I SA/Gl 1253/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. Mocą postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. nr [...] odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec K. H. prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległość z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres od 01/2010 r. do 02/2015 r. wystawionego przez Dyrektora [...] A S.A. Postanowieniem organu nadzoru, wskazanym w rubrum niniejszego orzeczenia, uchylono ww. postanowienie w części dotyczącej należności w opłacie abonamentowej za okres od 01/2010 r. do 12/2010 r. i umorzono postępowanie w tej części, a w pozostałej części utrzymano w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W skardze skierowanej do sądu administracyjnego na ww. postanowienie organu nadzoru skarżący sformułował między innymi "wniosek o bezzwłoczne wstrzymanie wykonania postanowienia organu skarbowego I i II instancji." W motywach żądania wskazał na ważny interes zobowiązanego podatnika, pisząc, iż wykonanie rażąco wadliwych aktów spowoduje zagrożenie zdrowia i życia. U podstaw wniosku skarżącego legły także rażące i oczywiste – w jego ocenie – błędy organów obu instancji. Rozwijając w dalszej kolejności motywy złożonego wniosku, skarżący wskazał na naruszenie przez organy zasady prawdy obiektywnej, nawiązał do zasady odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych, a końcowo zwrócił uwagę na naruszenia przepisów proceduralnych, których miały się dopuścić organy egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jak stanowi natomiast art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Należy nadto zwrócić uwagę, że - zgodnie z art. 61 § 3 in fine cytowanej ustawy - wstrzymanie wykonania dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z kolei w myśl art. 61 § 4 P.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Stosownie do art. 61 § 5 P.p.s.a., postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. W pierwszej kolejności należy jednakowoż podkreślić, że wniosek o wstrzymanie wykonalności dotyczyć może jedynie takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania. Powyższe zagadnienie ma istotne znaczenie w omawianej sprawie, bowiem nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga tego wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów administracyjnych dotyczy tylko tych spośród nich, które takiemu wykonaniu podlegają, a zatem korzystają z przymiotu wykonalności. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r. sygn. akt II FZ 882/05). Cechy tej nie mają akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). Na gruncie przywołanych poglądów judykatury i doktryny trzeba stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie nadaje się do wykonania i nie podlega wykonaniu, a zatem nie jest możliwe wstrzymanie jego wykonania na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego ma charakter odmowny i zawiera negatywną ocenę przesłanek umorzenia postępowania w sprawie, o których mowa w art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.; dalej w skrócie: "u.p.e.a."). Tym samym, stanowi rozstrzygnięcie proceduralne niewywierające skutku w sferze wykonalności postanowienia. Nie obliguje strony do działania, nie może być ono wykonane w trybie przymusowym (w postępowaniu egzekucyjnym). Nie powoduje również powstania skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na nią nowych praw bądź obowiązków podlegających wykonaniu. Zatem, takie postanowienie nie podlega wstrzymaniu w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a., gdyż nie posiada cech, które mogłyby spowodować potencjalne wystąpienie jednej bądź obu przesłanek wymienionych w tym przepisie, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. (por. postanowienia NSA z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt II FZ 502/16 i z dnia 30 listopada 2015 r. sygn. akt II FZ 826/15, a także postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Po 537/15; wszystkie dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznanym wniosku skarżący zwrócił się nadto o wstrzymanie wykonania postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji. Należy jedynie pokrótce w tym miejscu wspomnieć, że o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy (patrz art. 61 § 3 in fine P.p.s.a.), będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową, a także identyczność podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99; dostępna jak wyżej). Z oczywistych względów w niniejszym przypadku mamy do czynienia z rzeczoną tożsamością, a zatem Sąd jest władny do ustosunkowania się do tej części wniosku skarżącego. Trzeba jednakże podkreślić, że także postanowienie organu pierwszej instancji nie kwalifikuje się do wstrzymania jego wykonania z powodów, które już wyżej obszernie przybliżono. Jedynie na marginesie wypada zwrócić uwagę skarżącego, że wskazane przez niego motywy wniosku w żaden sposób nie mogłyby wpłynąć na pozytywne rozpatrzenie jego żądania, nawet gdyby było to możliwe w ujęciu formalnoprawnym. Skarżący nie naprowadził bowiem w żaden sposób na okoliczności faktyczne, które mogłyby uzasadnić zastosowanie rzeczonej ochrony. Tym samym nie wykazano, iż konsekwencją wykonania zaskarżonego postanowienia może być znaczna szkoda lub też spowodowanie trudno odwracalnych skutków. Co więcej, sugerowane przez niego naruszenia prawa proceduralnego, których miały się dopuścić organy egzekucyjne, nie mogą być przedmiotem analizy Sądu w toku posiedzenia w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, wszak prowadziłoby to do niedopuszczalnego – na tym etapie postępowania sądowego – merytorycznego rozpoznania zarzutów skargi. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd - na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji postanowienia.