I SA/Gl 1236/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Beata Machcińska, Teresa Randak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o sprostowaniu decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2013 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej jako "Kolegium") działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej "O.p.") postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] stwierdziło niedopuszczalność zażalenia A. H. (dalej jako "skarżący") na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] (wpisano [...]) prostującego oczywistą omyłkę pisarską w decyzji tego organu podatkowego z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] nr ewid. [...], ustalił dla A. H. podatek od nieruchomości położonych przy ul. [...] stanowiących garaż nr [...] - miejsca postojowe nr [...] i [...] na rok 2013 w wysokości po [...] zł. Jednocześnie wskazał, że kwota do zapłaty wynosi 0,00 zł. Powyższa decyzja została doręczona K. S. z adnotacją "domownik" w dniu [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta K. , działając z urzędu, sprostował oczywistą omyłkę pisarską w ww. decyzji z dnia [...] r. w ten sposób, że w miejsce słów "do zapłaty 0,00 zł" postanowił wpisać słowa: "Do zapłaty [...] . Podatek od nieruchomości na 2013 rok w kwocie [...] zł jest płatny w następujących ratach i terminach: rata w kwocie [...] zł płatna w terminie 14 dni od daty doręczenia". W Uzasadnieniu wskazał, że w decyzji tej prawidłowo zostały wpisane kwoty podatku od nieruchomości, tj. po [...] zł, zaś ww. omyłka pisarska w określeniu kwoty podatku do zapłaty wynikła z powodu nieprawidłowego działania systemu komputerowego. Przesyłka zawierająca postanowienie z dnia[...] r. została doręczona K. S. z adnotacją "domownik" w dniu 11 sierpnia 2015 r. Pismem z dnia 13 sierpnia 2015 r. (data nadania w placówce operatora wyznaczonego) skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i ustalenie podatku od nieruchomości według stawek dla budynków mieszkalnych. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych przez niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Wskazał, że zastosowano w sprawie stawkę podatku właściwą dla budynków pozostałych, tymczasem przedmiotowy garaż, jak i miejsca postojowe w nim, znajduje się w bryle budynku mieszkalnego i stanowi jego element. Tym samym winna być zastosowana stawka jak dla budynków mieszkalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] , po rozpoznaniu odwołania skarżącego, stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium wskazało, że postanowienie z dnia [...] r. nie weszło do obrotu prawnego, albowiem przesyłkę zawierająca przedmiotowe postanowienie pozostawiono dorosłemu domownikowi, jednakże nie podjął się on oddania jej adresatowi. Tymczasem zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt II FSK 162/11 warunkiem niezbędnym skutecznego doręczenia jest to, żeby sąsiad podjął się oddania pisma adresatowi. Tym samym doręczenie było nieskuteczne, co prowadzi do obowiązku powtórzenia tej czynności, zaś wniesione zażalenie należy uznać za przedwczesne, albowiem termin do jego wniesienia nie zaczął biec. Skargę na postanowienie Kolegium z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł A. H. Skarżący podniósł, że został wprowadzony w błąd poprzez mylnie wydaną decyzję z dnia [...] r. Wskazał, że odwołanie od właściwej decyzji z dnia [...] r. nr [...] nastąpiło w terminie. Skarżący zarzucił naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych przez niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, albowiem w sprawie winna zostać przyjęta stawka podatku właściwa dla budynków mieszkalnych, nie zaś jak przyjęto dla budynków pozostałych. Tym samym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i ustalenie podatku od nieruchomości według stawek dla budynków mieszkalnych. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Kolegium wskazało, że podniesione w skardze zarzuty nie dotyczą postanowienia tego organu z dnia [...] r., a decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za 2013 r. Kolegium podtrzymało, że postanowienie organu podatkowego w przedmiocie sprostowania tej decyzji nie zostało skutecznie doręczone, albowiem dorosły domownik, który je odebrał nie zobowiązał się do jego oddania. Powyższe oznacza, że doręczenie było nieskuteczne, zaś skarżącemu nie zaczął biec termin do jego zaskarżenia. Jednocześnie brak skutecznego doręczenia ww. postanowienia organu podatkowego rodzi ten skutek, że dla skarżącego obowiązuje decyzja z dnia [...] r. określająca kwotę do zapłaty w wysokości "0,00 zł". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie zasadnym jest wskazanie, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz, 1647) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skarga okazała się uzasadniona, z przyczyn jednak w niej niewskazanych. Uwzględnienie skargi w takim przypadku uzasadnienia brzmienie art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a". Oceniając zaskarżone postanowienie, Sąd doszedł do przekonania, iż twierdzenie SKO o braku jego skutecznego doręczenia nie znajduje odzwierciedlenia w przedłożonym materiale dowodowym. Przyjdzie wskazać przy tym, że doręczenie w niniejszej sprawie nastąpiło w trybie art. 149 O.p. Przepis ten stanowi, że w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń. SKO analizując zwrotne potwierdzenie odbioru doszło do wniosku, że dorosły domownik, który pokwitował odbiór przesyłki nie zobowiązał się do oddania przesyłki, a skoro tak, to zaskarżone postanowienie nie weszło do obrotu prawnego. Zdaniem orzekającego w sprawie składu, taka konstatacja pozostaje jednak w opozycji zarówno do w/w regulacji prawnej, jak i okoliczności faktycznych. Przede wszystkim wypada zaakcentować, że art. 149 O.p. – w odniesieniu do dorosłego domownika – stwarza domniemanie, że w przypadku jego obecności w miejscu zamieszkania adresata, zobowiązuje się on poprzez odbiór przesyłki do doręczenie jej dorosłemu domownikowi. Odmowa przez taką osobę odbioru pisma, przesądza o tym, że doręczyciel nie może pozostawić przesyłki w miejscu zamieszkania adresata. Organ uzasadniając własne stanowisko odwołał się do wyroku NSA z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt II FSK 162/11, które Sąd w pełni podziela, umknęło jednak organowi, że wyrok ten dotyczy sąsiada a nie dorosłego domownika. W ocenie Sądu także okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie uprawniały SKO do przyjęcia wniosku o braku skuteczności doręczenia. Okoliczności te, to: - po pierwsze, znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru przesyłki zostało prawidłowo wypełnione przez doręczyciela, który nie tylko zaznaczył sposób doręczenia podkreślając słowa "pełnoletniego domownika", ale dopisał pełne dane odbierającego przesyłkę wpisując dodatkowo "K.S. – domownik"; - po drugie, odbierający doręczył przesyłkę skarżącemu, skoro ten ostatni skorzystał z przysługującego mu prawa złożenia zażalenia w terminie wskazanym w postanowieniu, - po trzecie wreszcie, skarżący zapoznał się z treścią zaskarżonego postanowienia, o czym przesądza treść pisma nazwanego przez niego "odwołaniem" wskazując, że właśnie z jego treści powziął informację o wysokości podatku do zapłaty, składając w tym przedmiocie merytoryczne zarzuty. W opisanej sytuacji, skład orzekający w sprawie doszedł do przekonania, że SKO naruszyło przepis art. 149 O.p. w sposób mający istotny wpływ na wynik postępowania. Należy przy tym zauważyć, że rolą organu było merytoryczne rozpoznanie złożonego zażalenia, a nie stwierdzanie jego niedopuszczalności. Z powyższych względów SKO rozpoznając ponownie wniesione zażalenie odniesie się do zgłoszonych przez skarżącego zarzutów uwzględniając przy tym dyrektywę zawartą w art. 235 O.p., zgodnie z którą w sprawach nieuregulowanych w art. 220 - 234 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Mając na uwadze stwierdzone nieprawidłowości Sąd działając na 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ), uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.