I SA/Gl 1238/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-03-09

Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo zatytułowane "żądanie usunięcia naruszenia przepisów prawa z tytułu bezprawnego postanowienia – wezwania" może być uznane za wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli nie odnosi się do zaskarżonej uchwały?
Ratio decidendi
Pismo, które nie odnosi się do zaskarżonej uchwały i nie zawiera polemiki z jej treścią, nie może być uznane za wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Niespełnienie tego wymogu proceduralnego skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej.
Stan faktyczny
Strona wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta C. w sprawie stawek opłaty targowej. Wcześniej strona złożyła pismo do Prezydenta Miasta C. zatytułowane "żądanie usunięcia naruszenia przepisów prawa z tytułu bezprawnego postanowienia – wezwania", kwestionując opłatę targową. Organ administracji wyjaśnił pojęcie targowiska i przypadki zwolnień. Pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sąd wezwał skarżącego do wykazania, że wystąpił z takim wezwaniem, a skarżący wskazał na swoje wcześniejsze pismo. Sąd uznał, że pismo to nie stanowiło wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ponieważ nie odnosiło się do zaskarżonej uchwały.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , , po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. D. (D.) na uchwałę Rady Miasta C. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stawek opłaty targowej w 2014 r. p o s t a n a w i a odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Z. D. (zwany dalej: "stroną" lub "skarżącym"), wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta C. z dnia [...], nr [...] w sprawie stawek opłaty targowej w 2014 r. Z akt administracyjnych wynika, że strona pismem z dnia 18 sierpnia 2014 r., złożonym do Prezydenta Miasta C. (zwanego dalej także "Prezydentem"), wniosła "żądanie usunięcia naruszenia przepisów prawa z tytułu bezprawnego postanowienia – wezwania w imieniu Prezydenta Miasta C. – znak [...] z dnia [...] w zakresie bezprawnej opłaty targowej i bezprawnej groźby wszczęcia postępowania podatkowego na podstawie błędnych ustaleń Z-cy Naczelnika Wydziału Finansowo-Księgowego". W obszernym uzasadnieniu pisma jego autor wyjaśnił powody, w świetle których wezwanie z dnia 8 sierpnia 2014 r. jest "bezprawne i przedwczesne". W szczególności, w ocenie strony, sprzedaż własnych produktów rolnych na terenie spółdzielni mieszkaniowej, której jest członkiem, nie podlega opłacie. Jednocześnie strona podkreśliła, że "jako właściciel w części ułamkowej i członek spółdzielni" uiszcza opłatę z tytułu wieczystego użytkowania i podatek od nieruchomości. W odpowiedzi na powyższe pismo główny księgowy Urzędu Miasta C. w piśmie z dnia 15 września 2014 r., nr [...] odwołując się do art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.), wyjaśnił pojęcie "targowiska". W tych ramach podkreślił, że są to wszelkie miejsca, w których jest prowadzona sprzedaż. Następnie omówił przypadki zwolnienia od opłaty targowej podmiotów dokonujących sprzedaży na targowiskach. W końcowej części pisma wyjaśniono sposób egzekwowania opłaty targowej. W związku z powyższym pismem strona w piśmie z dnia 18 września 2014 r. zwróciła się do Prezydenta o udzielenie informacji publicznej w zakresie m.in. możliwości pobierania opłaty targowej przez spółdzielnię. W piśmie z dnia 1 października 2014 r., nr [...], udzielono stronie odpowiedzi na jej pismo z dnia 18 września 2014 r. Następnie strona w dniu 16 października 2014 r. (data nadania) wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na uchwałę Rady Miasta C. z dnia [...], nr [...]. Strona zarzuciła "nierównoprawne jej wykonywanie i bezprawne stosowanie na terenie Spółdzielni Mieszkaniowej (...)". W związku z tym skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały "w zakresie terenów SM". W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu, będący radcą prawnym, zawarł wniosek o odrzucenie skargi, gdyż skarżący nie wniósł wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Pełnomocnik zwrócił uwagę, że wezwania takiego nie stanowi pismo z dnia 18 sierpnia 2014 r., którym skarżący żądał "usunięcia naruszenia przepisów prawa z tytułu bezprawnego postanowienia – wezwania w zakresie bezprawnej opłaty targowej i bezprawnej groźby wszczęcia postępowania podatkowego". Nadto w ocenie pełnomocnika organu skarżący nie wykazał interesu prawnego, co nie pozwala na uwzględnienie skargi. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 listopada 2014 r. wezwano skarżącego do wykazania, że przed wniesieniem skargi wystąpił z wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz 594 ze zm., zwanej dalej "u.s.g.") – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie z dnia 1 grudnia 2014 r. skarżący poinformował, że pismem z dnia 18 sierpnia 2014 r. wystąpił z wezwaniem do usunięcia naruszenia przepisów prawa. Do pisma skarżący załączył kserokopię pisma z dnia 18 sierpnia 2014 r., które znajduje się również w aktach administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy odnotować, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "ppsa"), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Jednakże zakres tej kontroli został przez prawodawcę ograniczony treścią art. 52 § 1 ppsa, zgodnie z którym skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ppsa). W myśl z kolei art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z treści art. 101 ust. 1 u.s.g. wynika, że warunkiem koniecznym dla dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest uprzednie bezskuteczne wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Wezwanie takie może być wniesione w każdym czasie, ale dopiero jego dokonanie otwiera drogę do kontroli sądu administracyjnego nad zaskarżoną uchwałą lub zarządzeniem. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie organu gminy bez wyczerpania trybu uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia skutkuje odrzuceniem skargi przez ten sąd jako niedopuszczalnej, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. m.in. Komentarz do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. Tadeusza Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., str. 481). W świetle zatem powyższych uwag, wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn, zgodnie ze wskazanym wyżej art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, m.in. gdy strona nie wyczerpała przed jej wniesieniem środków zaskarżenia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy należy stwierdzić, że z akt administracyjnych nie wynika, aby skarżący wyczerpał tryb wskazany w art. 101 u.s.g. W ocenie Sądu, wezwania, o którym mowa w ostatnio wskazanym przepisie, nie stanowi żadne pismo strony znajdujące się w tych aktach, w tym w szczególności pismo skarżącego z dnia 18 sierpnia 2014 r. Z tego względu wezwano skarżącego do wykazania, że przed wniesieniem skargi wystąpił do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. W odpowiedzi skarżący stwierdził, że dopełnił tej czynności właśnie pismem z dnia 18 sierpnia 2014 r. Podkreślić zatem w tym miejscu trzeba, że pismo to nie może być uznane za takie wezwanie. Przypomnieć należy, że pismo to zostało wniesione do Prezydenta i zatytułowane "żądanie usunięcia naruszenia przepisów prawa z tytułu bezprawnego postanowienia – wezwania w imieniu Prezydenta (...)". W orzecznictwie sądowym przyjęto wprawdzie, że każde pismo w postępowaniu sądowym, niezależnie od tego, jaką nazwę nada mu strona, powinno być rozpoznane w takim trybie, który w najpełniejszym stopniu umożliwia uczynienie zadość zamieszczonemu wnioskowi strony (por. postanowienie SN z dnia 13 grudnia 1965 r., sygn. akt III PR 64/65, LexPolonica nr 322983 oraz z dnia 18 października 1972 r., sygn. akt I CZ 124/72, LexPolonica nr 322194), zaś o charakterze pisma procesowego decyduje jego treść, a nie nazwa, a mylne oznaczenie pisma nie stanowi przeszkody do nadania mu właściwego biegu (por. postanowienie SN z dnia 27 lutego 1997 r., sygn. akt I PKN 40/96, OSNAP 1998, nr 4, poz. 138 oraz wyrok SN z dnia 4 lutego 1972 r., sygn. akt I PR 408/71, LexPolonica nr 322320), to jednakże nie sposób przyjąć, aby pismo z dnia 18 sierpnia 2014 r. stanowiło wezwanie, o którym mowa w art. 101 u.s.g., skoro skarżący w jego treści w najmniejszym nawet stopniu nie odniósł się do zaskarżonej uchwały. Trudno uznać, że wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez uchwałę, może być pismo, w którym nie tylko nie nawiązano do treści uchwały i nie podjęto z nią jakiejkolwiek polemiki, ale i w ogóle nawet tej uchwały nie wymieniono. Trafnie zatem pełnomocnik organu podniósł, że skarżący nie wniósł żadnego wezwania, o którym mowa w art. 101 u.s.g. oraz że wezwaniem tym nie jest pismo z dnia 18 sierpnia 2014 r. Z tego względu Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, który w odpowiedzi na wezwanie do wykazania, że wystąpił do organu z omawianym wezwaniem, oświadczył, że wezwanie to stanowi właśnie pismo z dnia 18 sierpnia 2014 r. Tym samym stwierdzić należy, że skarżący nie zachował trybu przewidzianego w art. 101 u.s.g., a zatem przed wniesieniem skargi nie wyczerpał przysługującego mu środka zaskarżenia. Nie można odrzucić natomiast skargi z tego powodu, że nie zawiera ona wzmianki o naruszeniu przez uchwałę interesu prawnego lub uprawnienia, skoro skarżący wyraził przekonanie, że uchwała ten interes narusza. W świetle bowiem powyższych uwag dalszą kwestią pozostaje ocena, czy skarżący w skardze wykazał związek między podnoszonym przez siebie naruszeniem prawa a sferą praw i obowiązków. Kwestia ta poruszona przez pełnomocnika organu w odpowiedzi na skargę, jest kwestią merytoryczną, którą można byłoby zbadać, gdyby doszło do wydania wyroku. Reasumując, skarżący nie dopełnił trybu, warunkującego skuteczne zaskarżenie uchwały dotyczącej stawek w opłacie targowej. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa oraz art. 52 § 1 i § 2 ppsa orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło