I SA/Gl 1226/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-06-14

Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Krzysztof Winiarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia jest dopuszczalne, jeśli kwestia przedawnienia była już przedmiotem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia, gdy kwestia ta była już przedmiotem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, jest bezprzedmiotowe. Prawomocne orzeczenie sądu wiąże inne sądy i organy państwowe, a jego moc wiążąca oznacza, że dana kwestia prawna nie może być ponownie badana. W związku z tym, zaskarżone postanowienie organu drugiej instancji, które umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe, nie narusza prawa.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, uznając, że bieg przedawnienia został przerwany przez zastosowanie środków egzekucyjnych. Po kolejnych wnioskach i zażaleniach, Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, powołując się na prawomocny wyrok WSA w Gliwicach, który już wcześniej rozstrzygnął kwestię przedawnienia na niekorzyść skarżącego. Skarżący zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i zasad postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Krzysztof Winiarski, Protokolant Izabela Maj - Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 17, art. 18 i art. 59 § 5 ustawy z 17 czerwca 1066 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej ustawa egzekucyjna, Dyrektor Izby Skarbowej w K. po rozpatrzeniu zażalenia pana A. L. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z [...] nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...], uchylił w całości zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w sprawie. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ drugiej instancji wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. prowadzi przeciwko D. i A. L. postępowanie egzekucyjne, zmierzające do przymusowego ściągnięcia wymierzonego im decyzjami z [...] nr [...] zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r., na które wystawione zostały [...] tytuły wykonawcze nr [...] na panią D. L. i nr [...] na pana A. L. Zawiadomieniami z 9 stycznia 2006 r. nr US/EA/46 i 47/2006, doręczonymi zobowiązanym wraz z odpisami tytułów wykonawczych w dniu 12 stycznia 2006 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. dokonał zajęcia świadczenia zobowiązanych w ZUS Oddział w M., po czym protokołem z [...] zajęto samochody osobowe [...] nr rej. [...] i [...] nr rej. [...], z których pierwszy w dniu [...] odebrano zobowiązanym. Pismem z dnia 4 grudnia 2008 r. pełnomocnik zobowiązanych zwróciła się o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec D. i A. L. z powodu przedawnienia, już 31 grudnia 2005 r.,zobowiązania objętego wymienionymi tytułami wykonawczymi. Z tego powodu doręczenie zobowiązanym tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu ich emerytur z [...] nr [...] i [...] dopiero w dniu 12 stycznia 2006 r., nastąpiło już po upływie terminu określonego w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. nie uwzględnił jednak argumentów i postanowieniem z [...] nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko D. i A. L. na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych, odmawiając jednocześnie uchylenia czynności egzekucyjnych. Postanowienie to zostało w trybie odwoławczym utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...], zaskarżonym następnie przez państwa D. i A. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt I SA/GL 389/09 oddalił skargę zobowiązanych. Organ drugiej instancji stwierdził ponadto, że kolejnym środkiem egzekucyjnym zastosowanym w postępowaniu egzekucyjnym skierowanym do państwa D. i A. L. było zajęcie odszkodowania w Urzędzie Miasta C., dokonane zawiadomieniami z 20 stycznia 2010 r. nr [...] i [...], zaś w dniu 19 maja 2010 r. wpłynął do Urzędu Skarbowego w M. następny wniosek państwa D. i A. L. o umorzenie postępowania egzekucyjnego, argumentowany również przedawnieniem zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. Zdaniem zobowiązanych, ustawa nowelizująca Ordynację podatkową z dniem 1 września 2005 r. zawiera w art. 21 przepis przejściowy, zgodnie z którym do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, czyli przed dniem 1 września 2005 r., stosuje się przepis art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Zobowiązani dowodzili, że rozumienie znaczenia przepisu intertemporalnego zawartego w ustawie nowelizującej z 2005 r. nie jest jednolite, tak w literaturze przedmiotu, jak i w publicystyce prawniczej oraz w orzecznictwie. Wskazali, że treść znowelizowanego art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej wiąże skutek prawny w postaci rozpoczęcia biegu przedawnienia z zastosowaniem środka egzekucyjnego, a nie z początkiem obowiązywania nowej regulacji, czyli datą 1 września 2005 r., w związku z powyższym organ egzekucyjny mógł skutecznie dochodzić zobowiązań do 24 kwietnia 2010 r., co zdaniem zobowiązanych potwierdza liczne, powołane przez nich we wniosku orzecznictwo WSA, a także NSA. Następnie organ drugiej instancji podniósł, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. ponownie nie uznał wywodów zawartych we wniosku z 17 maja 2010 r., czemu dał wyraz w postanowieniach z dnia [...] nr [...] i nr [...] odmawiających A. i D. L. umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny przyjął bowiem, że brak jest przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia, gdyż zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, jego bieg przerwany został ostatnio zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci zajęcia 20 stycznia 2010 r. odszkodowania, o czym zobowiązani zostali zawiadomieni. W zażaleniu na to postanowienie zobowiązani poświęcili znaczny fragment części III jego uzasadnienia, zatytułowanego "Stanowisko zobowiązanych", obowiązującemu od 1 stycznia 2003 r. brzmieniu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, nadanemu przepisem art. 20 ustawy z 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r. Nr 169, poz. 1387). Jeszcze większy fragment tej części zobowiązani poświęcili art. 21 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, nowelizującej Ordynację podatkową z dniem 1 września 2005 r. Podobnie jak we wniosku z dnia 17 maja 2010 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego zobowiązani nadal utrzymując, że rozumienie znaczenia tego przepisu intertemporalnego zawartego w ustawie nowelizującej Ordynację podatkową z 2005 r. nie jest jednolite, tak w literaturze przedmiotu, jak i w publicystyce prawniczej oraz w orzecznictwie twierdzili, że treść znowelizowanego art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej wiąże skutek prawny w postaci rozpoczęcia biegu przedawnienia z zastosowaniem środka egzekucyjnego, a nie z początkiem obowiązywania nowej regulacji, czyli datą 1 września 2005 r., co ich zdaniem potwierdza liczne powołane w zażaleniu orzecznictwo NSA, a także WSA. Chodzi o to, że jeśli bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego przed dniem 1 września 2005 r., to brak jest podstaw do przyjęcia poglądu, że termin ten od dnia 1 września 2005 r. biegnie na nowo. Zdaniem żalących się, nowelizacja z 30 czerwca 2005 r. zastała postępowanie egzekucyjne w toku, podobnie jak bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, stąd kwestię jego przerwania należy oceniać na podstawie znowelizowanego art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, bowiem w myśl art. 21 ustawy nowelizującej z 30 czerwca 2005 r., bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powstałego przed wejściem w życie tej noweli w dniu 1 września 2005 r. i nieprzedawnionego do tego czasu, należy oceniać według przepisów znowelizowanych ze wszystkimi tego konsekwencjami, czyli także oceniać od kiedy termin przedawnienia zaczął biec na nowo. Konstatują więc, iż ocena skutków zdarzeń zaistniałych w postępowaniu egzekucyjnym powinna być dokonana najpierw w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym jej ustawą z 2002 r. o zmianie Ordynacji podatkowej Zobowiązani uważali, iż przepis art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, w wyniku przewidywanej przez niego możliwości stosowania nieograniczonej liczby środków egzekucyjnych, dopuszcza każdorazowo do przerwania biegu przedawnienia, bez jednoczesnego wyznaczenia końcowego jego terminu, przez co stoi w sprzeczności z zasadami wyrażonymi w Konstytucji RP, a o czym przekonuje przykład WSA w Poznaniu, który postanowieniem z 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Po 616/09 zawiesił postępowanie i przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne w sprawie zgodności aktu normatywnego z Konstytucją RP. W związku z tym, że zaskarżone postanowienia zawierają wadę mającą istotny wpływ na wynik postępowania w postaci uznania braku przedawnienia zobowiązania podatkowego, skutkującą koniecznością jego uchylenia na podstawie art. 17, art. 18 i art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 70 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, wnieśli o uchylenie postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] i umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia. Organ drugiej instancji stwierdził, że kwestia przedawnienia zobowiązania państwa D. i A. L. w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. została ostatecznie przesądzona wyrokiem WSA w Gliwicach z 27 października 2009 r., sygn. akt I SA/GL 389/09, oddalającym skargę państwa D. i A. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] nr [...] w sprawie odmowy umorzenia prowadzonego wobec zobowiązanych postępowania egzekucyjnego zmierzającego do zaspokojenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r., potwierdzającym tym samym słuszność stanowiska przyjętego w przedmiocie jego wymagalności. W wyroku tym Sąd wyjaśnił, że doręczenie zobowiązanym w dniu 12 stycznia 2006 r. zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z [...] nr [...] i [...] o zajęciu ich emerytur wraz z odpisami tytułów wykonawczych wywarło skutek, o którym mowa w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, a więc przerwało bieg przedawnienia. W związku z tym, że cała argumentacja zobowiązanych starających się po raz kolejny o umorzenie należnego Skarbowi Państwa podatku, jest powielona z poprzednich wystąpień o umorzenie postępowania egzekucyjnego również przedstawiających własną interpretację przepisów art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym jej ustawą z 2002 r. o zmianie Ordynacji podatkowej i następnie nowelą z 2005 r. o zmianie Ordynacji podatkowej, postępowanie w tej samej sprawie, zakończonej już prawomocnym rozstrzygnięciem zarówno organu odwoławczego, jak i WSA w Gliwicach, zdaniem organu drugiej instancji należało uznać w rozumieniu art. 105 Kpa, mającego zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym z odesłania art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, za bezprzedmiotowe, zaś bezprzedmiotowość postępowania skutkuje z nakazu tego art. 105 Kpa koniecznością jego umorzenia. W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, strona skarżąca wniosła o jego uchylenie zarzucając naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego tj. ustawy egzekucyjnej w szczególności: - art. 121 § 1 i 217 § 2 Ordynacji podatkowej, - art. 20 § 2 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa, poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do niezastosowania obowiązujących wcześniej i korzystniejszych przepisów określających zasady i terminy przedawnienia, - art. 122 Ordynacji podatkowej, 2) zasad ogólnych postępowania określających w K.p.a. w szczególności: - art. 7, art. 8 i art. 9 poprzez prowadzenie postępowania bez przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, które to naruszenia miały znaczący wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi przedstawiono stan faktyczny, przebieg postępowania kontrolnego i postępowania egzekucyjnego, stanowisko organu egzekucyjnego oraz "stanowisko zobowiązanych", w którym wyrażono pogląd, iż doszło do przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego, a w konsekwencji do jego wygaśnięcia w oparciu o przepis art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej, gdyż w niniejszej sprawie termin płatności ustalonego podatku minął w dniu 19 kwietnia 2005 r., zaś zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej termin przedawnienia wystąpiłby z końcem roku 2010. Zdaniem strony skarżącej art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, z uwagi na treść art. 20 § 2 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie tej ustawy nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie i nie sposób przyjąć, aby złożenie skargi na decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego mogło wywrzeć jakiekolwiek skutki na bieg terminu przedawnienia tegoż zobowiązania. Strona skarżąca zauważyła, że przepis art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu nadanym przez wskazaną wyżej ustawę zmieniającą wymagał od organu egzekucyjnego – dla uzyskania skutku w postaci przerwy biegu terminu przedawnienia, a w konsekwencji wydłużenia okresu, w którym może być prowadzone postępowanie egzekucyjne – zastosowania środka egzekucyjnego oraz zawiadomienia o nim podatnika. Powołując się na treść art. 20 § 1 ustawy zmieniającej, strona skarżąca stwierdziła, że z dniem 1 stycznia 2003 r. uchylony został skutek w postaci przerwy biegu terminu przedawnienia, który nastąpił uprzednio wskutek dokonania czynności egzekucyjnej – sporządzenia protokołu o stanie majątkowym – które nie jest zarazem środkiem egzekucyjnym w myśl art. 70 § 4 w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2003 r. W związku z tym, iż w okresie biegu terminu przedawnienia organ egzekucyjny nie zastosował środka egzekucyjnego, o którym zawiadomiłby podatnika, uwzględniwszy "przeprowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego, przedawnienie nastąpiło z dniem [...] "2005 r." Z tego powodu, zdaniem strony skarżącej, zupełnie "irrelewantne" są dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie kwestie związane z ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199), a zwłaszcza zaproponowany przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. nieuzasadniony pogląd o rozpoczęciu biegu terminu przedawnienia z dniem wejścia w życie opisanej ustawy nowelizującej. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. W piśmie z dnia 9 czerwca 2011 r., ustanowiony z urzędu adwokat, pełnomocnik strony skarżącej podniosła, że wniosek strony zasługiwał na merytoryczne rozstrzygnięcie, jako że wniesiony został w odmiennym stanie faktycznym z uwagi na upływ czasu przedawnienia oraz wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego w sprawie zgodności art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. z art. 2 Konstytucji RP (sygn. akt P 26/10). W piśmie tym wskazano, że "odpowiednim terminem przedawnienia z art. 70 O.p. do przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego powinien być termin pięcioletni, liczony jednorazowo od daty zastosowania pierwszego środka egzekucyjnego, co w niniejszej sprawie nastąpiło [...] poprzez zajęcie emerytury strony. Zatem termin przedawnienia powinien był upływać najpóźniej w dniu [...]." Pismo to doręczono organowi odwoławczemu za pośrednictwem telefaksu w dniu 10 czerwca 2011 r. zaś postanowieniem ogłoszonym na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 r. Sąd odmówił zawieszenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ustawa p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (art. 171 ustawy p.p.s.a.). Związanie prawomocnym orzeczeniem sądu, o jakim mowa w art. 170 p.p.s.a., dotyczy każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy. Moc wiążąca rozstrzygnięcia jest związana z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy. Zmiana choćby jednego z elementów stosunku prawnego stwarza inną sprawę (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 2027/06). Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się zatem w tym, że inne sądy i organy państwowe muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Fakt istnienia i treść wydanego orzeczenia musi brać pod uwagę także ten sąd, który orzeczenie wydał (tak postanowienie NSA z dnia 5 maja 2010 r. sygn. akt II FZ 144/10). Moc wiążąca orzeczenia określonego w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, a w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być ona ponownie badana (tak wyrok NSA z dnia 24 marca 2010 r. sygn. akt I FSK 266/09). Powołanie się przez sąd w treści uzasadnienia orzeczenia na inne prawomocne orzeczenie sądu, mające związek ze sprawą, należy traktować jako fakt znany temu sądowi z urzędu w rozumieniu art. 228 k.p.a. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a., a to z uwagi na związanie prawomocnym orzeczeniem w rozumieniu art. 170 p.p.s.a., z zastrzeżeniem wynikającym z art. 171 p.p.s.a. odnoszącym się do powagi rzeczy osądzonej w zakresie tego, co było przedmiotem rozstrzygnięcia (tak wyrok NSA z dnia 19 lutego 2010 r. sygn. akt II GSK 402/09). Wprawdzie związanie prawomocnym orzeczeniem odnosi się, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, jednak dla prawidłowego odczytania tejże sentencji należy się kierować treścią uzasadnienia (tak wyrok NSA z dnia 27 października 2009 r. sygn. akt II FSK 738/08). W niniejszej sprawie bezsporne było, że prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 27 października 2009 r. sygn. akt I SA/GL 389/09 oddalono skargę małżonków D. i A. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego powadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] nr [...],[...] dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. oraz o odmowie uchylenia czynności egzekucyjnych. Z treści uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że zakres orzekania w tej sprawie przez organ egzekucyjny wyznaczony został wnioskiem strony, która wystąpiła o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej z powodu przedawnienia należności objętej postępowaniem egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych w stosunku do skarżących. Wskazując na treść art. 21 § 1 pkt 2 i art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej Sąd stwierdził, że "regulacje te przesądzają w niniejszej sprawie o kwestii nieprzedawnienia zobowiązań podatkowych skarżących, które – zgodnie z art. 70 § 1 O.p. – przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Decyzje podatkowe zostały bowiem doręczone podatnikom (do rąk ich pełnomocnika) w dniu 12 kwietnia 2005 r., co oznacza, że termin płatności upłynął 29 kwietnia 2005 r. i od końca tego roku kalendarzowego (2005) zaczyna się liczyć 5-letni termin przedawnienia zobowiązań ustalonych powyższymi decyzjami. Prowadzi to do oczywistego wniosku, że w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego zobowiązania nie były przedawnione, zatem żądanie umorzenia tego postępowania na powyższej podstawie jest całkowicie nieuzasadnione. Mimo zatem, że zobowiązania podatkowe skarżących dotyczą 1999 r., to ich przedawnienie nastąpić by mogło dopiero z dniem 31 grudnia 2010 r., gdyż zobowiązania powstały dopiero w 2005 r. na mocy ustających ich wysokość decyzji podatkowych. Z tego też powodu cała argumentacja skargi, ukierunkowana na wykazanie, że zobowiązani zostali zawiadomieni o zastosowaniu środka egzekucyjnego dopiero w 2006 r. (12 stycznia 2006 r.), nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, jako że organ dla jej rozstrzygnięcia nie potrzebował odwoływać się do jakiejkolwiek przerwy biegu terminu przedawnienia, w tym przewidzianej przepisem art. 70 § 4 O.p. Na marginesie tylko wskazać można, że zawiadomienie doręczone zobowiązanym we wskazanym wyżej terminie wywarło skutek, o którym mowa w art. 70 § 4 O.p." Z powyższego wynika, że przedmiotem badania Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/GL 389/09 była kwestia terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania, ocena charakteru decyzji je ustalających, momentu powstania obowiązku zapłaty wynikających z nich podatków i ustalenie, że niezależnie od ewentualnych przerw w biegu przedawnienia egzekwowanych należności termin ten upłynie najwcześniej z dniem 31 grudnia 2010 r. Należy przy tym zauważyć, że zmiany ustawy Ordynacja podatkowa, na które powołuje się strona skarżąca i ich konsekwencje prawne były znane Sądowi oddalającemu skargę strony skoro wyrok w tej sprawie zapadł w dniu 27 października 2009 r. i dotyczył stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu 3 marca 2009 r. (data wydania wskazanego w tamtej sprawie postanowienia organu drugiej instancji), co wynika to wprost z treści uzasadnienia tego wyroku. Kwestia ta jak i okoliczności mogące mieć wpływ na bieg terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania nie uległy zmianie poza tym, że od dnia rozstrzygnięcia w poprzedniej sprawie termin ten biegł w dalszym ciągu, przy czym zarówno postanowienie organu pierwszej jak i drugiej instancji, zapadły przed dniem 31 grudnia 2010 r., wskazanym przez Sąd jako ewentualnie najwcześniejszy moment przedawnienia egzekwowanych należności skutkujący umorzeniem prowadzonego w ich sprawie postępowania egzekucyjnego. Skoro przedmiotem prawomocnego wyroku tutejszego Sądu, z dnia 27 października 2009 r., była kwestia przedawnienia przedmiotowej należności konkretnego występującego w sprawie zobowiązanego, zaś kwestia ta w związku ze skargą w tamtej sprawie stanowiła przedmiot rozstrzygnięcia, to należało uznać, że wyrok ten w tej kwestii korzysta z powagi rzeczy osądzonej wiążąc zarówno sąd rozpoznający niniejszą sprawę jak i organy państwowe (w tym egzekucyjne) w kolejnym postępowaniu, w którym kwestia ta pojawiła się ponownie. Powaga rzeczy osądzonej (art. 171 p.p.s.a.) i związanie organów (w tym egzekucyjnych) prawomocnym orzeczeniem Sądu (art. 170 p.p.s.a.) oznacza, że to co w związku ze skargę w sprawie, w której zapadł prawomocny wyrok stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia oraz kwestia prawna rozstrzygnięta tym orzeczeniem, nie podlega ponownej ocenie organów co powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego (w tym egzekucyjnego), w którym rzecz ta lub kwestia stanowiły o przedmiocie żądania. Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, z uwagi na przedawnienie należności objętej tym postępowaniem, prowadzonym na podstawie oznaczonego tytułu wykonawczego obejmującego ściśle określone zobowiązania i wystawionego w stosunku do konkretnej osoby (zobowiązanego) złożony po raz kolejny, w sytuacji, gdy kwestia przedawnienia, w warunkach przedstawionych w tym wniosku, podlegała ocenie Sądu we wcześniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, toczącym się w związku ze skargą takiej osoby (zobowiązanej) w sprawie odmowy umorzenia tego postępowania ze względu na brak zaistnienia przedawnienia i została rozstrzygnięta prawomocnym orzeczeniem Sądu, nie podlega ponownej weryfikacji organu egzekucyjnego w zakresie będącym przedmiotem takiego rozstrzygnięcia. Tym samym postępowanie w sprawie takiego (kolejnego) wniosku, z powołaniem się na okoliczność przedawnienia egzekucji należności, co do której Sąd wypowiedział się w prawomocnym orzeczeniu stwierdzając, że nastąpi to najwcześniej w określonej dacie, przy czym w chwili złożenia wniosku i orzekania przez organy egzekucyjne data ta jeszcze nie nastąpiła, było bezprzedmiotowe. Przyczyną bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego w sprawie z wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia egzekwowanej należności może być istnienie prawomocnego orzeczenia Sądu rozstrzygającego taką kwestię w stosunku do takiej samej należności i takiego samego zobowiązanego, przy niezmienionych okolicznościach prawnych i faktycznych istotnych dla jej oceny (art. 105 § 1 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 § 2 ustawy egzekucyjnej). Dlatego też Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. i na mocy art. 151 tej ustawy skargę oddalił. W sprawie nie miały zastosowania przepisy art. 121 § 1, art. 217 § 2 czy art. 122 Ordynacji podatkowej, gdyż regulują one inne niż egzekucyjne postępowanie. Sąd odmówił zawieszenia postępowania z przyczyn przedstawionych we wniosku pełnomocnika strony skarżącej z dnia 9 czerwca 2011 r., gdyż stwierdził, że wskazana sprawa, tocząca się przed Trybunałem Konstytucyjnym, nie ma związku z rozstrzyganą kwestią, skoro przedmiotowe zobowiązanie w dacie orzekania przez organy egzekucyjne, niezależnie od konstytucyjności przepisu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, nie uległo przedawnieniu z uwagi na treść art. 70 § 1 tej ustawy. Sąd zauważa ponadto, iż strona skarżąca nie kwestionowała prawidłowości i skuteczności zastosowania kolejnego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia dokonanego zawiadomieniem z dnia 20 stycznia 2010 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło