I SA/Gl 1331/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. – L. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi. W skardze z dnia 25 października 2012 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącej oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia w kwocie "[...] zł". Jednocześnie odnotował, że opłata sądowa od skargi wynosi [...] zł. Taką też kwotę uiszczono wraz z wniesieniem skargi do Sądu. Zarządzeniem z dnia 3 grudnia 2012 r. Przewodniczący Wydziału I WSA w Gliwicach (k. 18) wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi o kwotę [...] zł. Na tej samej karcie z akt sądowych zawarte były dodatkowe zarządzenia skierowane do sekretariatu Wydziału I, z których wynika, że odpis ww. zarządzenia należy doręczyć stronie skarżącej do rąk pełnomocnika, jak również wskazać pełnomocnikowi, że prawidłowa wysokość wpisu, zgodnie z wartością przedmiotu zaskarżenia podaną w skardze (tj. [...] zł) wynosi [...] zł. Odrębnym zarządzeniem z dnia 3 grudnia 2012 r. Przewodniczący Wydziału zarządził doręczenie pełnomocnikowi skarżącej odpisu odpowiedzi na skargę. Wykonanie ww. zarządzeń w dniu 5 grudnia 2012 r. zostało potwierdzone przez pracownika Wydziału I WSA w Gliwicach. W tych ramach przygotowano do ekspedycji cztery dokumenty, w tym: pismo zatytułowane "doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu" zawierające informacje o prawidłowej wysokości wpisu sądowego od skargi; "odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu"; pismo zatytułowane "doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę" i odpis tejże odpowiedzi. Dokumenty te zostały przesłane na adres pełnomocnika przesyłką poleconą z dnia 5 grudnia 2012 r. nr [...]. Zawartość tej przesyłki została potwierdzona adnotacją pracownika Sądu zawartą na zwrotnym pokwitowaniu odbioru (k. 21). Wówczas to, w pozycji oznaczonej jako "rodzaj przesyłki", odnotowano: "odp. odp. na skargę+zarządz. o wpis+infor. ". Tak opisana przesyłka została doręczona na adres pełnomocnika do rąk upoważnionego pracownika w dniu 10 grudnia 2012 r., co znajduje potwierdzenie na zwrotnym pokwitowaniu odbioru. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę w tej sprawie, akcentując w motywach rozstrzygnięcia, że do dnia 17 grudnia 2012 r. nie uzupełniono wpisu sądowego od skargi. Odpis tego postanowienia doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 14 stycznia 2013 r. W dniu 21 stycznia 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wpłynęło do Sądu pismo pełnomocnika skarżącego, w którym zwrócił się o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. W tych ramach wyjaśnił, że w dniu 10 grudnia 2012 r. pełnomocnikowi skarżącej doręczono "zarządzenie z dnia 3.12.2012 r. o doręczeniu odpisu odpowiedzi Dyrektora Izby Skarbowej w K. na skargę z dnia 26.11.2012 r. W kopercie tej było więc inne zarządzenie, a w Kancelarii pełnomocnika nie odnotowano wpływu innej przesyłki z Sądu zarówno w tej dacie jak też w innej dacie". Wraz z wnioskiem uiszczono brakującą część wpisu sądowego od skargi, tj. [...] zł. Pełnomocnik wskazał nadto, że wniosek złożył w ciągu siedmiu dni od dnia powzięcia informacji o nieuiszczeniu opłaty sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. W punkcie wyjścia należy stwierdzić, że warunkiem niezbędnym dla merytorycznego rozpoznania wniosku jest ustalenie, iż miało miejsce uchybienie terminowi do dokonania czynności. W omawianym przypadku do uchybienia doszło, co znajduje potwierdzenie w treści postanowienia Sądu z dnia 7 stycznia 2013 r. Do dnia dzisiejszego nie wpłynął też przysługujący w tej sprawie środek zaskarżenia od tego postanowienia, czym sama strona potwierdza, iż do uchybienia terminu doszło. W sytuacji zatem, gdy stwierdzono, że uchybiono w tej sprawie terminowi, dopuszczalnym jest orzekanie w przedmiocie wniosku o jego przywrócenie. Stosownie wiec do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 P.p.s.a.). Jak wynika z przytoczonych powyżej przepisów, uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: strona wystąpiła z wnioskiem w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonała jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii terminowości złożenia rozpatrywanego wniosku Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Przyjęto bowiem, że przyczyna uchybienia ustała w dacie, w której powzięto informację o uchybieniu terminu, tj. w dniu doręczenia odpisu postanowienia Sądu z dnia 7 stycznia 2013 r. Przyjęto jednocześnie, że dopełniono uchybionej czynności, a uchybienie terminu powoduje dla strony ujemne skutki w tym postępowaniu. Przystępując do merytorycznej oceny wniosku wypada podkreślić, że w toku tego rodzaju postępowania należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu – w tym przypadku - uzupełnienia wpisu sądowego od skargi. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Analiza wniosku i zaistniała sekwencja zdarzeń pozwoliła stwierdzić, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła spełnienia powyższej przesłanki przywrócenia terminu. Sąd uznał, że uchybienie terminu nie jest następstwem okoliczności od strony skarżącej niezależnych, lecz jest wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw. Odnosząc się do argumentacji pełnomocnika strony skarżącej, która w całości zmierza do przerzucenia winy za uchybienie terminu na Sąd i jego pracowników, należy w punkcie wyjścia odnotować, że zgodnie z art. 65 § 1 P.p.s.a. sąd dokonuje doręczeń przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. W § 2 tego artykułu przewidziano, że do doręczania pism przez pocztę w postępowaniu sądowym stosuje się tryb doręczeń, jak w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stanowią inaczej. Zastosowanie znajdą więc przepisy, wydanego na podstawie art. 131 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm., dalej również jako K.p.c.), rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 190, poz. 1277, dalej w skrócie: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r.). Trzeba podkreślić, że dla prawidłowego doręczenia pisma przez pocztę istotne jest przede wszystkim, żeby pismo zostało wysłane jako list polecony za potwierdzeniem odbioru (§ 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 października 2010 r.), a do przesyłki został dołączony formularz potwierdzenia odbioru, w którym winna zostać wskazana data przesyłki, sygnatura akt sprawy oraz rodzaj przesyłki (§ 2 ust. 4, wzór formularza potwierdzenia odbioru). Przesyłka taka może zawierać w sobie kilka pism sądowych, z tym tylko zastrzeżeniem, że fakt ten powinien zostać odnotowany, jak w niniejszej sprawie, na formularzu potwierdzenia/pokwitowania odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki" (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2000 r., I CZ 87/00, LEX nr 548760, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2000 r., sygn. II CKN 483/2000 nie publ., postanowienie SN z dnia 20 kwietnia 2000 r., sygn. akt I CZ 38/00, Biul. SN 2000, nr 5, poz. 15). Zatem dla prawidłowości dokonania w ten sposób doręczenia wymaga się, aby okoliczność przesłania w jednej przesyłce kilku pism wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru (postanowienie NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 707/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc przybliżone wyżej przepisy oraz stanowisko judykatury należy zauważyć, że wymogi przedstawione wyżej zostały zachowane przy doręczaniu pełnomocnikowi skarżącej przesyłki rejestrowanej w dniu 10 grudnia 2012 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika bowiem z całą pewnością, że ów przesyłka zawierała odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, który oznaczony był w skrócie: "zarządz. o wpis". Z kolei wypełnione prawidłowo pokwitowanie odbioru, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 K.p.c., potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism, korzystającym z domniemania prawidłowości (por. postanowienie SN z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt V CZ 123/10, LEX nr 785895) i zgodności z prawdą (postanowienie SN z dnia 30 kwietnia 1998 r. III CZ 51/98, publ.: OSNC 1998). Adresat przesyłki, który stwierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu i których przyjęcie pokwitował, powinien ten fakt udowodnić (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1929/09, LEX 576563). Trzeba zaznaczyć, że to w interesie odbierającego przesyłkę, tym bardziej, że jest to profesjonalny pełnomocnik, było sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi. Natomiast w sytuacji, kiedy tego nie uczynił, nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia stronie przesyłki w dniu 10 grudnia 2012 r. Przyjęcie bowiem dopuszczalności kwestionowania po odbiorze przesyłki jej zawartości, przeczyłoby sensowi potwierdzenia odbioru przesyłki. W każdym przypadku odbiorca przesyłki mógłby podnosić, że nie otrzymał żadnego dokumentu lub tylko niektóre z nich, innymi słowy, że odebrał kopertę pustą albo niepełną. Bez znaczenia dla tej sprawy pozostaje okoliczność, iż to upoważniony pracownik kancelarii pełnomocnika odebrał przesyłkę, a nie on sam. W świetle ugruntowanego orzecznictwa to właśnie pełnomocnik odpowiada za błędy lub niedopatrzenia jego pracowników (przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 maja 201 2r., sygn. akt II OZ 365/12, LEX nr 1166181). Należy dodać, że do obalenia wskazanego wyżej domniemania prawidłowości doręczenia nie było natomiast wystarczające samo oświadczenie złożone we wniosku, że wewnątrz koperty brak było odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Nie zostało ono również podważone, poprzez dołączenie do wniosku pozostałych pism sądowych, jak i koperty, w której zostały doręczone. Stanowi to, jedynie potwierdzenie, że pozostałe pisma dotarły do pełnomocnika. Godzi się końcowo zaznaczyć, że przy ocenie zawinienia w uchybieniu terminu przyjąć trzeba obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zdaniem Sądu działanie pełnomocnika może w tym przypadku świadczyć o braku staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Taki stan rzeczy nie może więc uzasadnić przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowego do skargi. Braku tej staranności Sąd dopatrzył się już na etapie sporządzenia skargi, gdy wskazując wartość przedmiotu zaskarżenia w kwocie [...] zł, pełnomocnik podał wysokość należnej opłaty sądowej od skargi obliczonej na podstawie niewłaściwego przepisu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Reasumując strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia wpisu sądowego do skargi, co znalazło w konsekwencji wyraz w części dyspozytywnej postanowienia. Sąd działał tutaj na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.