I SA/Gl 133/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-05-12
Skład orzekający: Teresa Randak, Wojciech Organiściak, Małgorzata Wolf-Mendecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości dla przedsiębiorcy, który wnioskuje o pomoc de minimis, może nastąpić bez analizy przepisów wspólnotowych dotyczących pomocy de minimis?Ratio decidendi
Organy podatkowe, rozpatrując wniosek o udzielenie ulgi podatkowej w ramach pomocy de minimis dla przedsiębiorcy, są zobowiązane do analizy przepisów wspólnotowych dotyczących pomocy de minimis, a nie tylko przesłanek z art. 67a Ordynacji podatkowej. Brak takiej analizy stanowi podstawę do uchylenia decyzji. W przypadku, gdy analiza zostanie przeprowadzona prawidłowo, a sytuacja majątkowa podatnika pozwala na uiszczenie zaległego podatku, a także nie zachodzi interes publiczny, odmowa umorzenia jest zasadna.Stan faktyczny
Podatniczka prowadząca działalność gospodarczą (elektrownię wodną) wnioskowała o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata 2005 i 2006, argumentując, że trudna sytuacja finansowa firmy wynika z dewastacji koryta rzeki przez osoby trzecie i zaniedbań organów gminy w tym zakresie. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że nie zachodzi ważny interes podatnika ani interes publiczny, a sytuacja majątkowa podatniczki jest dobra. WSA uchylił pierwszą decyzję, wskazując na brak analizy przepisów o pomocy de minimis. Po ponownym postępowaniu organy ponownie odmówiły umorzenia, a WSA oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy i oceniły sytuację majątkową podatniczki.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. A. - Firma A w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej - umorzenie zaległości podatkowej z odsetkami za zwłokę oddala skargę.
Wnioskiem z dnia [...] 2007 r. Z.A., prowadząca przedsiębiorstwo o nazwie "A", zwróciła się do Wójta Gminy K. o umorzenie zaległego podatku od nieruchomości za 2006 r. Wniosek zawierał prośbę o jego rozpatrzenie łącznie z wcześniejszym wystąpieniem o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2005 r. Z wystąpienia podatniczki wynikało, że prowadzi działalność gospodarczą – elektrownię wodną na rzece W., która nie może osiągnąć odpowiednich wyników finansowych z uwagi na katastrofalny stan koryta tej rzeki. Zdaniem podatniczki nastąpiła zawiniona przez osoby trzecie dewastacja koryta rzeki, wskutek czego nie może ona prowadzić działalności gospodarczej zgodnie z możliwościami technicznymi własnej elektrowni. Obszernie relacjonuje jak spowodowano ową dewastację. Zarzuca również Wójtowi Gminy K., iż ten nie przeprowadził w korycie rzeki [...] odpowiednich prac remontowych, do których był zobowiązany.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy K. odmówił udzielenia wnioskowanej ulgi podatkowej w podatku od nieruchomości za 2005 i 2006 r., w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w kwocie [...] zł., wraz z należnymi odsetkami w kwocie [...] zł. Jako podstawę materialnoprawną decyzji podano art. 67b § 1 pkt 2 w związku z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Powołano się też na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy w zakresie niektórych ulg i zwolnień podatkowych w ramach pomocy de minimis, akcentując że wartość otrzymanej przez podatniczkę pomocy publicznej w ostatnich trzech latach nie przekroczyła 100.000 EUR. W uzasadnieniu wskazano, że w sprawie nie występuje ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny uzasadniający udzielenie wnioskowanej ulgi w zakresie zaległego zobowiązania podatkowego.
W odwołaniu od wymienionej decyzji podatniczka wniosła o jej zmianę poprzez umorzenie zaległości podatkowej albo jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z zakreśleniem kierunku w postępowaniu dowodowym. W uzasadnieniu odwołania strona zarzuciła organowi pierwszej instancji nie przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, pominięcie najistotniejszych wniosków podatnika, które pozwoliłyby obronić się od zarzutu, że składanie cyklicznych wniosków o umorzenie podatku wskazuje na złą wolę i zaplanowaną ucieczkę od zobowiązania na rzecz Gminy K.. Zdaniem podatniczki problem umorzenia wymaga głębszego rozważenia, ponieważ przedmiotowa zaległość podatkowa powstała z innych przyczyn niż wina podatnika. Jednocześnie strona zastrzegła sobie możliwość przedstawiania dalszych argumentów.
Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało stronę do przedłożenia dowodów, które potwierdziłyby zarzuty zawarte w odwołaniu.
W dniu [...] 2007 r. strona przedłożyła pismo uzupełniające odwołanie wraz z plikiem załączników. W piśmie tym podatniczka zarzuciła organowi pierwszej instancji nierzetelne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Zdaniem odwołującej Wójt Gminy K. poczynił negatywne założenia przerzucając obowiązek zebrania wnioskowanych dowodów na podatnika z pełną świadomością niemożności ich pozyskania ze Starostwa i Zakładu Energetycznego w C.. Ponadto strona wskazała, że Wójt Gminy K. zamiast poszukać takich rozwiązań, które umożliwiłyby podatnikowi wywiązanie się z zobowiązań płatniczych (wsparcie w dążeniu do usunięcia zatorów z koryta rzeki [...] przez sprawców tej szkody, bądź podjęcia zobowiązania zastępczego przez organ egzekucyjny) przekreślił byt "A", która to firma na terenie gminy ulokowała dorobek trzyosobowej rodziny, pozyskany wcześniej za granicą.
Po wyznaczeniu przez organ odwoławczy stronie 7-dniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym, Kolegium uwzględniło wniosek strony o przedłużenie tego terminu, wyznaczając nowy termin zapoznania się z aktami sprawy. Strona skorzystała z powyższego uprawnienia i zgłosiła szereg wniosków o przeprowadzenie dowodów (zażądała wystąpienia do Zakładu Energetycznego w C. o sporządzenie i wydanie informacji o możliwościach energetycznych rzeki [...], wezwanie Wójta K. do wyjaśnienia wzajemnie sprzecznych stwierdzeń w pismach z [...] 2004 r. i [...] 2005 r., skutkujących odmową umorzenia zaległości podatkowych). Strona nadto zażądała zawieszenia postępowania odwoławczego do czasu wyjaśnienia rzeczywistych przyczyn dyskryminacji, jako małego przedsiębiorcy działającego w branży energetycznej. Chodziło o zakończenie postępowania odwoławczego prowadzonego przez Wojewodę [...], dotyczącego cofnięcia uprawnień wodnoprawnych sprawcom wielomilionowej szkody w środowisku rzeki [...], która ma bezpośredni związek z niemożnością eksploatacji elektrowni w Ś., a ta elektrownia stanowi dla podatnika jedynie źródło dochodu. Strona przedłożyła też dowody (kopię faktury sprzedaży samochodu [...] oraz samochodu [...], fotografię zniszczonego przez [...] budynku "B"w Ś., co miało miejsce [...] 2007 r.). Wniosek ten Kolegium uwzględniło.
W dniu [...] 2008 r. podatniczka złożyła wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, bez wyczekiwania na wynik prowadzonego postępowania przez Wojewodę [...]. Wniosek ten również został uwzględniony przez SKO.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
W pierwszej kolejności organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w świetle treści art. 233 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przypadku, gdy przepisy pozostawiają rozstrzygnięcie sprawy uznaniu organu pierwszej instancji (z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanym przypadku) nie jest uprawnione do wydania decyzji reformacyjnej. Kolegium, uwzględniając odwołanie, ogranicza się jedynie do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Powołując się na treść art. 188 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy uzasadnił powody odmowy przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów (wystąpienia do Zakładu Energetycznego w C. o sporządzenie i wydanie informacji o możliwościach energetycznych rzeki [...] dla celów małej energetyki na stopniu w Z. w latach 1991 –2000 i od 2005 r. do chwili obecnej, wystąpienia do Wójta Gminy K. o przedstawienie stanowiska w sprawie wszczętego postępowania o wykonanie zastępcze obowiązku usunięcia z koryta rzeki zatorów, spowodowanych przez osoby trzecie, wystąpienia do Wójta Gminy K. o przedstawienie stanowiska odnośnie odmowy cofnięcia uprawnień wodnoprawnych sprawcom ww. szkody, tj. S. K. i S. P.). Stwierdzono, iż żądane przez stronę dowody nie mają znaczenia dla sprawy.
Zdaniem podatniczki dowody w postaci ustalenia możliwości energetycznych rzeki [...] oraz zajęcia stanowiska przez Wójta w sprawie wykonania zastępczego usunięcia zatorów z koryta rzeki, a nadto zajęcia stanowiska w sprawie odmowy cofnięcia uprawnień wodnoprawnych dla S. K. i S. P., pozwolą wykazać bezpodstawność zarzutu, że odpowiada ona za obniżoną zdolność finansową firmy z racji niegospodarności, niekompetencji, nietrafionej inwestycji, a także wykażą sprzeczności w twierdzeniach organu pierwszej instancji. W ocenie Kolegium wnioskowane przez stronę dowody nie mają znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Podkreślono, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy nie zarzucają stronie niegospodarności, niekompetencji, nietrafionej inwestycji oraz próby obciążenia społeczeństwa nieuregulowanym podatkiem od nieruchomości. W związku z tym nie ma potrzeby dowodzenia możliwości energetycznych rzeki [...]. Zaakcentowano, że wielkość produkowanej energii elektrycznej uzależniona jest nie tylko od sił przyrody, czyli zdolności energetycznych rzeki [...] , ale także od możliwości technicznych samej elektrowni wodnej. Z kolei stanowisko Wójta Gminy K. w sprawach odrębnych postępowań administracyjnych nie ma żadnego związku z umorzeniem zaległego zobowiązania podatkowego, Organ zwrócił uwagę, że w postępowaniu o udzielenie ulgi podatkowej istotnym jest bowiem istnienie zaległego zobowiązania podatkowego oraz ocena zdolności finansowych podatnika w czasie podejmowania decyzji.
W dalszej kolejności organ odwoławczy dokonał analizy art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, wskazując że zgodnie z tym przepisem organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Jednocześnie wskazano, że w przypadku podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, organ podatkowy, na wniosek podatnika może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis – w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. Wskazano przy tym, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych ma charakter uznaniowy, co nie znaczy, że dowolny.
Następnie organ odwoławczy przystąpił do omówienia przesłanek umorzenia zaległości podatkowej. W pierwszej kolejności podjął próbę zdefiniowania przesłanki "ważnego interesu podatnika", odwołując się w tej mierze do orzecznictwa. Podkreślono, że interpretując znaczenie tej przesłanki należy mieć na uwadze to, że o jej istnieniu decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o umorzeniu bądź nie zaległości podatkowej, przy czym "ważnego interesu podatnika" nie powinno się utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie skorzystania z ulgi. Podkreślono, że nie istnieje zamknięty katalog zdarzeń i sytuacji, które mogą być oceniane w kategoriach ważnego interesu podatnika. Tylko przykładowo można wskazać, zaczerpnięte z orzecznictwa i piśmiennictwa sytuacje, które mogą wskazywać na zaistnienie ważnego inter4esu podatnika. W tym znaczeniu, zdaniem organu, ważny interes podatnika to m.in. przypadek, gdy na skutek uiszczenia podatku podatnik miałby pozostawać bez środków do życia i korzystać z pomocy społecznej. Przez ważny interes podatnika rozumie się również nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami jego egzystencji, bądź zaistnienie losowych zdarzeń powodujących utratę możliwości zarobkowania lub utratę majątku, czy wreszcie sytuacje, w których niemożność spłaty zadłużenia wynika z działania czynników, na które podatnik nie ma wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania.
Z kolei przy ustalaniu przesłanki interesu publicznego, zdaniem organu odwoławczego, należy uwzględniać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej.
Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że nawet w wypadku wystąpienia przesłanek określonych w art. 67a Ordynacji podatkowej, organ może wydać decyzję odmowną, na zasadach uznania administracyjnego.
W dalszej kolejności organ odwoławczy ustosunkował się dowodów przedstawionych i wnioskowanych przez stronę. Stwierdził, że dowody dotyczące rabunkowej gospodarki wodami rzeki [...] winny zostać pominięte ponieważ nie mają znaczenia dla sprawy. Podkreślono, że w przedmiotowej sprawie we właściwości organu mieści się wyłącznie weryfikacja w toku instancji decyzji podjętej w trybie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Zaakcentowano, analizując sytuację majątkową strony i wskazując, że jest ona dobra, iż w rozpatrywanym przypadku nie występuje przesłanka ważnego interesu podatnika. Organ zwrócił uwagę, że podatniczka jest właścicielem zabudowanej nieruchomości w C. (adres jej zamieszkania), gruntu o powierzchni [...] ha w gminie K. oraz gruntu o powierzchni [...] ha, położonego w gminie K., na którym zlokalizowana jest elektrownia wodna. Nadto wyszczególniono po stronie majątku podatniczki samochód osobowy [...] z [...] r., samochody marki [...] i [...] (sprzedane w 2007 r.), a także wymagający remontu i o wartości złomu spychacz. Zaakcentowano także, że Z. A. pobiera rentę rodzinną w wysokości [...] zł. brutto, z której prowadzona jest egzekucja zaległego podatku do wysokości [...] zł., a z tytułu działalności gospodarczej uzyskała przychód w wysokości [...] zł. (w 2005 r.) oraz [...] zł. (w 2006 r.). Podatniczka zatrudnia 4 pracowników. SKO podniosło, że podatek od nieruchomości jest podatek majątkowym i nie jest uzależniony od dochodów uzyskiwanych przez podatnika tego podatku. Opodatkowaniu podlega nieruchomość, niezależnie od tego czy przynosi ona dochody, czy też nie.
Nie dopatrzono się również istnienia przesłanki interesu publicznego. W tym miejscu organ skupił się na wiązaniu istnienia tej przesłanki z interesem Gminy K.. Podkreślono, że strona nie płacąc należnego podatku za lata 2005 i 2006 pozbawiła gminę należnych jej dochodów, które są niezbędne do finansowania potrzeb lokalnej społeczności.
W skardze na powyższą decyzję podatniczka zażądała jej uchylenia, jako niezgodnej z prawem. Zarzuciła organowi podatkowemu przenoszenie na podatnika skutków zaniechania wykonania obowiązku, polegającego na zapobieganiu szkody. W obszernych wywodach uzasadnienia skargi opisuje początki budowy elektrowni wodnej (rozpoczęcie inwestycji - połowa lat dziewięćdziesiątych, zakończenie – 2000 r.) oraz okoliczności powstania szkód w korycie rzeki [...], co uniemożliwia jej uzyskanie pełnej mocy urządzeń energetycznych. Wskazuje przy tym, że zniszczenia została spowodowane przez osoby trzecie, a Wójt Gminy K. nie podjął żadnych działań umożliwiających wyegzekwowanie od sprawców naprawienia szkody lub jej usunięcia w sposób zastępczy. Podkreśla, że sprawcy szkody (S. K. i S. P.) zostali zobowiązani decyzją Starosty C. z [...] r. do przywrócenia odpowiedniego stanu koryta rzeki i zapobiegania dalszej degradacji. Konieczność wykonania powyższego obowiązku przez wymienione osoby została podniesiona w orzeczeniu NSA z dnia 25 sierpnia 2003 r. (sygn. akt II SA/Ka 159/03). Nie zgadza się ze stanowiskiem organów, iż to ona ponosi odpowiedzialność za niepowodzenie inwestycyjne. Zarzuca, że nie uwzględniono związku przyczynowego pomiędzy niezależną od niej niemożnością wykonywania uprawnień wodnoprawnych, a obniżoną zdolnością produkcyjną elektrowni w S.. Zwraca uwagę na odpowiedzialność Wójta Gminy K. za doprowadzenie jej do utraty możliwości zarobkowania.
Skarżąca nie akceptuje także stanowiska organów, iż w rozpatrywanym przypadku nie zostały spełnione przesłanki ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. W szczególności nie zgadza się z konkluzją organu odwoławczego, który uznał, że skoro sytuacja majątkowa podatniczki jest na tyle dobra, że możliwe jest wyegzekwowanie zaległego podatku, to nie zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika. Podkreśla, że nie pokryła strat finansowych, postępuje dewastacja budynku i nie ukończono szeregu prac budowlanych z powodu braku środków. Zwraca wreszcie uwagę, że zmuszona była do wyzbycia się mieszkania spółdzielczego, sprzedania wszystkich samochodów osobowych, a także sprzętu służącego do prac konserwacyjnych rzeki. Akcentuje, że posiada stały dochód z renty po mężu, z którego to świadczenia prowadzone jest na rzecz Wójta Gminy K. egzekucja.
Podatniczka podnosi również zarzut nieuwzględnienia przez organy szeregu zgłoszonych przez nią dowodów, w tym materiału zawartego na przekazanej przez nią płycie CD, a ilustrującego faktyczną dewastację koryta rzeki [...]. Zdaniem podatniczki, rozpatrzenie wniosku o udzielenie ulgi podatkowej wymaga rzetelnej i wnikliwej oceny sytuacji i wyników ekonomicznych, a także działań podejmowanych i zamierzonych przez podmiot gospodarczy, ubiegający się o ulgę, w celu poprawy własnej sytuacji finansowej i umożliwienia wywiązania się w przyszłości z bieżących zobowiązań finansowych. Takiej oceny, zdaniem skarżącej, organy nie przeprowadziły.
W obszernych wywodach skargi skarżąca wskazuje na błędy Wójta Gminy K., polegające na nie doprowadzeniu do usunięcia szkód w korycie rzeki [...], a to w konsekwencji w znacznym stopniu wpływa na brak możliwości rozwinięcia mocy produkcyjnych prowadzonej przez nią elektrowni wodnej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu objętej skargą decyzji.
Na rozprawie przed sądem administracyjnym skarżąca zaakcentowała, że prowadzona przez nią elektrownia wodna jest w bardzo dobrym stanie technicznym oraz, że w tym samym rejonie nie ma tak nowoczesnego obiektu. Zarzuciła organowi odwoławczemu, że ten podając wysokość uzyskanych przez nią przychodów z działalności gospodarczej, nie wskazał jednocześnie, jakie uzyskała w tym okresie dochody (podkreśla, że od 8 lat nie ma żadnych dochodów z działalności gospodarczej). Wskazała nadto, że z uzyskiwanych przez nią świadczeń, tj. renty po mężu, prowadzona jest egzekucja, a zatem znajduje się w bardzo złej sytuacji materialnej. Zaznaczyła też, że oczywisty jest związek z bezprawnymi działaniami osób trzecich, w tym organów państwa, z wynikami finansowymi elektrowni wodnej. Skarżąca przedłożyła na rozprawie dokument nazwany przez nią: "załącznikiem do protokołu z posiedzenia sądu...", w którym opisuje okoliczności przerwania eksploatacji Elektrowni Wodnej w S. i zwolnienia jej pracowników (wystąpili oni o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych). Jest to następstwem zamulenia, zawężenia parametrów koryta oraz powstawania zatorów, co wywołane zostało wskutek braku należytej eksploatacji jazu w Z.. Zwraca uwagę na decyzję Starosty C. z dnia [...] r., nakazującej m.in. konserwację odcinka rzeki oraz usunięcia zatorów, a także na postanowienie tut. Sądu z dnia 25 sierpnia 2003 r. (sygn. akt II SA/Ka 159/03), odmawiające wstrzymania rygoru wykonalności ww. decyzji, które to rozstrzygnięcia zostały zlekceważone przez sprawców szkody. Wskazuje również na wyrok tut. Sądu z dnia 17 sierpnia 2004 r., sygn. akt I SA/Ka 1917/03, którym uchylono decyzją SKO w C., utrzymującą decyzję Wójta Gminy K., którą odmówiono umorzenia Z. A. podatku od nieruchomości za lata 2002-2003. Skarżąca eksponuje znaczenie wytycznych WSA zawartych w ww. wyroku, co do rozumienia przesłanek ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego.
W wyniku rozpatrzenia skargi wyrokiem z dnia 16 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (sygn. akt I SA/GL 353/08) uchylił zaskarżoną decyzję. W motywach wyroku wskazano, iż skarżąca jest podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczej, a zaległość podatkowa wiąże się z tą właśnie formą aktywności podatniczki. Biorąc również pod uwagę wielkość ulgi, o udzielenie której podatniczka zabiega, uznano, że wnosi ona o udzielenie pomocy de minimis, na zasadach określonych art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zauważono, iż nie kwestionują tego organy obu instancji, przywołując w uzasadnieniach swoich decyzji ten przepis. Żaden jednak z fragmentów uzasadnienia, zdaniem Sądu, zarówno decyzji organu pierwszej instancji, jak i organu odwoławczego, nie odnosi się do warunków zastosowania ulgi, wynikających z przepisu art. 67b § 1 pkt 2.
Sąd zwrócił uwagę, że w podstawie prawnej decyzji, odmawiającej uwzględnienia żądania podatniczki, organ podatkowy pierwszej instancji powołał art. 67b § 1 pkt 2 w związku z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), a także art. 1 i 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczącej pomocy publicznej (Dz. U. nr 123, poz. 1291 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy w zakresie niektórych ulg i zwolnień podatkowych w ramach pomocy de minimis (Dz. U. nr 94, poz. 900), bez podania konkretnego przepisu tego aktu prawnego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji – w odniesieniu do przesłanek umorzenia zaległości podatkowej – ogranicza się wyłącznie do analizy podstaw umorzeniowych umorzeniowych z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej ( "Organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: [...]"), a zatem przesłanki ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego, uznając że nie występują one w rozpatrywanym przypadku. Materialnoprawnej podstawy decyzji organ odwoławczy upatruje natomiast przepisie art. 67a § 1 pkt 3 w związku z art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Podobnie jak organ podatkowy pierwszej instancji, również i Samorządowe Kolegium Odwoławcze skupia się w obszernym uzasadnieniu decyzji na analizie znaczenia przesłanek ważnego interesu publicznego i interesu publicznego oraz wykazaniu ich nieistnienia. Organ odwoławczy, powołując in extenso przepis art. 67b § 1 pkt 2, odnoszący się do pomocy de minimis ("Organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a: które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis"), nie wyjaśnił natomiast, na jakich zasadach prawa wspólnotowego możliwe jest udzielenie ulgi podatkowej w ramach pomocy de minimis. Uzasadnienie zarówno decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i odwoławczej ograniczyło się, w ocenie Sądu, w istocie do omówienia podstaw umorzenia zaległości podatkowej z art. 67a, a nie 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej
W konsekwencji tych rozważań Sąd uznał, że odmowa udzielenia ulgi, w ramach przysługującego organowi uznania, nie była możliwa bez przeanalizowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, do której odsyła przepis art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej, tj. bezpośrednio obowiązującego aktu prawa wspólnotowego, dotyczącego pomocy w ramach zasady de minimis".
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując przede wszystkim na związanie orzeczeniem Sądu, wydanego w tej sprawie.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego oraz dokonaniu oceny stanu majątkowego podatniczki, a w tym uzyskanego przez nią przychodu z działalności gospodarczej za lata 2005-2006 i ustaleniu jej dochodu – Wójt Gminy K. wydał w dniu [...] r. decyzję odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za te lata w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji podano, iż organ podatkowy dokonując oceny wskazanych przez podatnika i ustalonych podczas postępowania faktów nie dopatrzył się takich okoliczności, które mogłyby być uznane za podstawę do rezygnacji z wierzytelności podatkowej.
Analizując sytuację majątkową strony organ pierwszej instancji, podobnie jak w poprzednim postępowaniu wskazał, że jest ona dobra, iż w rozpatrywanym przypadku nie występuje przesłanka ważnego interesu podatnika. Organ zwrócił uwagę, że podatniczka jest właścicielem zabudowanej nieruchomości w C. (adres jej zamieszkania), gruntu o powierzchni [...] ha w gminie K. oraz gruntu o powierzchni [...] ha, położonego w gminie K., na którym zlokalizowana jest elektrownia wodna. Posiadała ona też samochody: marki [...] z 1996 r oraz marki [...] i [...] (sprzedane w 2007 r.), a także wymagający remontu i o wartości złomu spychacz. Zaakcentowano, że Z. A. pobiera rentę rodzinną w wysokości ok. [...] zł, a z tytułu działalności gospodarczej uzyskała przychód w wysokości [...] zł. (w 2005 r.) oraz [...] zł. (w 2006 r.). Wskazano, że podatniczka dalej prowadzi działalność gospodarczą i stale zatrudnia pracowników. W 2007 r. jej dochody z działalności gospodarczej wyniosły [...] zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji, strona wniosła o ponowne rozpatrzenie podnoszonych przez nią argumentów dotyczących strat produkcyjnych i zweryfikowanie podnoszonych przez nią argumentów dotyczących strat produkcyjnych.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Kolegium podniosło, iż zbadało ponownie sprawę merytorycznie i wyjaśniło, że udzielanie ulg w spłacie podatków jest, co do zasady, traktowane jako jedna z form pomocy udzielonej przez państwo lub samorząd przedsiębiorcom. Pomoc taka jest dopuszczalna tylko w ściśle określonych sytuacjach, wynikających z obowiązującego na terenie Polski prawodawstwa Wspólnoty Europejskiej oraz polskich unormowań.
Kontynuując ten wątek organ odwoławczy wskazał, że na podstawie art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe mogą udzielać ulg w spłacie podatków wówczas, gdy spełniają one wymogi pomocy de minimis. Szczegółowe zasady udzielania tego rodzaju pomocy znajdują się w rozporządzeniu Komisji Europejskiej nr 1998/2006 w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu WE do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z dnia grudnia 2006 r.). Rozporządzenie to wprowadza podstawowe reguły przyznawania pomocy de minimis takie jak, że jej udzielenie na podstawie decyzji wydawanych w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej nie wymaga notyfikacji Komisji Europejskiej. Organ podatkowy więc samodzielnie rozstrzyga, czy są spełnione przesłanki udzielenia tego rodzaju pomocy, przy czym graniczna kwota pomocy de minimis wynosi 200.000 euro. Pomoc tę sumuje się na takiej zasadzie, że dodaje się pomoc uzyskaną w roku bieżącym i 2 latach poprzedzających.
Organ wyjaśnił dalej, że powyższe rozporządzenie uniemożliwia przyznanie pomocy de minimis dla podatników znajdujących się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Kryteria wskazujące na to, że podatnik znalazł się w takiej sytuacji zostały określone w Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji (Dz. Urz. WE C 244 z dnia 1 października 2004 r.). Podatnik, u którego występują okoliczności wskazane w powołanym rozporządzeniu, świadczące o tym, że znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, może uzyskać pomoc publiczną dopiero po zaakceptowaniu przez Komisję sporządzonego przez niego planu restrukturyzacyjnego. Projekt takiej pomocy podlega opinii Prezesa UOKiK i notyfikacji do Komiscji. Organ podatkowy wówczas nie uczestniczy w tej procedurze, poza wyrażeniem opinii, co do możliwości zastosowania przez podatnika wnioskowanej formy pomocy indywidualnej.
Następnie, organ wskazał, iż po analizie akt postępowania prowadzonego przed organem pierwszej instancji, uznać należy, iż przeprowadzone zostało ono w sposób zgodny z przepisami prawa. Organ gminy uwzględnił, zdaniem Kolegium, wskazane wyżej normy prawa wspólnotowego, dotyczące udzielenia pomocy de minimis i obszernie uzasadnił swoją decyzję.
Organ odwoławczy podkreślił, iż badając zasadność zastosowania wnioskowanej ulgi przyjęto kryteria ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, a pod ich kątem badano możliwości płatnicze podatnika. W szczególności zbadano stan majątkowy strony (majątek nieruchomy i ruchomości), przychody przedsiębiorcy w kolejnych latach podatkowych, z uwzględnieniem kosztów działalności (według oświadczenia strony), a także nakłady o charakterze inwestycyjnym poczynione przez stronę.
Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo określił pojęcie ważnego interesu podatnika, nie ograniczając tego terminu jedynie do nieprzewidywalnych przypadków losowych, nadzwyczajnych zdarzeń, mających bezpośredni wpływ na sytuację podatnika. Interes podatnika został rozpatrzony szerzej, z uwzględnieniem normalnej sytuacji ekonomicznej, wysokości uzyskiwanych przez stronę dochodów oraz konieczności ponoszenia wydatków. Zaakcentowano, iż dokonując oceny "ważnego interesu podatnika" w umorzeniu zaległości podatkowych, zostały uwzględnione okoliczności uzasadniające ten ważny interes oraz konieczności ponoszenia wydatków.
Organ odwoławczy podkreślił, iż w sytuacji, gdy podatnik posiada znaczny majątek nieruchomy, który potencjalnie można wykorzystać w celu uzyskania przychodu poprzez najem czy dzierżawę, to jest to okoliczność, która nie przemawia za wystąpieniem ważnego interesu podatnika, koniecznego do przyznania ulgi w postaci umorzenia zaległości.
SKO podniosło, że podatek od nieruchomości jest podatek majątkowym i nie jest uzależniony od dochodów uzyskiwanych przez podatnika tego podatku. Opodatkowaniu podlega nieruchomość, niezależnie od tego czy przynosi ona dochody, czy też nie. Nie dopatrzono się również istnienia przesłanki interesu publicznego. W tym miejscu organ skupił się na wiązaniu istnienia tej przesłanki z interesem Gminy K.. Podkreślono, że strona nie płacąc należnego podatku za lata 2005 i 2006 pozbawiła gminę należnych jej dochodów, które są niezbędne do finansowania potrzeb lokalnej społeczności.
Skarżąca w skardze oraz w szeregu późniejszych pism procesowych podejmuje polemikę z organami obu instancji, nie zgadzając się ze stanowiskiem, iż w jej przypadku nie występuje przesłanka ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. W jej ocenie istotne znaczenie, dla ustalenia istnienia podstaw prawnych umorzenia zaległości podatkowej, mają okoliczności ich powstania – spowodowane przez osoby trzecie, w tym organ administracji publicznej (a więc niezależne od podatniczki), szkody w korycie rzeki [...], uniemożliwiające prowadzenie normalnej działalności gospodarczej. Skarżąca chronologicznie przedstawiła zaniedbania związane z należytym utrzymanie koryta [...] , co spowodowało osuwiska skarp, wyrwy brzegowe, zamulenie i podniesienie dna rzeki.
Zarzuca również organom bezzasadne przyjęcie, że znajduje się w dobrej sytuacji materialnej.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem sporu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, którym odmówiono skarżącej umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata 2005 – 2006 w kwocie [...] zł., wraz z odsetkami kwocie [...] zł.
Udzielanie ulg w spłacie podatków jest, co do zasady traktowane jako jedna z form pomocy udzielanej określonym kategoriom podatników przez państwo lub samorząd terytorialny. Dodanie do ustawy Ordynacja podatkowa, z dniem 1 września 2005 r., nowego rozdziału 7a (Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych) podyktowane było zamiarem prawodawcy całościowego uregulowania w jednym miejscu problematyki przyznawania przez organ podatkowy różnych rodzajów ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Skutkiem wprowadzonej zmiany było też wyraźne rozróżnienie zasad przyznawania ulg podatkowych przedsiębiorcom od warunków ich udzielania pozostałym kategoriom podatników.
Do podatników nie będących przedsiębiorcami zastosowanie ma od 1 września 2005 r. przepis art. 67a § 1, natomiast do podatników prowadzących działalność gospodarczą – przepis art. 67b § 1.
Stosownie do art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:
1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;
2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;
3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Z kolei zgodnie z art. 67b § 1 wymienionej ustawy organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a:
1) które nie stanowią pomocy publicznej;
2) które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis;
3) które stanowią pomoc publiczną:
a) udzielaną w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia,
b) udzielaną w celu zapobieżenia lub likwidacji poważnych zakłóceń w gospodarce o charakterze ponadsektorowym,
c) udzielaną w celu wsparcia krajowych przedsiębiorców działających w ramach przedsięwzięcia gospodarczego podejmowanego w interesie europejskim,
d) udzielaną w celu promowania i wspierania kultury, dziedzictwa narodowego, nauki i oświaty,
e) będącą rekompensatą za realizację usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym powierzonych na podstawie odrębnych przepisów,
f) na szkolenia,
g) na zatrudnienie,
h) na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw,
i) na restrukturyzację,
j) na ochronę środowiska,
k) na prace badawczo-rozwojowe,
l) regionalną.
m) udzielaną na inne przeznaczenia określone na podstawie § 6 przez Radę Ministrów.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca jest podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczej, a zaległość podatkowa wiąże się z tą właśnie formą aktywności podatniczki. Biorąc również pod uwagę wielkość ulgi, o udzielenie której podatniczka zabiega, należy jednoznacznie uznać, że wnosi ona o udzielenie pomocy de minimis, na zasadach określonych art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Nie kwestionują tego organy obu instancji, które prawidłowo przywołały w uzasadnieniach swoich decyzji ten przepis jak i omówiły w uzasadnieniu przesłanki w nim zawarte.
Zwrócić w tym miejscu należu uwagę, iż z treści art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wynika, że "Organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a: które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis".
Takim aktem prawa wspólnotowego, do którego stosowania wyraźnie odsyła przepis art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji jest Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. U. UE L z 2006 r. nr 379.5). Stosownie do art. 6 tego aktu prawa wspólnotowego, rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2007 r. i jest ono w całości wiążące oraz bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Zgodnie z wymienionym Rozporządzeniem, rozpatrzenie wniosku przedsiębiorcy o udzielenie pomocy de minimis wymaga w pierwszej kolejności weryfikacji, czy ogólna kwota pomocy de minimis przyznana temu podmiotowi nie przekroczy 200.000 EUR w dowolnie ustalonym okresie trzech lat budżetowych (w przypadku przedsiębiorcy działającego w sferze usług transportowych – 100.000 EUR). Zwrócić też należy uwagę, iż w ramach uznania administracyjnego, organ podatkowy, decydując się na wybór określonej alternatywy, może przyjąć, jako podstawę tego wyboru, kryterium wpływu udzielonej pomocy na rozwój działań gospodarczych beneficjenta. Wniosek taki wyprowadzić można z art. 1 ust. 1 lit. h ww. Rozporządzenia, zgodnie z którym aktu tego nie stosuje się do pomocy przyznawanej podmiotom gospodarczym znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji, w związku z trudnościami jakie wiążą się z ustaleniem ekwiwalentu dotacji brutto pomocy udzielanej tego typu podmiotom gospodarczym.
Z przywołanej regulacji wynika, że ulgi podatkowe w ramach pomocy de minimis udzielane są na zasadach uznania administracyjnego, a nadto, że ich przyznanie nastąpić winno w zakresie i na zasadach określonych w aktach prawa wspólnotowego (bezpośrednio obowiązujących), dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został pogląd, że kontroli nie podlega uznanie samo w sobie, ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2002 w sprawie III SA 830/00). Kontrolą sądu, w rozpatrywanym przypadku, objęta zatem będzie ta część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia podstaw prawnych i zasad udzielenia, bądź odmowy udzielenia ulgi podatkowej przez organy podatkowe. Ocenie podlega zarówno poprawność postępowania dowodowo-wyjaśniającego, jak i wynikających zeń konkluzji. Decyzja winna także zawierać uzasadnienie faktyczne rozstrzygnięcia. Uzasadnienie takie nie może się opierać na ogólnych stwierdzeniach, musi zawierać motywy potwierdzające zasadność dokonanego przez organ wyboru. Wskazane w decyzji motywy wyboru (chodzi oczywiście o motywy racjonalne) nie będą podlegać sądowej kontroli.
Jak już wskazano w przywołanym wyżej wyroku tut. Sądu z dnia 16 września 2008 r. z analizy przepisów art. 67b § 1 pkt 2, a art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że zawarte w art. 67b § 1 odesłanie do art. 67a odnosi się zatem tylko do rodzajów ulg podatkowych, jakie ta ostatnia regulacja przewiduje. Wskazują na sformułowania: "może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a". Tylko takie rozumienie analizowanego przepisu ma gramatyczny sens. W konsekwencji przedsiębiorca zabiegając o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, na podstawie art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej, może wskazać jedną z form tychże ulg, przewidzianą w art. 67a [tj. 1) odroczenie terminu płatności podatku lub rozłożenie zapłaty podatku na raty; 2) odroczenie lub rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetek określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej].
Z odesłania zawartego w art. 67b nie wynika natomiast, by organ podatkowy, rozpatrując wniosek o udzielenie pomocy na podstawie art. 67b § 1 (w szczególności w sprawach określonych w art. 67b § 1 pkt 2 i 3) był zobowiązany do analizowania przesłanek ulg podatkowych, określonych w art. 67a, z pominięciem podstawy prawnej pomocy de minimis, do której przepis kierunkowy wyraźnie odsyła.
Postępowanie podatkowe, zainicjowane wnioskiem podatnika o udzielenie pomocy de minimis, polegającej na umorzeniu zaległości podatkowej, winno być przeprowadzone z uwzględnieniem warunków Rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 15 grudnia 2006 r., co również powinno znaleźć wyraz w wydanej decyzji.
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, ponownie przeprowadzone postępowanie podatkowe uwzględniło przytoczone wyżej wskazania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2008 r., zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), albowiem organy podatkowe dokonały prawidłowego rozróżnienia przesłanek określonych przepisach art. 67a i 67b Ordynacji podatkowej.
Jednocześnie zauważyć trzeba, że nie naruszona została zasada wyrażona w art. 120 Ordynacji podatkowej tj. zasadę praworządności, jak i zasada zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1).
Okoliczność bezsporną stanowi to, że podatniczka jest przedsiębiorcą, a wymieniona zaległość podatkowa powstała w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, kierując się bogatym w tym zakresie orzecznictwem, w sposób poprawny przedstawił znaczenie zasady ważnego interesu podatnika. Prawidłowo uznano, że o jej istnieniu decydują zobiektywizowane kryteria. "Ważnego interesu podatnika" nie powinno się utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie skorzystania z ulgi, a nadto, że nie istnieje zamknięty katalog zdarzeń i sytuacji, które mogą być oceniane w kategoriach ważnego interesu podatnika. W tym znaczeniu, zdaniem organu, ważny interes podatnika to m.in. przypadek, gdy na skutek uiszczenia podatku podatnik miałby pozostawać bez środków do życia i korzystać z pomocy społecznej. Przez ważny interes podatnika rozumie się również nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami jego egzystencji, bądź zaistnienie losowych zdarzeń powodujących utratę możliwości zarobkowania lub utratę majątku, czy wreszcie sytuacje, w których niemożność spłaty zadłużenia wynika z działania czynników, na które podatnik nie ma wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania.
Trafnie wysnuto też wniosek, że omawiana przesłanka nie występuje ponieważ podatniczka dysponuje majątkiem pozwalającym na ściągnięcie zaległego podatku. Oceniając stan majątkowy podatniczki oparto się przy tym na wskazania uzyskanego przez nią przychodu jak i dochodu z działalności gospodarczej za lata 2005, 2006, oraz przedstawiono sytuację materialną w jakiej obecnie się znajduje. Organ rozeznał przy tym koszty działalności gospodarczej podatniczki i ich wpływ na osiągany dochód. Organ wyliczył, iż po odjęciu ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, składki na ubezpieczenie społeczne (i innych opłat), pozostaje przychód z działalności gospodarczej w wysokości około [...] zł miesięcznie (które to kwoty, jak sama oświadczyła, wydatkowała na remont poddasza nieruchomości przy ul. [...]).
Podzielić przy tym należy pogląd organu, iż okoliczności związane z zaginioną płytą CD jak i wnioskowane przez strony dowody w postaci zeznań świadków, czy opinii biegłego z zakresu hydrotechniki – nie mają istotnego znaczenia dla wyniku sprawy. Podobnie należy ocenić wnioskowane przez podatniczkę dowody w zakresie opinii i ekspertyz wydawanych na przestrzeni lat 1993-2002, a znajdujące się w posiadaniu Starosty C.. W zakresie tym organ ustalił, iż właściciele "B" wykonali nałożone na nich (decyzją z dnia [...] r.) obowiązki, polegające na odmuleniu koryta rzeki [...], pozostałe zobowiązania realizowane są zgodnie z wydaną przez organ administracyjny decyzją.
Istotnym jest bowiem ustalenie, że sytuacja majątkowa skarżącej (a w tym znaczny posiadany majątek oraz stale uzyskiwane dochody z działalności gospodarczej oraz z renty rodzinnej) pozwalają jej na uiszczenie zaległego podatku. Podkreślić trzeba, że trafnie ustalił organy, iż zapłata podatku nie zagraża egzystencji podatniczki, ani prowadzeniu działalności gospodarczej, gdyż posiada ona znaczny majątek nieruchomy, utrzymuje się z renty rodzinnej po zmarłym mężu, jest wdową i nie posiada nikogo na utrzymaniu. Ponadto, skarżąca jest właścicielką elektrowni wodnej w S., a także (wraz z synem M. A.) jest współwłaścicielką:
- nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] , zabudowanej budynkiem mieszkalnym (nieukończonym) i pawilonami handlowymi (przeznaczonymi do rozbiórki o wartości ok. [...] zł),
- nieruchomości o pow. [...] ha, położonej na terenie gminy K., zakupionej dla celów inwestycyjnych,
- samochodu mardki [...] , zakupionego w 1996 r.
Słusznie zatem organy podatkowe stwierdziły, że posiadanie majątku, który potencjalnie można wykorzystać w celu uzyskania przychodu jest okolicznością przemawiającą za przyjęciem braku ważnego interesu podatnika, koniecznego do przyznania ulgi w postaci podatku od nieruchomości.
Organy podatkowe wykazały również brak interesu publicznego w przedmiotowej sprawie, a powołując się na zasady równości i powszechności opodatkowania, trafnie stwierdzając, iż podmioty znajdujące się w podobnej jak strona sytuacji – należy traktować tak samo i wymagać, aby uiściły należny podatek.
Umorzenie zobowiązania podatkowego, stanowiąc wyłom od zasady płacenia podatków, nie stanowi bowiem aktu łaski organu podatkowego. Tylko pozornie stawia w korzystniejszej sytuacji podatników, korzystających z takiego zwolnienia, w stosunku do tych, którzy podatek obowiązani są płacić, zważywszy na konieczność zaistnienia w/w przesłanek zwolnienia. Umorzenie zobowiązania podatkowego nie stanowi przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez Państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, Państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia.
Końcowo, podzielić należy stanowisko organu, iż w przedmiotowym przypadku nie występuje sytuacja uprawniająca do zastosowania ulgi podatkowej.
Zwrócić wreszcie należy uwagę, że organ odwoławczy w ramach postępowania odwoławczego kompleksowo zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, a swoją ocenę oparł na przekonywujących podstawach i dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zgodnie z wymogami art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wskazano w szczególności na fakty, które organ uznał za udowodnione i przyczyny, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności. Uzasadnienie zawiera także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji.
Reasumując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego, gdyż poczynione rozważania należy podzielić. W istocie bowiem trafnych ustaleń organ wysnuł zasadne wnioski.
W sumie zatem z dotychczasowych spostrzeżeń wynika, iż organom podatkowym rozstrzygającym w rozpatrywanej sprawie niepodobna postawić zarzutu naruszenia prawa. Tylko zaś taki zarzut, należycie uzasadniony, mógłby stanowić podstawę do uwzględnienia żądania skarżącej i uchylenia zaskarżonej decyzji. Wobec tego Sąd oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 września 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło