I SA/Gl 1256/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-07-16
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać pozostawiony bez rozpoznania z powodu niewykonania przez stronę wezwania do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dodatkowych dokumentów?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykonali wezwania do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów źródłowych, co uniemożliwiło weryfikację ich sytuacji materialnej. Brak współpracy ze strony strony uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku i może prowadzić do jego pozostawienia bez rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżący K. N. i M. N. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawcy oświadczyli, że nie posiadają majątku i mieszkają u rodziców, utrzymując dwie córki. Referendarz sądowy wezwał ich do uzupełnienia wniosku i złożenia dodatkowych dokumentów, jednak wezwanie pozostało bez odpowiedzi. W związku z tym sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy skarżącym K. N. i M. N. w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi K. N. i M. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
W ramach urzędowych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 20 maja 2015 r. K. N. i M. N. zwrócili się do Sądu o przyznanie im prawa pomocy poprzez zwolnienie do kosztów sądowych. W motywach wniosku odnotowali, że nie posiadają majątku. W chwili obecnej mieszkają u rodziców skarżącej. Oboje utrzymują dwie córki, co – jak podkreślili - wiąże się z dużymi wydatkami. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący zeznali, że gospodarstwo domowe prowadzą wyłącznie ze wspomnianymi wcześniej córkami. W rubryce "dochody" oświadczyli, że wynagrodzenie skarżącej wynosi 1600 zł, zaś pobory skarżącego stanowią kwotę 3795,02 zł. Do wydatków zaliczyli: Internet i TV (około 200 zł); energia elektryczna (150 zł); wywóz nieczystości stałych (24 zł); wywóz nieczystości ciekłych (100 zł); żywność (1500 zł); lekarstwa (50 zł); środki czystości (250 zł); opał (200 zł).
W wyniku analizy treści obu oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, pismami z dnia 11 czerwca 2015 r., referendarz sądowy zobowiązał skarżących do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W ww. wezwaniach, doręczonym adresatom w dniu 30 czerwca 2015 r., pouczono ich, że niezastosowanie do wezwania w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.").
Do dnia dzisiejszego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został uzupełniony.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, LEX nr 1069777).
Przyszło zatem stwierdzić, że skarżący nie uczynili zadość obowiązkowi współpracy z Sądem, wszak stosowne wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. Termin zakreślony dla jej udzielenia upłynął więc bezskutecznie w dniu 7 lipca 2015 r. Fakt ten uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżących, co więcej, może wzmocnić wątpliwości co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę możliwości płatniczych zarówno M., jak i K. N,. Obszerne wezwanie referendarza sądowego zmierzało między innymi do ustalenia, czy, i w jakim zakresie, na skarżących ciąży w istocie obowiązek ponoszenia deklarowanych przez nich wydatków z tytułu utrzymania gospodarstwa domowego (674 zł). W drukach PPF zeznali bowiem, że nie posiadają jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości. Wezwania zmierzały nadto do ustalenia rzeczywistej wysokości wynagrodzeń (kwot netto) wypłacanych skarżącym w chwili obecnej, jak i w 2014 r. W toku tego postępowania skarżący zmieniali nadto adres zamieszkania. Wezwania referendarza sądowego zmierzały do wyjaśnienia także i tej okoliczności.
Akcentowana tutaj bierność procesowa skarżącej nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05). W chwili obecnej nie jest zatem możliwe zweryfikowanie zarówno deklarowanych przez skarżących wydatków w łącznej kwocie 2.474,00 zł, jak i uzyskiwanych przez nich wynagrodzeń w kwocie 5.395,00 zł brutto. Co więcej, stosunek obu wielkości pozwala stwierdzić, że skarżący będą dysponowali środkami niezbędnymi dla partycypacji w kosztach sądowych.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art.
258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło