rejestracji pojazdu, ale z faktem bycia właścicielem czy posiadaczem pojazdu; w sytuacji więc gdy obiektywnie pojazdu nie ma bądź stanowi własność innego podmiotu właściwe jest uznanie, że podatnik przestał być jego właścicielem i nie jest już jego posiadaczem, a okoliczność odmowy jego wyrejestrowania z powodu braku dowodu likwidacji lub zbycia winna zostać oceniona jako przesłanka pozwalająca na przeprowadzenie przeciwdowodu przeciwko dowodowi rejestracyjnemu jako dokumentowi urzędowemu. 3.2. W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4. Zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w sposób, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.; dalej: p.p.s.a.). 5. Zakres postępowania dowodowego jest determinowany normą prawa materialnego, która ma być zastosowana w sprawie. Postępowanie dowodowe powinno bowiem doprowadzić do zrekonstruowania konkretnego stanu faktycznego, czyli obejmować te fakty i dowody, które mają prawne znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej (por. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2004, s. 80-81; wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., I FSK 747/07, Lex nr 465777; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2010 r., II FSK 1489/09). 6. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie podatku od środków transportowych stanowi art. 9 u.p.o.l. Zgodnie z istotnymi w tej sprawie regulacjami: Obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu (ust. 1). W przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności (ust. 3). Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono (ust. 5). W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że należy odróżnić: - wygaśnięcie obowiązku podatkowego, o którym mowa w ust. 5, powiązane przez ustawodawcę z wyrejestrowaniem pojazdu, od - przejścia obowiązku podatkowego na inny podmiot, uregulowanego w ust. 3, i powiązanego ze zmianą właściciela zarejestrowanego środka transportowego. W zakresie podstaw do wyrejestrowania pojazdu kluczowe znaczenie mają przepisy p.r.d., zgodnie z którymi (art. 79 ust. 1) pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku: 1) przekazania pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o demontażu pojazdu, o którym mowa w ust. 2 bądź w art. 24 ust. 1 pkt 2 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie; 2) kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania; 3) wywozu pojazdu z kraju, jeżeli pojazd został zarejestrowany za granicą lub zbyty za granicę; 4) zniszczenia (kasacji) pojazdu za granicą; 5) udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności; 6) przekazania niekompletnego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie; 7) wycofania pojazdu z obrotu, o którym mowa w art. 70g ust. 5. 7.1. Na gruncie tej sprawy skarżąca od początku (por. pismo z 13 kwietnia 2017 r.) powoływała się nie tylko na okoliczności stanowiące podstawę wyrejestrowania pojazdu (jego zaginięcie, zniszczenie), ale także (a może przede wszystkim) na fakt utraty prawa własności przedmiotowego pojazdu. Zatem podnosiła okoliczności charakterystyczne nie tylko dla wygaśnięcia obowiązku podatkowego po wyrejestrowaniu pojazdu (art. 9 ust. 5), lecz również dla przejścia tego obowiązku na inny podmiot (art. 9 ust. 3). Tymczasem organ I instancji ten drugi aspekt sprawy w ogóle pominął. Dostrzegł tylko kwestie związane z podstawami do wyrejestrowania pojazdu (art. 79 p.r.d.) i w konsekwencji wygaśnięciem obowiązku podatkowego (art. 9 ust. 5 u.p.o.l.). 7.2. Sąd podkreśla, że w wątku sprawy dotyczącym wyrejestrowania pojazdu Prezydent Miasta poczynił trafne uwagi. Sąd podziela bowiem stanowisko, że konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od użytkowania pojazdu ani od jego fizycznego posiadania, obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu. Bez znaczenia będzie miał zatem fakt zutylizowania pojazdu, wywozu pojazdu z kraju, czy jego kradzieży, jeżeli jego właściciel nie złoży stosownego wniosku, a właściwy organ nie wyda decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu (por. wyrok NSA z 25 maja 2011 r., II FSK 108/10). W tej sprawie, skoro nie jest sporne, że do dnia orzekania, skarżąca nie wyrejestrowała przedmiotowego pojazdu z przyczyn wskazanych w art. 79 p.r.d., to nie może być mowy o zastosowaniu wobec niej art. 9 ust. 5 u.p.o.l. W tym miejscu Sąd orzekający podkreśla, że dwa poprzednie orzeczenia WSA w Gliwicach dotyczące obowiązku podatkowego skarżącej spółki od opodatkowanego środka transportowego, za lata 2013 i 2015 (I SA/Gl 1638/13 oraz I SA/Gl 1460/15) dotyczyły wyłącznie argumentów spółki związanych z przesłankami wyrejestrowania pojazdu. W tej materii obecnie orzekający skład Sądu podziela wyrażone tam stanowisko. Niniejsza sprawa różni się od poprzednich argumentacją podatnika. W tej sprawie uwzględnienie skargi jest pochodną twierdzenia spółki, że utraciła własność opodatkowanego pojazdu, czego - jak wynika z uzasadnień wyroków – nie podnosiła w sprawach I SA/Gl 1638/13 oraz I SA/Gl 1460/15. 7.3. Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej obecnie sprawie Prezydent Miasta w ogóle nie odniósł się bowiem do prezentowanego przez podatnika argumentu, że spółka utraciła prawo własności przedmiotowego pojazdu. Jest to zagadnienie odmienne od kwestii wyrejestrowania pojazdu, choćby z tego powodu, że wyrejestrowania może dokonać tylko jego właściciel. Właśnie to zaniechanie stanowi błąd organu I instancji, który w realiach tej sprawy nie może być przez Sąd zaaprobowany. Błędu tego nie wyeliminował także organ odwoławczy, więc finalnie nie można wykluczyć, że ewentualne postępowanie wyjaśniające w tej materii doprowadziłoby do innego sposobu ostatecznego załatwienia sprawy. Komplementarnie Sąd zauważa, że w postępowaniu dotyczącym określenia zobowiązania w podatku od środków transportowych, dopuszczalne jest ustalanie kwestii, czy strona jest w dalszym ciągu właścicielem pretendującego do opodatkowania pojazdu. Jak bowiem zauważył WSA w Szczecinie w wyroku z 20 kwietnia 2011 r., I SA/Sz 182/11 (od którego NSA oddalił skargę kasacyjną wyrokiem z 18 kwietnia 2013 r., II FSK 1668/11) skoro prawo własności środka transportowego stanowi podstawową przesłankę powstania obowiązku podatkowego, zatem wyjaśnienie tej kwestii jest niezbędne do określenia podatnikowi (właścicielowi takiego środka) zobowiązania podatkowego. Zobowiązania takiego nie można bowiem nakładać na podmiot, który nie jest właścicielem środka transportowego. Wskazać przy tym należy, że - zgodnie z art. 9 ust. 3 u.p.o.l. - w przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności, zatem od następnego miesiąca ciąży on na nabywcy tego pojazdu. O tym, na kim ciąży taki obowiązek, decyduje więc fakt przejścia własności pojazdu i obciąża on aktualnego jego właściciela. Wprawdzie dane z ewidencji pojazdów stanowią dokument urzędowy i zgodnie z art. 194 § 1 o.p. stanowią "dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone", jednak w art. 194 § 3 o.p. ustawodawca dopuścił możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. 8. Spółka twierdzi, że utraciła własność pojazdu na podstawie art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. Podnosi, że w tym roku, przedmiotowy pojazd uległ wypadkowi, został odholowany, a następnie spółka, jako jego ówczesny właściciel, nie odebrała pojazdu. W tej mierze należy więc zauważyć, że zgodnie z wówczas obowiązującym art. 130a ust. 1 p.r.d. pojazd był usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku: 1) pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu; 2) nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia; 3) przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego. Ustęp 2 tego przepisu stanowi, że pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy: 1) kierowała nim osoba: a) znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu, b) nieposiadająca przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu; 2) jego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska. Kolejne jednostki redakcyjne art. 130a p.r.d. stanowiły, że pojazd może być przemieszczony lub usunięty z drogi, jeżeli utrudnia prowadzenie akcji ratowniczej (ust. 3). Zgodnie z ust. 4 decyzję o przemieszczeniu lub usunięciu pojazdu z drogi podejmuje: 1) policjant - w sytuacjach, o których mowa w ust. 1-3; 2) osoba dowodząca akcją ratowniczą - w sytuacji, o której mowa w ust. 3. W przypadkach określonych w ust. 1 i 2 pojazd jest usuwany z drogi przez jednostkę wyznaczoną przez starostę (ust. 5). Usunięty pojazd umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Wysokość opłat ustala rada powiatu (ust. 6). Zgodnie z ust. 7 wydanie pojazdu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 6. Pojazd może być unieruchomiony przez zastosowanie urządzenia do blokowania kół w przypadku pozostawienia go w miejscu, gdzie jest to zabronione, lecz nieutrudniającego ruchu lub niezagrażającego bezpieczeństwu (ust. 8). Pojazd unieruchamia Policja lub straż gminna / miejska (ust. 9). Co szczególnie ważne w tej sprawie - pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy (ust. 10). Stosownie do ust. 11 minister właściwy do spraw wewnętrznych, kierując się zasadą zagwarantowania ochrony prawa własności oraz potrzebą zapewnienia porządku na drogach publicznych i bezpieczeństwa ruchu drogowego, został upoważniony do określenia, w drodze rozporządzenia: 1) trybu oraz warunków współdziałania z Policją i innymi podmiotami uprawnionymi do podejmowania decyzji o usunięciu pojazdu jednostek usuwających pojazdy lub prowadzących strzeżone parkingi, o których mowa w ust. 6; 2) trybu i warunków wydawania pojazdu z parkingu; 3) trybu postępowania w zakresie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Rozporządzenie wykonawcze zostało wydane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu 2 sierpnia 2002 r. Zgodnie z jego regulacjami, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 p.r.d. jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, po otrzymaniu powiadomienia, o którym mowa w ust. 2, przesyła niezwłocznie odpowiednio do właściwego miejscowo urzędu skarbowego kopię powiadomienia, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 2, wraz z potwierdzeniem jego doręczenia (§ 7 rozporządzenia). O przejęciu na rzecz Skarbu Państwa orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. Przed wydaniem orzeczenia należy powiadomić właściciela pojazdu o wszczęciu postępowania w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). W tym miejscu należy zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 3 czerwca 2008 r., sygn. P 4/06 (OTK-A 2008/5/76) stwierdził, że: - art. 130a ust. 10 p.r.d. w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, jest niezgodny z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji; - art. 130a ust. 11 pkt 3 p.r.d. jest niezgodny z art. 64 ust. 3 Konstytucji; - § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów jest niezgodny z art. 130a ust. 11 pkt 3 p.r.d. oraz z art. 92 ust. 1 i art. 46 Konstytucji. Jednak pomimo tego, że powoływany przez spółkę przepis art. 130a ust. 10 p.r.d. został uznany w 2008 r. za niezgodny z Konstytucją, to w 2003 r. mógł stanowić podstawę utraty przez nią prawa własności przedmiotowego pojazdu. Późniejsze zakwestionowanie konstytucyjności tych regulacji uprawniało podmioty do skorzystania z określonych instrumentów prawnych, ale samo nie reaktywowało (przywracało) utraconego prawa. 9. Mając na uwadze powyższe argumenty obowiązkiem organów było wyjaśnić, czy w istocie spółka utraciła własność w 2003 r. dotkniętego sporem pojazdu (i nie odzyskała jej do roku 2017), na podstawie art. 130a ust. 10 p.r.d. oraz stosownych regulacji rozporządzenia wykonawczego z 2 sierpnia 2002 r. Zgodnie z art. 122, 187 § 1 i art. 191 o.p. obowiązkiem organów było co najmniej wezwanie spółki do przedstawienia okoliczności, czy może dowodów obrazujących fakty istotne z punktu widzenia przesłanek utraty prawa własności. Stosownie do art. 122 i art. 187 § 1 o.p. w postępowaniu podatkowym ciężar dowodu spoczywa co do zasady na organie podatkowym. Co prawda nie jest to obowiązek nieograniczony; w szczególności, jeżeli podatnik usiłuje wykazać korzystne dla siebie rezultaty podatkowe, kwestionując zarazem ustalenia organów, to na niego przechodzi obowiązek przedstawienia dowodów na okoliczność, że przyjęte przez organy ustalenia są nieprawidłowe lub niekompletne. W tym jednak konkretnym przypadku organy nie przeprowadziły jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia albo zaprzeczenia utraty przez skarżącą prawa własności pojazdu w 2003 r. na wskazywanej przez nią podstawie prawnej, a zatem nie można przyjąć, że to podatnik, powinien z własnej inicjatywy przedstawić znane mu dowody, przeczące ustalonej tezie organu. Po wtóre, nie zachodzi przypadek uzasadniający przerzucenie ciężaru dowodzenia na podatnika wynikający z tego, że fakty które miałyby być przedmiotem dowodzenia, są znane tylko podatnikowi (a zatem ich ustalenie pozostawało poza zakresem możliwości organu podatkowego). Ponadto podatnik w piśmie z 1 czerwca 2017 r. wniósł o zwrócenie się do KPP w K. o nadesłanie odpisu akt prowadzonych postępowań w sprawie zaginięcia pojazdu. Ten wniosek zdaniem Sądu był zasadny, a jego uznanie przez Prezydenta Miasta na podstawie art. 188 o.p. za bezprzedmiotowe, było błędne. Dlatego już organ I instancji, mając na uwadze argumentację spółki prezentowaną jeszcze na etapie czynności sprawdzających, powinien wezwać spółkę, do wskazania (przedłożenia) dowodów obrazujących, że doszło do zmaterializowania się przesłanek przejścia prawa własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 130a ust. 10 p.r.d. (w brzmieniu z 2003 r.). W szczególności, że pojazd został usunięty z drogi na podstawie art. 130a ust. 1 lub 2 p.r.d. W dalszej kolejności, czy zastosowano procedurę określoną w rozporządzeniu z dnia 2 sierpnia 2002 r., to jest, czy spółka dysponuje stosownymi dokumentami, np. powiadomieniem, o którym mowa w § 5 rozporządzenia, zezwoleniem do odbioru pojazdu (§ 6 rozporządzenia), czy w szczególności orzeczeniem naczelnika właściwego urzędu skarbowego, o którym mowa w § 8 rozporządzenia. W gestii organu pozostawało także zwrócenie się do właściwych organów, które mogły podejmować w analizowanej sprawie utraty własności pojazdu, określone czynności, o ich potwierdzenie albo zaprzeczenie. Dotyczy to w szczególności: właściwej jednostki policji o wskazanie, czy do usunięcia przedmiotowego pojazdu doszło w trybie art. 130a ust. 1 lub 2 p.r.d., właściwego starosty o wskazanie, czy parking, na którym umieszczono pojazd był parkingiem wyznaczonym przez starostę w rozumieniu § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 2 sierpnia 2002 r., czy wreszcie do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, czy prowadził postępowanie mające stwierdzić przejęcie na rzecz Skarbu Państwa objętego sporem pojazdu. Poparte należytym dowodem wykluczenie już tylko jednej z przesłanek utraty przez podatnika prawa własności pojazdu w analizowanym trybie, pozwoliłoby skutecznie zakwestionować twierdzenia podatnika w tej materii. Jednak, jak wyżej podkreślono, organ I instancji zagadnienia zmiany właściciela opodatkowanego pojazdu (art. 9 ust. 3 u.p.o.l.) w ogóle nie poruszył, zaś Kolegium skwitowało twierdzenia podatnika, że z akt sprawy utrata przez spółkę prawa własności nie wynika. Konstatacja Kolegium była przedwczesna, jako że stosownie do wymogów art. 122, 187 § 1, art. 188 i 191 o.p. wcześniej należało: - uwzględnić wniosek dowodowy spółki o zwrócenie się o dokumenty do KPP w K., - wezwać spółkę o przedstawienie dokumentów popierających twierdzenie spółki o utracie prawa własności pojazdu, względnie wyjaśnienie przyczyn ich nieposiadania, - zwrócić się do odpowiednich organów, które – ewentualnie – mogły podejmować czynności opisane w art. 130a ust. 1, 2 i 10 p.r.d. oraz w rozporządzeniu z dnia 2 sierpnia 2002 r. Zaniechanie, co najmniej tych działań, stanowi o naruszeniu powołanych przepisów regulujących postępowanie dowodowe, to jest art. 122, 187 § 1, art. 188 i 191 o.p. w sposób, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. 10. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił także decyzję Prezydenta Miasta, ponieważ jest dotknięta takimi samymi wadami jak decyzja organu odwoławczego, a ponadto zakres postępowania dowodowego, które ma zostać uzupełnione wymaga, aby uczynił to organ pierwszej instancji. Uchylenie decyzji organów obu instancji jest więc niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. 11. Wskazania dla organu w postępowaniu ponownym wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu. Należy więc zweryfikować twierdzenie podatnika, że utracił własność opodatkowanego pojazdu w 2003 r. na podstawie wówczas obowiązujących: art. 130a ust. 10 p.r.d. i regulacji rozporządzenia z dnia 2 sierpnia 2002 r. Jak wyżej wskazano organ powinien wezwać podatnika do przedstawienia dowodów na okoliczność wystąpienia przesłanek utraty prawa własności pojazdu, wynikających z powołanych przepisów, ewentualnie wyjaśnienia przyczyn nieposiadania takich dowodów, czy niemożności ich wskazania. Organ powinien też wystąpić do właściwych organów (jednostka policji, starosta, naczelnik urzędu skarbowego), które mogły ewentualnie podejmować czynności w sprawie utraty przedmiotowego pojazdu. Dopiero przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, pozwoli na ocenę przez pryzmat art. 9 ust. 3 u.p.o.l., twierdzenia podatnika o utracie prawa własności opodatkowanego pojazdu. 12. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 387 zł złożył się wpis (100 zł), opłata od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym (270 zł) - ustalone na podstawie § 2 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265, ze zm.).