I SA/Gl 1280/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2002 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej "Kolegium" lub "SKO"), działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613, dalej "O.p.") oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) stwierdziło, że odwołanie A S.A. (dalej "spółka", "podatnik" lub "skarżąca") od decyzji Prezydenta Miasta R. (dalej "Prezydent Miasta") z dnia [...] r., nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2002 w wysokości [...] zł, zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 O.p. Kolegium wskazało, że zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji stronie przysługiwało prawo wniesienia odwołania do SKO za pośrednictwem Prezydenta Miasta w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 18 maja 2015 r., natomiast odwołanie od decyzji zostało nadane za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 2 czerwca 2015 r. W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że odwołanie skierowane zostało do organu odwoławczego po upływie 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania i pozostawiło je bez rozpatrzenia. W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika podniosła zarzut naruszenia art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 223 § 2 O.p. oraz art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 124 O.p. Pełnomocnik skarżącej wskazał także na błąd w ustaleniach faktycznych. Wobec powyższych zarzutów pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych lub przedłożonego zestawienia. Nadto pełnomocnik spółki wniósł o dopuszczenie wskazanych dowodów, w tym m. in. z pism: z dnia 19 czerwca 2015 r. pracownika Poczty Polskiej, z dnia 3 września 2015 r. podatnika do Poczty Polskiej, z dnia 17 września 2015 r. Poczty Polskiej, doręczonego w dniu 21 września 2015 r. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony w pierwszej kolejności przedstawił podjęte w sprawie czynności procesowe, odnotowując w tych ramach, że: 18 maja 2015 r. – nastąpiło doręczenie podatnikowi decyzji organu I instancji; [...]r. – nastąpiło przekazanie przez podatnika odwołania od powyższej decyzji przedstawicielowi Poczty Polskiej, który odwołanie w tym samym dniu złożył w Urzędzie Poczty w K.; 2 czerwca 2015 r. – nastąpiło opieczętowanie przez Pocztę Polską przesyłki poleconej zawierającej odwołanie; 28 sierpnia 2015 r. – SKO pozostawiło bez rozpoznania powyższe odwołanie. Pełnomocnik skarżącej podniósł, że w terminie ustawowym 14 dni (tj. w dniu 1 czerwca 2015 r. - poniedziałek) podatnik wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji za pośrednictwem Poczty Polskiej, co wynika – jak wskazał – z książki nadawczej z dnia 1 czerwca 2015 r. i zestawienia ilościowego przesyłek rejestrowanych przekazanych do nadania w ramach usługi Firmowa Poczta w dniu 1 czerwca 2015 r., których kopie załączono do skargi. Następnie pełnomocnik skarżącej wskazał, że zgodnie z zawartą przez podatnika umową z dnia 18 listopada 2010 r., Poczta Polska zobowiązana jest do odbioru przesyłek określonych w pkt 1) i 2) z siedziby Nadawcy w ramach usługi Firmowa Poczta (§ 2 ust. 3 pkt 6). Zgodnie zaś z "Regulaminem świadczenia usługi Poczta Firmowa" - "Przesyłki odebrane przez Przedstawiciela od Klienta przewożone są do siedziby Realizującego w dniu odbioru i w tym samym dniu następuje ich nadanie" (§ 3). Okoliczność ta została, jak wskazał dalej pełnomocnik, jednoznacznie potwierdzona przez Pocztę Polską w informacji mailowej z dnia 17 czerwca 2015 r. W kolejnym fragmencie skargi pełnomocnik spółki przedstawił wyjaśnienia otrzymane od Poczty Polskiej odnośnie przyczyn powstania rozbieżności pomiędzy datą złożenia przesyłki listowej zawierającej omawiane odwołanie a datą jej opieczętowania. W tych ramach wskazał, że w świetle oświadczenia złożonego w dniu 19 czerwca 2015 r. przez listonosza, odbierającego przesyłki listowe od podatnika w dniu 1 czerwca 2015 r., przedmiotowa przesyłka została odebrana z sekretariatu podatnika w dniu 1 czerwca 2015 r. i w tym samym dniu - 1 czerwca 2015 r. - złożona w Urzędzie Poczty w K. do nadania. Następnie autor skargi obszernie zacytował wyjaśnienia Poczty Polskiej z dnia 17 września 2015 r., w świetle których w dniu 1 czerwca 2015 r. listonosz pozostawił przesyłki na nieczynnym już stanowisku i z tego powodu zostały przyjęte do odbioru pocztowego dopiero w dniu 2 czerwca 2015 r. W świetle powyższego w ocenie pełnomocnika skarżącej nie może być wątpliwości, że przedmiotowe odwołanie podatnika zostało złożone w placówce nadawczej Poczty Polskiej w dniu 1 czerwca 2015 r., tj. w terminie przewidzianym przez art. 223 § 2 O.p. Ewentualne rozbieżności pomiędzy dniem złożenia przesyłki w Urzędzie Poczty, a datą opieczętowania przesyłki nie mogą obciążać podatnika. Kontynuując rozważania pełnomocnik strony odniósł się do zasad prowadzenia postępowania wyrażonych w art. 120, art. 121, art. 122 i art. 124 O.p. Przedstawił przy tym przebieg postępowania w sprawie, akcentując jego czas trwania i liczbę wydanych rozstrzygnięć. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Nadto organ odwoławczy nie podzielił stanowiska strony, że oddanie w siedzibie spółki przedstawicielowi Poczty Polskiej przesyłki poleconej jest równoznaczne z nadaniem jej w placówce pocztowej. Kolegium podkreśliło, że na kopii książki nadawczej należącej do spółki widnieje data poświadczająca nadanie przesyłki w dniu 2 czerwca 2015 r., natomiast przedłożona umowa z dnia 18 listopada 2010 r. nie mogła mieć zastosowania w sprawie, gdyż zgodnie z § 7 obowiązywała w okresie od 1 grudnia 2010 r. do 31 grudnia 2012 r. Kolegium zwróciło nadto uwagę, że podatnik nie dołączył do niej wszystkich załączników, w tym załącznika nr 7 dot. "Zasad realizacji usługi Firmowa Poczta". Z kolei jako dowód w sprawie przedstawiono Regulamin świadczenia usługi "Poczta Firmowa" obowiązujący dopiero od 10 grudnia 2013 r., która to usługa świadczona jest pod warunkiem wcześniejszego zawarcia pisemnej umowy z Pocztą Polską S.A. Nadto w ocenie SKO wyjaśnienia Poczty Polskiej S.A. z dnia 17 września 2015 r. potwierdzają jedynie zaniedbania listonosza, który pozostawił przesyłki na nieczynnym stanowisku, jak również potwierdzają, że list polecony został nadany w dniu 2 czerwca 2015 r., czyli po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b), c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a). Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia przez Spółkę odwołania od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2002 w wysokości [...] zł. Kontrolowane rozstrzygnięcie SKO wydane zostało na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na tle tego przepisu odnotować należy, że po otrzymaniu odwołania, przed dokonaniem merytorycznego rozpoznania sprawy, Organ odwoławczy obowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej - w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji Organu I instancji - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 223 § 2 O.p., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania w terminie umożliwia Stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez Organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez Organ odwoławczy i - co za tym idzie - uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję Organu I instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. W zależności od wyniku wstępnej kontroli Organ albo przeprowadza postępowanie wyjaśniające, albo zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania, akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania Organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Wskazać przy tym należy, że w przypadku zaistnienia wątpliwości co do ustalenia daty wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji na organie orzekającym w II instancji ciąży obowiązek poczynienia niezbędnych w tym zakresie ustaleń. Organ ten nie może bowiem domniemywać daty doręczenia decyzji ani daty wniesienia odwołania, gdyż okoliczności te powinny być w sposób niebudzący wątpliwości ustalone w postępowaniu wstępnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 1020/07, LEX nr 497376). Podkreślić również należy, że wszelkie wątpliwości związane z kwestią ustalenia terminowości wniesienia odwołania należy tłumaczyć na korzyść strony (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 826/07, publik. LEX 355325). Z przedstawionych rozważań wynika zatem, że wydanie przez organ orzeczenia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. winno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami w zakresie prawidłowości i daty doręczenia stronie kwestionowanego w drodze odwołania rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji oraz w zakresie daty wniesienia odwołania od tego orzeczenia. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania powinno bowiem mieć miejsce dopiero po dokładnym przeanalizowaniu materiału dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia, czy termin ustawowy z art. 223 § 2 O.p. został przez stronę zachowany. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy wydał kwestionowane postanowienie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., twierdząc, że Spółka złożyła odwołanie 1 dzień po ustawowym terminie przewidzianym do jego wniesienia. U podstaw takiego stanowiska legło uznanie, że nadanie przesyłki poleconej zawierającej odwołanie nastąpiło w dniu 2 czerwca 2015 r. Jak wynika z akt sprawy oraz załączników przedłożonych wraz ze skargą sporna przesyłka zawierająca odwołanie została przekazana przedstawicielowi Poczty Polskiej w ramach usługi "Firmowa Poczta" w dniu 1 czerwca 2015 r., co m. in. wynika z kopii książki nadawczej z dnia 1 czerwca 2015 r. (załącznik do skargi). Ponadto w tym samym dniu tj. 1 czerwca 2015 r. sporna przesyłka pozostawiona została w okienku pocztowym w K. (oświadczenie pracownika Poczty z dnia 19 czerwca 2015 r. oraz zawiadomienie o załatwieniu skargi z dnia 17 września 2015 r. – załączniki do skargi), skąd jednak została wyekspediowana, po uprzednim opieczętowaniu w dniu 2 czerwca 2015 r. W ocenie Sądu już na dzień wydawania kontrolowanego postanowienia istniał zatem dowód wskazujący na to, że przesyłka została przekazana Poczcie Polskiej w dniu 1 czerwca 2015 r. Z dalszych pism i wyjaśnień gromadzonych w toku postępowania przez Spółkę wynika, że zawarła ona z Pocztą umowę z dnia 18 listopada 2010 r. (Poczta nie kwestionuje, że umowa ta obowiązuje nadal). Zgodnie z § 3 aktualnie obowiązującego w ramach tej usługi Regulaminu świadczeń usługi Poczta Polska "Przesyłki odebrane przez Przedstawiciela od Klienta przewożone są do siedziby Realizującego w dniu odbioru i w tym samym dniu następuje ich nadanie" (podkreślenie Sądu). Okoliczność tę potwierdza m. in. informacja Poczty z dnia 17 czerwca 2015 r. Co więcej Spółka mając już świadomość stanowiska SKO zwróciła się dwukrotnie do Poczty o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji, w tym rozbieżności co do odnotowanej odręcznie daty (1 czerwca 2015 r.) oddania przesyłki pracownikowi Poczty (adnotacja w pocztowej książce nadawczej), która to przesyłka według regulaminu przewożona ma być w tym samym dniu do właściwej placówki pocztowej i nadawana tego samego dnia. I tak z oświadczenia z dnia 19 czerwca 2015 r. pracownika odbierającego przesyłkę w dniu 1 czerwca 2015 r. od Spółki wynika, że w tym samym dniu została ona złożona w Urzędzie Pocztowym w K. do nadania (podkreślenie Sądu). Ponadto z pisma Poczty Polskiej z dnia 17 września 2015 r. jednoznacznie wynika, że uznała ona skargę Spółki za uzasadnioną "w kwestii wprowadzenia przesyłek do obiegu pocztowego z inną datą niż data przekazania pracownikowi Poczty Polskiej S.A." W ocenie Sądu powyższe oznacza, że sporne odwołanie zostało złożone do nadania w placówce pocztowej w dniu 1 czerwca 2015 r., czyli w terminie przewidzianym w art. 223 § 2 O.p. Ustalenie to obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia, albowiem organ przedwcześnie stwierdził uchybienie do wniesienia odwołania. Niezależnie jednak od tego oraz wobec faktu, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, potwierdzone dowodami załączonymi do skargi, istniejące w dniu wydawania postanowienia nieznane organowi, który wydał postanowienie, świadczące o terminowości złożenia odwołania wskazać przyjdzie, iż w sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania, co także obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wskazówki co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a., uchylono zaskarżone postanowienie.