I SA/Gl 1261/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. w kwestii wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi K. P., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., oznaczoną w sentencji postanowienia, w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 4 października 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uiszczenia kwoty [...]zł tytułem wpisu od skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, zgodnie z art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a. Powyższe zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 13 października 2016 r. W dniu 20 października 2016 r. uiszczono kwotę [...]zł tytułem wpisu od skargi, a następnie w dniu 21 października 2016 r. uiszczono [...] zł, tj. brakującą kwotę od wpisu. Pismem z dnia 24 października 2016 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w czasie doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu mąż skarżącej, na którego utrzymaniu pozostaje, przebywał w [...] bez kontaktu telefonicznego i internetowego z osobami bliskimi. Telefon komórkowy, z którego na co dzień korzysta, jest bowiem telefonem służbowym i musiał pozostać w Polsce. Ponadto podczas nieobecności męża skarżąca nie była w stanie uiścić wpisu, albowiem wobec nadania rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji rachunki bankowe skarżącej zostały zajęte, a ona sama i dzieci utrzymuje się z kwot otrzymywanych od męża. Kwoty te z obawy o kradzież są kwotami przeciętnymi, wystarczającymi na bieżące wydatki. Pozostałe opłaty regulowane są zaś z rachunku męża skarżącej. Skarżąca w trakcie jego nieobecności nie miała również możliwości pożyczenia kwoty w wysokości określonej w wezwaniu. Mąż skarżącej wrócił do Polski w dniu 20 października 2016 r. około godz. 17 i powiadomiony po wyjściu z samolotu o konieczności uiszczenia wpisu od skargi, działał w pośpiechu by wykonać przelew wiedząc, że jest to ostatni dzień terminu na jego uiszczenie. Zmęczenie podróżą, zmianami stref czasowych i klimatycznych, a także zaabsorbowanie uwagą dzieci spowodowało, że nie dostrzegł on oczywistej omyłki pisarskiej w przelewie, a tym samym faktu dokonania przelewu kwoty [...]zł w miejsce [...]zł. Również skarżąca nie dostrzegła powyższego zmęczona po okresie samotnie sprawowanej opieki nad dziećmi oraz na skutek ataku migreny. Błąd w przelewie dostrzeżono dopiero następnego dnia i niezwłocznie dokonano przelewu brakującej kwoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Wskazać w pierwszej kolejności należy, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Przy czym stosownie do art. 87 § 4 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, należy uznać, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym terminie siedmiodniowym. Z treści wniosku wynika bowiem, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 21 października 2016 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w dniu 26 października 2016 r., a zatem przed jego upływem. Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. W tych ramach należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy jej dokonywaniu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, niepubl.; por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Powyżej przedstawione stanowiska jednoznacznie wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. W ocenie Sądu argumentacja podniesiona we wniosku nie może odnieść zamierzonego skutku. Skarżąca, działająca przez pełnomocnika, wskazuje, że nie miała możliwości uregulowania wpisu od skargi, albowiem wskutek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu podatkowego I instancji zostało zajęte jej konto, zaś ona sama otrzymuje od męża kwoty wystarczające jedynie na bieżące wydatki. Jednocześnie jej mąż, który reguluje płatności większych kwot z własnego konta przebywał za granicą bez kontaktu z rodziną i bez dostępu do internetu. Należy zatem wskazać, ze skarżąca w niniejszej sprawie reprezentowana jest przez pełnomocnika zawodowego, który winien pouczyć skarżącą o konieczności uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie wraz ze skargą, jak też o jego wysokości. Nieuszczając wpisu od skargi w momencie jej wniesienia skarżąca musiała zatem liczyć się z otrzymaniem w każdym czasie wezwania do uiszczenia wpisu i koniecznością jego zapłaty pod rygorem odrzucenia skargi. W ocenie Sądu osoba należycie dbająca o swoje interesy, w sytuacji, w której potencjalnie nie może korzystać z rachunku bankowego i korzysta z pomocy męża, który od 25 sierpnia 2016 r. ma zarezerwowany tygodniowy wyjazd na wakacje do [...], winna zabezpieczyć należną kwotę wpisu prosząc małżonka o jej wypłacenie, tak by mogła uiścić ją w każdym czasie choćby w kasie tut. Sądu zlokalizowanego ulicę od miejsca jej zamieszkania. Zaniechanie w tym względzie nie może być oceniane inaczej niż jak niedbalstwo o własne interesy. Skarżąca godziła się bowiem, że w okresie pobytu jej męża na wakacjach może upłynąć jej termin do uiszczenia wpisu. Należy również podnieść, że mąż skarżącej, co wynika z umowy zgłoszenia wakacji i co jest przyznane przez samą skarżącą, ostatniego dnia terminu do uiszczenia wpisu wrócił do Polski i dokonał przelewu, jednakże niepełnej kwoty wnikającej z wezwania. Twierdzenia pełnomocnika skarżącej, że błąd w przelewie był wynikiem zmęczenia podróżą, zmianami stref czasowych oraz klimatycznych i dużym zaabsorbowaniem dziećmi nie może się ostać z dwóch powodów. Po pierwsze podróż z [...] trwa 4 godziny a w trakcie przelotu nie było zmiany stref czasowych. Po drugie dokonując przelewu internetowego osoba go wykonująca winna sprawdzić dane przez nią wpisane co do zgodności, zwłaszcza, że większość systemów komputerowych banków wymaga zatwierdzenia transakcji przed jej wykonaniem. Nie sprawdzając zatem zgodności wprowadzonych danych z danymi wynikającymi z wezwania, przy jednoczesnym pouczeniu o konsekwencji nieuregulowania wpisu w wysokości wskazanej w wezwaniu w terminie 7 dniowym od dnia jego otrzymania, skarżąca godziła się na konsekwencje wskazanego uchybienia. Fakt, iż przelewu dokonywał mąż skarżącej nie jest okolicznością zmieniającą powyższą ocenę, albowiem odpowiada ona za jego działanie jak za swoje własne. Tłumaczenie o braku możliwości weryfikacji przelewu przez nią samą w skutek zmęczenia po tygodniowej opiece nad dziećmi i atakiem migreny jest co najmniej niezrozumiały skoro przelewu dokonywał jej mąż. Reasumując, zdaniem Sądu wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, że niezachowanie terminu było wynikiem istnienia przeszkody nie do przezwyciężenia. Tym samym nie uprawdopodobniła ona braku winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia skargi. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.