I SA/Gl 1243/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF z dnia 26 listopada 2012 r.) K.L. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek podniósł, że jego jedynym źródłem dochodu jest zasiłek przedemerytalny w kwocie 938,25 zł brutto. Zaakcentował przy tym, że świadczenie to jest pomniejszane o świadczenie alimentacyjne, w tym zaległe wraz z kosztami egzekucji. Dodatkowo ponosi koszty związane z leczeniem. Skarżący podkreślił dalej, że cały swój majątek utracił w wyniku wybuchu gazu w budynku komunalnym, w którym zajmował lokal mieszkalny. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, zawartego w druku PPF, wynika, że skarżący nie posiada jakiegokolwiek majątku, zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. K.L. wyjaśnił, że zajmuje obecnie pokój o pow. 15 m2 w mieszkaniu kwaterunkowym. Końcowo skarżący oświadczył, że nie ma możliwości dodatkowego zarobkowania z uwagi na zły stan zdrowia i podeszły wiek. Do wniosku dołączył kopie dokumentów, w tym: decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia przedemerytalnego w kwocie 938,50 zł brutto (świadczenie za lipiec 2012 r. do wypłaty wyniosło 803,81 zł). Przedłożył nadto kopię publikacji prasowej na temat wybuchu gazu w budynku przy ul. [...], jak również orzeczenie sądu powszechnego, mocą którego zasądzono od niego świadczenia alimentacyjne na rzecz żony i córki po 2000 zł miesięcznie. W wyniku analizy treści wniosku, jak również dokumentacji zgromadzonej w aktach administracyjnych, pismem z dnia 14 stycznia 2013 r., referendarz sądowy wezwał K.L. do uzupełnienia danych zawartych we wniosku poprzez: 1) wykazanie za pomocą kserokopii stosownych dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym: gaz, woda, energia elektr., telefon; dowody potwierdzające wydatki z tytułu np. opłat czynszowych, lekarstw itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w tych ramach należało także wyjaśnić kto i w jakiej wysokości ewentualnie partycypuje w ponoszeniu ww. kosztów; wykonując ten punkt wezwania należało wykazać w jaki sposób dokonuje się zapłaty ww. opłat (przelew bankowy, wpłaty w urzędzie pocztowym, inne); 2) udokumentowanie wysokości aktualnych dochodów uzyskiwanych przez skarżącego (np. za pomocą kopii "odcinków" świadczenia przedemerytalnego) uwzględniającej potrącenia z tytułu świadczeń alimentacyjnych i egzekucji; 3) przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego, w tym rozliczeniowo-oszczędnościowego w A S.A., obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie likwidacji któregokolwiek z nich – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku. W odpowiedzi na przywołane wyżej wezwanie skarżący nadesłał plik dokumentów, w tym m.in.: skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu zamiennego na czas remontu lokalu przy ul. [...] (wynika z nich, że skarżący wraz z żoną i córką będą przebywać w lokalu zastępczym do dnia 31 marca 2013 r.); potwierdzenia transakcji obciążeniowych dokonanych z rachunku bankowego należącego do M.L. (przelewy dokonano z tytułu: opłaty za czynsz – 570 zł; należności za gaz – 90,79 zł; należności za energię elektryczną – 120,02 zł; żona skarżącego oświadczyła przy tym, że K.L. partycypuje w 50% wymienionych należności); kopie paragonów dokumentujących zakup lekarstw bądź usług medycznych w okresie od 5 czerwca 2012 r. do 21 stycznia 2013 r. w łącznej kwocie 986,45 zł; zajęcie świadczeń przedemerytalnych z tytułu egzekucji świadczeń alimentacyjnych z dnia 5 lipca 2012 r., z którego wynika, że zadłużenie skarżącego z tego tytułu wynosi łącznie z odsetkami 179.122,05 zł (wierzycielami są M.L. i M. L. jako pełnomocnik K. L.). Skarżący nadesłał także "odcinek" przekazu pocztowego, z którego wynika, że wysokość jego świadczenia za sierpień 2012 r. wyniosła 399,59 zł. K.L. przedłożył nadto wyciągi z posiadanego przez niego rachunku bankowego nr [...] z okresu od 4 listopada 2012 r. do 4 lutego 2013 r. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Obowiązkiem wnioskującego o przyznanie prawa pomocy jest w tym przypadku wykazanie ponad wszelką wątpliwość, że nie będzie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (patrz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Zdaniem rozpoznającego wniosek, z obowiązku tego skarżący się nie wywiązał, a przedstawione przez niego okoliczności i dokumenty źródłowe, nie tylko nie rozwiały, lecz pogłębiły wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego. Kluczowe znaczenie dla przyjętej wyżej konstatacji miała historia transakcji na rachunku bankowym skarżącego. Po pierwsze, wypada zaznaczyć, że pomimo wezwania do przedłożenia wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunku bankowych, co najmniej jeden z nich nie został przez niego ujawniony na potrzebę rozpoznania tego wniosku. W toku analizy wyciągów z rachunku o nr [...] uwagę referendarza zwróciły transakcje zatytułowane "przelew środków" (transakcje z dnia: 12 listopada 2012 r., 13 listopada 2012 r., 12 grudnia 2012 r., 18 stycznia 2013 r.). Wynika z nich, że zadysponowane wówczas środki stanowiły wewnętrzny przelew w rachunków bankowych należących do skarżącego. Co znamienne, historię tylko jednego z nich przedłożono na potrzebę rozpoznania tego wniosku. Po wtóre, wątpliwości co do wysokości rzeczywistych dochodów skarżącego, wzbudziły transakcje uznaniowe na jego rachunku tytułem "wynagrodzenia z tytułu umowy o dzieło" bądź "umowy" (operacje dokonane w dniu: 13 listopada 2012 r., 14 grudnia 2012 r. i 26 grudnia 2012 r.). Po trzecie, niezrozumiałe są transakcje uznaniowe na rachunku skarżącego, w których wpłacającą jest M. L. (zdarzenia te oznaczono jako: "przelew – zakupy", "alimenty"). Udzielane w ten sposób wsparcie byłej żony skarżącego pozostaje w sprzeczności z pozostałymi okolicznościami stanu faktycznego. Z pozostałych dokumentów wynika bowiem, że to skarżący jest zobowiązany do świadczenia alimentacyjnego na rzecz żony i córki, a nie odwrotnie. Tak więc na gruncie przedstawionych przez skarżącego dokumentów źródłowych nie sposób wykluczyć hipotezy, że skarżący i jego małżonka stale przebywają w tym samym miejscu i to właśnie miejsce, koncentruje ich interesy życiowe. Osoby te pozostają w więzi o charakterze ekonomicznym. Ujawnione wyżej wątpliwości wykluczają przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jedynie uzupełniająco do części wniosku, w której skarżący wniósł o ustanowienie radcy prawnego, należy zaznaczyć, że prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, a tym samym realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). W tym kontekście należy zaakcentować, że odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego w części dotyczącej ustanowienia radcy prawnego w żaden sposób nie ogranicza jego uprawnień do skorzystania z drogi sądowej, o których mowa w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Bez względu bowiem na wynik niniejszego wpadkowego postępowania w przedmiocie prawa pomocy, skarga wniesiona przez K.L. zostanie rozpoznana przez Sąd. Obecność profesjonalnego pełnomocnika, o którego wyznaczenie wnosił skarżący, nie jest zaś wymagana na tym etapie postępowania (o braku potrzeby wyznaczania profesjonalnego pełnomocnika w takiej sytuacji procesowej licznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny; przykładowo można wskazać na postanowienia z dnia 17 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 970/12 i z dnia 29 listopada 2012 r.; oba dostępne w bazie orzeczeń na stronie internetowej www.nsa.gov.pl). Reasumując, w wyniku wszystkich podniesionych wyżej okoliczności, przyjęto, że skarżący nie wykazał, iż nie będzie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tych względów, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.