I SA/Gl 1246/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędzia WSA Teresa Randak, Protokolant Halina Modliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł ( słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego ustanowionego z urzędu. A. M. wniósł skargę na decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Wójta Gminy N. z dnia [...] roku, nr [...], określająca wysokość zobowiązania podatkowego za 2006 rok z tytułu podatku od środków transportowych w wysokości [...] złotych. W uzasadnieniu skargi podatnik zarzucił, że organy obu instancji orzekły o powyższym zobowiązaniu podatkowych, mimo iż jego wniosek o wycofanie pojazdu samochodowego (samochód ciężarowy marki [...]) z ruchu nie został rozstrzygnięty. W końcowej części skargi A. M. postawił trzy pytania : - dlaczego obowiązek uiszczania podatku od środków transportowych dotyczy tylko niektórych grup pojazdów, a nie np. samochodów osobowych, - w jaki sposób samochód, który nie jest użytkowany ma wpływ na drogi i gminne środowisko, - czy pozostawienie przez Starostę Powiatowego w R. bez rozpoznania wniosku o czasowe wycofanie pojazdu z ruchu jest było zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i przedstawiło przebieg postępowania w tej sprawie, podkreślając, że [...] 2005 roku A. M. wystąpił z wnioskiem do Starosty Powiatowego w R. o czasowe wycofanie pojazdu z ruchu oraz złożył tablice i dowód rejestracyjny pojazdu do depozytu. Opierając się na treści pism otrzymanych ze Starostwa R. (z dnia [...] oraz [...] 2006 roku) organ podatkowy pierwszej instancji uznał, że nie doszło do wydania decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, a podanie A. M. zostało pozostawione bez rozpatrzenia, zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. – z powodu nieusunięcia braków podania. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji wydał decyzję określającą zobowiązanie podatkowe za 2006 rok, przyjmując, iż na podatniku, jako właścicielu samochodu ciężarowego [...], niewycofanego z ruchu, spoczywa obowiązek uiszczenia podatku od środków transportowych, na mocy art. 8 pkt 1, art. 9 ust. 6 pkt 1 i art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 roku, nr 9, poz. 84 z późniejszymi zmianami). Decyzję tę Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniło jako zgodną z prawem i utrzymało ją w mocy. Ustosunkowując się do pytań zawartych w skardze organ odwoławczy podniósł, iż wszystkie samochody wymienione w art. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podlegają opodatkowaniu, natomiast pojazd skarżącego jeśli nie jest użytkowany z pewnością nie ma wpływu na drogi i środowisko gminne. Jednakże obowiązek zapłaty podatku od środków transportowych jest uzależniony od posiadania zarejestrowanego środka transportowego, w jednym wyjątkiem, gdy wprawdzie w dalszym ciągu jest się właścicielem pojazdu, jednakże dysponuje się również decyzją o czasowym wyrejestrowaniu pojazdu z ruchu. Podjęcie zatem przez Starostę Powiatowego decyzji o pozostawieniu sprawy bez rozpatrzenia należy uznać za wypowiedzenie się przez właściwy organ w sprawie złożonego przez podatnika wniosku. Z tych więc względów organ odwoławczy uznał skargę, wniesioną przez A. M., za nieuzasadnioną. Na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 roku pełnomocnik A. M. podtrzymał skargę, a na pytanie Sądu oświadczył, że do dnia dzisiejszego postępowanie w sprawie wniosku podatnika o czasowe wycofanie z ruchu samochodu ciężarowego marki [...] nie zostało zakończone. Wskazał również, iż w tym samym stanie faktycznym i prawnym, ale za rok wcześniejszy (2005) zapadł wyrok w tutejszym Sądzie w dniu 5 grudnia 2006 roku, sygn. akt I SA/Gl 1008/06 uwzględniający skargę podatnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek tylko z tego względu, że wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2006 roku nastąpiło przedwcześnie, a mianowicie – przed ostatecznym, zgodnym z prawem, rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, jakim dla kwestii wysokości zobowiązania podatkowego w tej sprawie jest rozpoznanie wniosku podatnika o czasowe wycofanie spornego pojazdu z ruchu. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 z późniejszymi zmianami), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] 2005 roku A. M. złożył w Starostwie Powiatowym w R. wniosek o czasowe wyrejestrowanie pojazdu marki [...] nr rej. [...], składając do depozytu dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne tego samochodu. Dalszy tok załatwiania wniosku o czasowe wycofanie pojazdu z ruchu znany jest jedynie z pisma Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w R. z dnia [...] roku, z którego wynika, że A. M. pismem z dnia [...] 2005 roku wezwany został do uzupełnienia jego wniosku z dnia [...] 2005 roku przez uiszczenie opłaty, a w związku z nieusunięciem braków zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. podanie to pozostawiono bez rozpatrzenia. Z tego względu organ nie miał podstaw do wydania w tej sprawie decyzji. Z powyższych informacji o przebiegu postępowania zainicjowanego wnioskiem A. M. o czasowe wycofanie z ruchu samochodu ciężarowego [...] wynika, że nie zostało ono zakończone w prawidłowy sposób, przewidziany procedurą administracyjną. Przede wszystkim nie sposób zgodzić się z poglądem prezentowanym przez Starostę Powiatowego w R., że brak uiszczenia opłaty administracyjnej za wycofanie pojazdu z ruchu przesądza o braku podstawy do wydania decyzji kończącej postępowanie w tej sprawie. Na wstępie trzeba podkreślić, że uiszczenie opłaty przewidzianej w § 6 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 grudnia 2004 roku, nie stanowi wymogu formalnego podania, ale wymóg merytoryczny, niezbędny do pozytywnego załatwienia tegoż podania. Przesądza o tym treść § 2 ust. 1 rozporządzenia, który to przepis określa wymogi formalne wniosku (poprzez odesłanie do wzoru wniosku, stanowiącego załącznik nr 1 rozporządzenia). W ust. 2 § 2 wymieniono załączniki, które wnioskodawca musi dołączyć do wniosku, a są nimi: dowód rejestracyjny, karta pojazdu, jeśli była wydana, i tablice rejestracyjne. Na tym zamyka się krąg wymogów formalnych wniosku, do których uzupełnienia może wezwać organ na podstawie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 78a ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 roku, nr 58, poz. 515 z późniejszymi zmianami) przewiduje, że decyzję o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu organ wydanej za opłatą. Przepis § 6 rozporządzenia określa jedynie wysokość opłaty należnej za wydanie decyzji o czasowym wycofaniu z ruchu, przy czym jest to wysokość zróżnicowana ze względu na czasokres wycofania pojazdu. Uiszczenie opłaty, i to w wysokości, którą powinien określić organ, (przepisy nie przewidują bowiem samoobliczenia opłaty przez wnioskodawcę) stanowi zatem warunek wydania pozytywnej decyzji. Niespełnienie tego warunku winno więc skutkować wydaniem decyzji o odmowie wycofania pojazdu z ruchu. Wydanie decyzji umożliwia skorzystanie przez stronę z drogi odwoławczej, a także – sądowej kontroli zgodności z prawem takiej decyzji (np. w zakresie prawa do ubiegania się o zwolnienie od poniesienia opłaty za wydanie decyzji). Zaniechanie wydania decyzji ogranicza zatem prawa strony i jest, w realiach niniejszej sprawy, stanem bezczynności organu, do którego A. M. złożył swój wniosek w dniu [...] 2005 roku. Wydaje się, że organ administracji zasugerował się tym, że jako załącznik nr 2 do powołanego rozporządzenia określono wzór decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, tak jakby niemożliwe było wydanie decyzji o odmowie wycofania z ruchu. Wniosek taki jest oczywiście nieuprawniony, gdyż załatwienie sprawy administracyjnej wymaga wydania decyzji (art. 104 § 1 K.p.a.). W tym zakresie warto przywołać należy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który rozstrzygając sprawę A. M. z tego samego zakresu (określenie wysokości podatku od środków transportowych za 2005 rok) wyraził pogląd identyczny do wyżej zaprezentowanego (por. wyrok z dnia 5 grudnia 2006 roku, sygn. akt I SA/Gl 1008/06). Powyższe stanowisko Sądu, o konieczności załatwienia sprawy wniosku o czasowe wycofanie pojazdu z ruchu poprzez wydanie decyzji, czyni zbędnymi wywody w zakresie wymogów, jakie winien spełnić organ przed ewentualnym pozostawieniem podania bez rozpatrzenia (obowiązek uprzedzenia strony o skutkach nieusunięcia braków w terminie, a w przypadku ponowienia wezwania – zakreślenie nowego terminu), których to wymogów w tej sprawie także nie przestrzegano. Skoro zatem organ zobowiązany do rozstrzygnięcia wniosku podatnika o czasowe wycofanie pojazdu z ruchu, wniosku tego nie rozpoznał we właściwym trybie i formie, a kwestia ta ma zasadnicze znaczenia dla rozmiaru zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za rok 2006, to wydanie decyzji wymiarowej było przedwczesne. Decyzja Wójta Gminy N. i utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wydane zostały bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a więc z naruszeniem art. 122 Ordynacji podatkowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadnia ich uchylenie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami). W dalszym postępowaniu, organ winien zakreślić skarżącemu termin do podjęcia, przewidzianych prawem, środków służących stronie do usunięcia bezczynności organu administracji, i przedłożenia ostatecznej decyzji w przedmiocie wycofania z ruchu spornego pojazdu, a dopiero po wyjaśnieniu tego zagadnienia wstępnego, prawidłowo określić podstawę wymiaru podatku od środków transportu za rok 2006. Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu niesprawiedliwego ukształtowania obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych, przez nieobjęcie nim samochodów osobowych, Sąd zauważa jedynie, że jest to postulat do ustawodawcy, i – wobec jednoznaczności uregulowania prawnego – nie może być podstawą kwestionowania obowiązku podatkowego, wynikającego z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] roku, nr [...], działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami). W punkcie drugim wyroku Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, do czego był zobowiązany treścią art. 152 wyżej wymienionej ustawy. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej wyżej ustawy.