I SA/Gl 1289/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. S. i M.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosków skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (urzędowe formularze z dnia 15 listopada 2013 r.) postanawia 1) zwolnić skarżących od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżących adwokata. Pismem procesowym z dnia 30 października 2013 r. J. S. i M. S. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o przyznanie im prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek ów został następnie powtórzony w urzędowych formularzach z dnia 15 listopada 2013 r., nadesłanych w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego. W tych ramach skarżący podnieśli, że dotychczasowy przebieg postępowań zakończył się dla nich niekorzystnymi rozstrzygnięciami albowiem nie mieli pomocy prawnej. Sytuacja ta była wynikiem braku środków finansowych na opłatę profesjonalnego pełnomocnika. Względy proceduralne doprowadziły – zdaniem wnioskodawców – do uprawomocnienia się decyzji wydanych z rażącym naruszeniem Ordynacji podatkowej. Skarżący zaakcentował, że aktualnie jest na zwolnieniu chorobowym po operacji oczu; dodatkowo leczy się z powodu cukrzycy. Skarżąca dodała, że w chwili obecnej brakuje im środków na zakup artykułów pierwszej potrzeby, a ze względów zdrowotnych musiała zawiesić działalność gospodarczą. Zaakcentowała przy tym, że dopiero za rok będzie mogła skorzystać z leczenia sanatoryjnego. Skarżąca zaznaczyła, że jakiekolwiek dodatkowe wydatki związane z postępowaniem sądowym w zdecydowany sposób pogorszą i tak już złą sytuację finansową. Z oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, tj. mieszkanie o pow. 75 m2, do którego posiadają spółdzielcze prawo własności. J. S. posiada samochód osobowy marki Volkswagen [...] z 2001 r. o wartości około 10.000,00 zł. Dochody ww. gospodarstwa oszacowano na kwotę 1.604,57 zł brutto, w tym świadczenie emerytalne skarżącej (1.259,41 zł) oraz wynagrodzenie skarżącego wynikające z umowy o pracę w wymiarze ¼ etatu (345,16 zł). Wyjaśniono przy tym, że wspomniana emerytura została obciążona potrąceniem komorniczym, a dodatkowo po odliczeniu należności publicznoprawnych, świadczenie do wypłaty stanowi kwotę 748,21 zł. W dalszej części formularzy przedstawiono stałe wydatki do poniesienia w tym gospodarstwie na łączną kwotę 1.035,91 zł. Skarżący zeznali dalej, że po ich odliczeniu zostawałaby kwota 39,46 zł na inne podstawowe wydatki, w tym żywność. Z tych względów od trzech miesięcy skarżący nie płacą czynszu za mieszkanie. Do urzędowych formularzy dołączono kserokopie dokumentów źródłowych potwierdzające w znacznej mierze podnoszone wyżej okoliczności. Trzeba w tym miejscu odnotować, że mocą postanowienia z dnia 7 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwolnił skarżących do kosztów sądowych i ustanowił dla nich adwokata w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 165/12. W toku tamtego postępowania przyjęto stan faktyczny, który bezpośrednio znajduje przełożenie na grunt tej sprawy. Już wówczas stwierdzono, że z uwagi na zawieszenie działalności gospodarczej przez J. S., zdecydowanie pomniejszyła się kwota dochodów obojga skarżących. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Intencją wnioskujących jest w tej sprawie uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się zatem do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy z kolei rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Analiza przedmiotowego wniosku, w tym zawartości urzędowych druków formularza a przede wszystkim ustaleń poczynionych w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 165/12, musiała prowadzić do wniosku, że wykazano w tej sprawie w sposób przekonujący spełnienie przesłanki przyznania prawa pomocy, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Przyjęto bowiem, że skarżący nie są na dzień dzisiejszy w stanie zbilansować swojego budżetu domowego, co skutkuje nawarstwianiem się zaległości z tytułu opłaty czynszowej. Tym samym brak było w tej sprawie podstaw faktycznych do odstąpienia od poprzedniego rozstrzygnięcia Sądu w przedmiocie prawa pomocy, tym bardziej, że od jego wydania upłynęło zaledwie kilka miesięcy. Wypada też zaznaczyć, że zbieżność oświadczeń skarżących złożonych w tej sprawie i w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 165/12, pozwoliły na odstąpienie od dodatkowego wezwania wnioskodawców do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dokumentów źródłowych, tym bardziej, że te najważniejsze z nich, a więc potwierdzające okoliczności podniesione w drukach PPF, zostały dołączone do obecnie rozpoznanego wniosku. W wyniku poczynionych spostrzeżeń postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.