I SA/Gl 1297/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2010 r. po wznowieniu postępowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W urzędowym formularzu z dnia 7 grudnia 2015 r. Z.K. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Do wniosku dołączono: liczne kopie skierowań do poradni lekarskich różnych specjalizacji; potwierdzenie odbioru świadczenia emerytalnego w kwocie 440,23 zł; pismo komornika z dnia 25 sierpnia 2015 r., z którego wynika, że świadczenie emerytalne skarżącego jest obciążone egzekucją do kwoty 972,58 zł. W dalszej kolejności, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, w dniu 22 stycznia 2016 r. (data wpływu do biura podawczego Sądu) wpłynął prawidłowy, obowiązujący w obrocie prawnym od 29 sierpnia 2015 r., druk PPF, w którym skarżący powielił wcześniejszy zakres wniosku. W jego motywach odnotował, że od dłuższego czasu choruje; ma bardzo ograniczone możliwości widzenia jednym z oczu. Podkreślił przy tym, że czasami korzysta z pomocy osób trzecich. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zeznał, że posiada dom o pow. 90 m2, który kwalifikuje się do kapitalnego remontu oraz działkę o pow. 1095 m2, która z powodu choroby nie przyniosła w ostatnim roku żadnego dochodu. Skarżący oświadczył, że jego stałe wydatki stanowią kwotę 200 zł. Pismem z dnia 26 stycznia 2016 r. zobowiązano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1) udokumentowanie aktualnej wysokości dochodów skarżącego za okres ostatnich trzech miesięcy; 2) nadesłanie odpisów zeznań podatkowych na potrzebę podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2013 - 2014 oraz roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za 2015 r. (jeśli zostało sporządzone); 3) wykazanie na podstawie jakiego tytułu prawnego skarżący korzysta z nieruchomości położonej w D. przy ul. [....]; 4) wykazanie za pomocą kopii stosownych dokumentów zobowiązań i stałych wydatków (należało wykazać np. kredyty, pożyczki, raty leasingowe, alimenty, czynsze najmu, dzierżawy, wysokość kosztów ponoszonych na mieszkanie, opłaty za media, koszty leczenia, rehabilitacji, ubezpieczenia majątku); dodatkowo należało przedstawić dokumenty potwierdzające zapłatę ww. należności np. potwierdzenia przelewu, wpłaty gotówkowe, inne; w przypadku występowania zaległości z tytułu tychże wydatków należało przedstawić aktualne zaświadczenia właściwych podmiotów potwierdzające tę okoliczność; w tych ramach należało wskazać także osoby, które ewentualnie partycypują w ponoszeniu tych kosztów; 5) oszacowanie wysokości i udokumentowanie wydatków ponoszonych z tytułu leczenia i rehabilitacji; 6) przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego, w tym rozliczeniowo-oszczędnościowego, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie likwidacji któregokolwiek z nich w latach 2014-2015 – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; 7) złożenie wyjaśnień, czy w chwili obecnej skarżący korzysta z pomocy osób trzecich lub opieki społecznej; wyjaśnienia w tym zakresie winny być udokumentowane np. za pomocą oświadczeń osób trzecich, odpisów decyzji właściwych organów; 8) nadesłanie tytułu prawnego dokumentującego okoliczność wyzbycia się "częściowo zadłużonego mieszkania", które zostało wykazane przez skarżącego w druku PPF w sprawie I SA/Gl 864/12; 9) złożenie oświadczenia informującego o aktualnym sposobie wykorzystania nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]; 10) oszacowanie wysokości kosztów związanych z posiadaniem nieruchomości o pow. 1095 m2. W wezwaniu referendarza sądowego, zakreślono siedmiodniowy termin i pouczono skarżącego, iż niezastosowanie się do treści wezwania w wyznaczonym terminie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Wezwanie doręczono adresatowi w dniu 15 lutego 2016 r. W piśmie procesowym z dnia 17 lutego 2016 r. skarżący, wskazując na konieczność hospitalizacji, zwrócił się o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów źródłowych. Na poparcie wniosku nadesłał skierowania do poradni specjalistycznych datowane na: 2014 r. (nieczytelny datownik dzienny i miesięczny), 26 stycznia 2015 r., 26 października 2015 r. i 8 lutego 2016 r. Wypada w tym miejscu zwrócić uwagę, że jedno z tych skierowań dołączono uprzednio do skargi. Dodatkowo skarżący złożył do akt sprawy rozpoznanie histopatologiczne. Całość tej korespondencji dołączono do akt sprawy o sygn. I SA/Gl 1296/15. Trzeba tutaj nadmienić, że skarżący wielokrotnie zwracał się do tutejszego Sądu administracyjnego z wnioskami o przyznanie prawa pomocy. W większości przypadków wnioski te oddalano (patrz postanowienia w sprawach I SA/Gl: 864/12, 1299/12, 1230/14 i 1231/14). We wszystkich tych sprawach, bez względu na to, czy orzekał referendarz sądowy, czy Sąd, zwracano uwagę na mankamenty dowodowe wniosków skarżącego i jego bierną postawę procesową. W sprawach I SA/Gl: 1230/14 i 1231/14, skarżący pomimo przedłużonego o kilka miesięcy terminu do uzupełnienia wniosków, nie nadesłał wymaganych dokumentów źródłowych. Wpis sądowy od skargi wynosi w tej sprawie 200 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego (patrz zakres wniosku skarżącego) uzależnione jest od wykazania, że wnioskujący nie będzie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przy czym słowo "wykaże", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, LEX nr 1069777). Referendarz sądowy, korzystając z uprawnienia płynącego z art. 255 P.p.s.a., zmierzał w tej sprawie między innymi do wyjaśnienia tych wszystkich wątpliwości, które zrodziły się w toku badania wymogów formalnych oraz treści wniosków skarżącego w niniejszej sprawie, jak również w sprawach o sygn. akt I SA/Gl: 864/12, I SA/Gl 1299/12, 1230/14 i 1231/14. W sprawach tych wnioski skarżącego o przyznanie prawa pomocy zostały oddalone, a to w wyniku braku współpracy skarżącego z Sądem w gromadzeniu wolnego od wątpliwości materiału źródłowego. W tym kontekście należy w tym miejscu nawiązać do wniosku skarżącego z dnia 17 lutego 2016 r. o przedłużenie terminu do uzupełnienia materiału źródłowego w niniejszej sprawie. W jego motywach skarżący zwrócił uwagę na konieczność odbycia konsultacji w poradniach specjalistycznych i potrzebę hospitalizacji w wyniku rozpoznania histopatologicznego. Wniosek ów udokumentował m. in. skierowaniami do poradni specjalistycznych, które w części wystawione były jeszcze w 2014 lub na początku 2015 r. Dokumenty te - zdaniem rozpoznającego wniosek – z uwagi na ich dezaktualizację nie mogą w chwili obecnej zaświadczyć o niemożliwości terminowego uzupełnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Wypada nadmienić, że jeden z nich został dołączony już przy skardze, a zatem przed wystosowaniem do skarżącego wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Taka chronologia wyklucza ów dokument jako uzasadniający wniosek o przedłużenie terminu. Zamierzonego przez skarżącego skutku nie może odnieść także rozpoznanie histopatologiczne, które za wyjątkiem kwalifikacji konkretnej jednostki chorobowej, nie ujawnia szczegółów dalszego leczenia, w tym ewentualnej hospitalizacji. Co znamienne, należy wspomnieć, że na podstawie aktualnych wówczas skierowań lekarskich do dalszego leczenia w przychodniach specjalistycznych, skarżącemu uwzględniono wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawach I SA/Gl: 1230/14 i 1231/14. Wnioski te, pomimo przedłużonego o kilka miesięcy terminu, nie zostały ostatecznie uzupełnione przez skarżącego. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze całość wywodów niniejszego akapitu stwierdzono, że wniosek skarżącego z 17 lutego 2016 r. nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Referendarz sądowy nie znalazł obiektywnie uzasadnionych, ważnych przyczyn, dla których miałby przedłużyć skarżącemu termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji należy przyjąć, że wniosek skarżącego jest obarczony mankamentami dowodowymi, które nie pozwoliły przyznać prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Tytułem wyjaśnienia należy odnotować, że próbowano obecnie ustalić w tej sprawie m.in. to, komu przysługuje tytuł prawny do lokalu wskazanego jako jego adres do korespondencji, odmienny niż adres zamieszkania skarżącego. Wreszcie znaczna część wezwania z dnia 26 stycznia 2016 r. miała na celu wyjaśnienie, jak przedstawia się kwestia dochodów i kosztów gospodarstwa domowego skarżącego, w tym wydatków ponoszonych przez niego na leczenie, wszak złożona do akt dokumentacja źródłowa jedynie sygnalizuje problemy zdrowotne skarżącego, nie obrazując skali wydatków z tym faktem związanych. Zamiarem referendarza sądowego było nadto uzyskanie informacji na temat należącej do skarżącego nieruchomości o charakterze komercyjnym, w której – jak to wynika z akt administracyjnych sprawy – na dzień 25 września 2014 r. prowadzona była działalność gospodarcza pod szyldem "A". Wszystkie te okoliczności są kluczowe dla rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy, a które nie zostały należycie udokumentowane. Niewykonanie wezwania nie pozwala więc uwzględnić wniosku, pozostawiając bez wyjaśnienia wiele wątpliwości, które zrodziły się w toku analizy wniosku, mając także na względzie przebieg poprzednich postępowań z wniosków skarżącego o przyznanie prawa pomocy; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Końcowo wypada podkreślić, że do poznania zdolności płatniczej skarżącego konieczna byłaby rekonstrukcja jego budżetu domowego, a więc zestawienie wpływów, kosztów i posiadanych zasobów. Dopiero wówczas można byłoby stwierdzić, jakimi środkami skarżący dysponuje i ocenić, czy pozwalają one na poniesienie kosztów postępowania. W braku tych ustaleń nie jest natomiast możliwe uznanie, że skarżący zasługuje na przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze całość poczynionych wyżej uwag, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.