I SA/Gl 1336/13
WyrokWSA w Gliwicach2014-02-06
Skład orzekający: Ewa Madej, Eugeniusz Christ, Bożena Pindel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy "obwałowanie" i "pola osadowe" stanowią budowle podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, jeśli zostały ujęte w ewidencji środków trwałych firmy i amortyzowane, mimo że firma nie jest ich właścicielem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że "obwałowanie" i "pola osadowe" stanowią budowle w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Ujęcie tych obiektów w ewidencji środków trwałych firmy i ich amortyzowanie przez poprzednika prawnego strony skarżącej oraz przez samą stronę skarżącą, świadczy o ich kompletności i zdatności do użytku w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Fakt, że firma nie jest właścicielem tych budowli, a jedynie ich posiadaczem (w przypadku "obwałowania" na cudzym gruncie), rodzi obowiązek podatkowy na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l.Stan faktyczny
Spółka A S.A. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy C. określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r. Spółka kwestionowała opodatkowanie "obwałowania" i "pól osadowych", argumentując, że nie są one samodzielnymi budowlami, lecz częścią innych obiektów lub wyrobiskami górniczymi, a także że nie znajduje się w ich posiadaniu. Organy podatkowe uznały oba obiekty za budowle związane z działalnością gospodarczą spółki, podlegające opodatkowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Bożena Pindel, Protokolant specjalista Katarzyna Kot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę.
1. A S.A. w K. (zwane dalej "Spółką"), skierował do Sądu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] nr [...], określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie [...]zł. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane po rozpatrzeniu odwołania Spółki, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., zwanej dalej w skrócie "O.p.") oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. nr 198, poz. 1925).
2. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:
2.1. Dnia 12 stycznia 2007 r. do organu pierwszej instancji wpłynęła deklaracja A S.A. w K. na podatek od nieruchomości za 2007 r. Łączna kwota podatku, wynikająca z deklaracji, wynosiła [...]zł i została w całości przez Spółkę uregulowana.
Następnie w dniu 24 lutego 2010 r. podatnik złożył korektę deklaracji na podatek od nieruchomości m.in. za 2007 r., wskazując kwotę podatku za ten rok w wysokości [...]zł. Nadpłata w kwocie [...]zł rozliczona została
na bieżące raty podatku od nieruchomości za 2010 r.
Z kolei w dniach 12 i 19 marca 2012 r. wpłynęły do Wójta Gminy C. kolejne korekty deklaracji na podatek od nieruchomości m.in. za 2007 r. z wnioskami o stwierdzenie nadpłaty za ten rok z uwagi na bezpodstawne, zdaniem podatnika, opodatkowanie następujących budowli: "obwałowania [...]" (ujętego
w ewidencji środków trwałych w rodzaju 211, pod numerem inwentarzowym [...], częściowo zlokalizowanego w C., o wartości początkowej [...]zł) oraz "pól osadowych" (ujętych w ewidencji środków trwałych w rodzaju 211, pod numerem inwentarzowym [...], zlokalizowanych w C., o wartości początkowej [...]zł). Łączna kwota podatku od nieruchomości za 2007 r., wynikająca z ostatniej złożonej przez stronę korekty deklaracji, wynosiła [...]zł.
2.2. Wójt Gminy C. postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r. Po jego przeprowadzeniu - decyzją z dnia [...], nr [...], określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie [...]zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał art. 207, art. 21 § 1 pkt 1 i art. 21 § 3 O.p., art. 2 ust. 1 pkt 1-3 w zw. z art. 1a ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1-3 i ust. 9, art. 6 ust. 1-3 i ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006 r., nr 121, poz. 844 ze zm., obecnie: t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 95, poz. 613 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.o.l.") oraz Uchwałę Rady Gminy w C. Nr II/11/2006 z dnia 5 grudnia 2006 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości i zwolnień od tego podatku za 2007 r. (Dz. Urz. Woj. Śl. z dnia 14 grudnia 2006 r., nr 149 poz. 4669).
2.3. W odwołaniu od powyższej decyzji, Spółka wniosła o jej uchylenie, kwestionując zasadność i prawidłowość takiego rozstrzygnięcia. Podtrzymywała swoje dotychczasowe stanowisko, iż błędnie deklarowała do opodatkowania podatkiem od nieruchomości pozycje zaewidencjonowane w księgach majątkowych pod numerami inwentarzowym [...] ("obwałowanie [...]") oraz [...] ("pola osadowe").
W uzasadnieniu odwołania podatnik wskazał, że "obwałowanie [...]" jest nierozłącznym elementem zbiornika [...], powstałego w obrębie wyrobiska po wyeksploatowanych piaskach podsadzkowych, który znajduje się
w rejonie prawego brzegu rzeki [...]. Wyjaśnił, jakie jest położenie zbiornika oraz wcześniejsze plany związane z budową, dla potrzeb kombinatu B, systemu wodociągowego opartego o jego zasoby. Po skończeniu tejże inwestycji zbiornik [...] miał zostać przekazany C w K. (poprzednikowi prawnemu strony).
Do przekazania jednak nie doszło a w ramach założeń o stworzeniu opisanego systemu poprzednik prawny Spółki realizował zadania, których celem było przystosowanie popiaskowego zalewu jako zbiornika wody pitnej. Wydatkowane
w ten sposób środki były ewidencjonowane w księgach majątkowych pod nazwą "obwałowania [...]".
Dalej strona argumentowała, że samo obwałowanie nie stanowi samodzielnej budowli, ale jest elementem zbiornika tworzącym z nim całość techniczno–użytkową. Podkreśliła, że właścicielem zbiornika jest D Sp. z o.o. w D., jak też użytkownikiem wieczystym gruntów związanych ze zbiornikiem. Mając zatem tą okoliczność na uwadze, A S.A w K. uznało, że nie jest samoistnym posiadaczem obwałowania, albowiem nie stanowi ono samodzielnej nieruchomości i wraz ze zbiornikiem znajduje się w posiadaniu innego podmiotu a ponadto zaznaczyło, że poniosło nakłady na obiekt budowlany, który w rzeczywistości nie był jego własnością.
Przechodząc do błędnie opodatkowanych, zdaniem strony, tzw. "pól osadowych", znajdujących się w C. przy ul. [...], Spółka podniosła, iż stanowią one w rzeczywistości zagłębienie terenu wypełnione wodą, które powstało na skutek eksploatacji piasków a następnie napełniło się wodą opadową oraz wodami gruntowymi. Wyrobisko było niegdyś wykorzystywane do odwadniania osadów ze stacji [...] – odprowadzano tam osady pokoagulacyjne i pofiltracyjne. Po zaprzestaniu w 2005 r. tej działalności dokonano likwidacji budowli w postaci rurociągów i kolektora.
W ocenie strony tzw. "pola osadowe" stanowią wyrobisko górnicze i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Uzasadniając powyższe stanowisko Spółka przywołała orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 września 2011 r., wydane w sprawie o sygn. akt P 33/09 (opubl. w Dz. U. z 2011 r., nr 206, poz. 1228), a także wskazała, iż w 2008 r. dokonano zmiany klasyfikacji gruntów z użytku "K" na użytki "Ws", "PS", "Lz-Ps".
Dalej strona wyjaśniła, iż w okresie wykorzystywania wyrobiska popiaskowego do odwadniania osadów, realizowane były prace związane z porządkowaniem tego terenu. Środki finansowe wydatkowane m.in. na wykonanie pasa zieleni ochronnej znalazły swoje odzwierciedlenie w księgach majątkowych w postaci środka trwałego pod nazwą "pola osadowe". Zdaniem Spółki nie były to nakłady finansowe na roboty uzupełniające i porządkujące wyrobisko górnicze.
Podsumowując swoje stanowisko podatnik wskazał, że błędne zakwalifikowanie pozycji w ewidencji środków trwałych nie może być podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
2.4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia [...]utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyczerpująco omówił jego podstawę prawną, odwołując się również
do stanowiska judykatury, w tym także do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 września 2011 r., wydanego w sprawie o sygn. akt P 33/09. Reasumując wywody w tym zakresie stwierdził m.in., że wał przeciwpowodziowy, w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005 r.,
nr 239, poz. 2019 ze zm., obecnie: t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.), jest urządzeniem wodnym i jednocześnie budowlą w myśl art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm., obecnie: t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., zwanej dalej "Prawem budowlanym"). Jednocześnie organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że "obwałowanie [...]", ujawnione przez stronę w ewidencji środków trwałych grupy 211 Klasyfikacji Środków Trwałych (obejmującej rurociągi sieci rozdzielczej oraz lokalne linie rozdzielcze), winien być raczej zaliczony do budowli wodnych rodzaju 224 tej klasyfikacji, zgodnie z częścią III załącznika do wówczas obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) (Dz. U.
nr 112, poz. 1317 ze zm.). Tym niemniej zauważył, iż skoro obiekt ten został zaliczony przez podatnika do środków trwałych, to był on kompletny i zdatny
do użytku.
Organ odwoławczy zajął się również ustalaniem możliwości wystąpienia okoliczności zwalniającej z podatku od nieruchomości powyżej opisanego przedmiotu, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 9 u.p.o.l., w myśl którego zwalnia się
od podatku od nieruchomości budowle wałów ochronnych, grunty pod wałami ochronnymi i położone w między wałach, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej przez inne podmioty niż spółki wodne, ich związki oraz związki wałowe. W tym zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że odwołująca nie jest spółką wodną, lecz spółką prawa handlowego. Mając na uwadze powyższe podkreśliło ponownie, że ewidencja środków trwałych przekonuje, że wał przeciwpowodziowy jest wykorzystywany dla potrzeb prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, a wydatki z nim związane w postaci odpisów amortyzacyjnych, zgodnie z art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2000 r.,
nr 54, poz. 654 ze zm., obecnie: t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 74, poz. 397 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.d.o.p."), stanowią jej koszty uzyskania przychodów. W ocenie organu odwoławczego, popartej danymi znajdującymi się w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, nie ulega wątpliwości, że obiekt ten wykorzystywany jest przez stronę dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej, do zakresu której należą roboty związane z budową obiektów inżynierii wodnej oraz roboty związane z budową pozostałych obiektów inżynierii lądowej i wodnej, gdzie indziej niesklasyfikowane.
Ponadto dla organu drugiej instancji ujęcie wału przeciwpowodziowego
w ewidencji środków trwałych było istotne z punktu widzenia oceny zebranego materiału dowodowego, jako że podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych, ze względu na art. 9 ust. 1 u.p.d.o.p., są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych a nierzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych jest czynem zabronionym z art. 61 § 1 ustawy z dnia 10 września
1999 r. – Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r., nr 111, poz. 765 ze zm., obecnie: t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 186 ze zm.), zaś z mocy art. 193 § 1 O.p. księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów.
Dalej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało, że wał przeciwpowodziowy nie jest częścią zbiornika [...], lecz odrębną od niego całością techniczno – użytkową i nie stanowi u strony środka trwałego w postaci inwestycji w obcym środku trwałym zgodnie z art. 16a ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.p., lecz budowlę wybudowaną na cudzym gruncie w myśl art. 16a ust. 2 pkt 2 tej ustawy.
W ocenie organu odwoławczego fakt, że strona nie jest właścicielem "obwałowania [...]" nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, albowiem w myśl art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby prawne będące posiadaczami obiektów budowlanych, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie jest bez tytułu prawnego. Organ drugiej instancji zaznaczył, że właścicielem wspomnianego obiektu nie jest D Sp. z o.o., ale Skarb Państwa albo gmina, w zależności od tego, do którego z tych podmiotów grunt należy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podało w wątpliwość tłumaczenia strony, że błędnie ujęła obwałowanie jako środek trwały, ponieważ temu oświadczeniu nie towarzyszyła korekta deklaracji podatkowych na podatek dochodowy od osób prawnych za 2007 r.
Przechodząc do kwestii opodatkowania tzw. "pól osadowych", organ drugiej instancji uznał, że stanowią one budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, ponieważ są w istocie składowiskiem odpadów. Zaznaczył, że zmiana uregulowań prawnych dotyczących ochrony środowiska nie sprawiła, że składowisko odpadów przestało być budowlą.
Reasumując, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że w 2007 r. Spółka była posiadaczem niżej wymienionych przedmiotów opodatkowania:
• gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej
o powierzchni [...] (dla których, przy zastosowaniu stawki 0,60 zł/l m2, podatek wynosi [...]),
• gruntów pozostałych o powierzchni [...]m2 (dla których, przy zastosowaniu stawki 0,11 zł/l m2, podatek wynosi [...]),
• budynków mieszkalnych o powierzchni użytkowej [...]m2, których wysokość w świetle przekracza 2,20 m (dla których, przy zastosowaniu stawki 0,46 zł/l m2, podatek wynosi [...]),
• budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej
o powierzchni [...]m2, których wysokość w świetle przekracza 2,20 m (dla których, przy zastosowaniu stawki 15 zł/1 m2, podatek wynosi [...]),
• budynków pozostałych o powierzchni [...], których wysokość w świetle przekracza 2,20 m (dla których, przy zastosowaniu stawki 4 zł/1 m2, podatek wznosi [...]zł),
• budowli, których wartość ustalona zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynosi [...]zł (dla których, przy zastosowaniu stawki 2%, podatek wynosi [...]zł).
Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy ustalił, że łączna wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r. wyniosła
[...]zł i jest zgodna ze zobowiązaniem określonym przez Wójta Gminy C..
3. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Strona sformułowała zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj.:
1) art. 1a ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że poczynione nakłady finansowe na "obwałowanie [...]" stanowią obiekt budowlany oraz przyjęcie, że obiekt ten znajdował się w posiadaniu strony skarżącej i był związany z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą,
w związku z czym podlegał opodatkowaniu według stawek przewidzianych ustawą dla budowli lub ich części,
2) art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. przez przyjęcie, ze strona skarżąca jest posiadaczem samoistnym powyżej wskazanego obiektu,
3) art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że "pola osadowe" stanowią budowlę i podlegają opodatkowaniu według stawki przewidzianej dla budowli lub ich części;
oraz przepisów postępowania w postaci art. 122 O.p. przez zaniechanie poczynienia ustaleń i wyjaśnień w zakresie zgodności stanu faktycznego z rzeczywistym.
W uzasadnieniu swojego stanowisko, strona powieliła argumenty przedstawione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji a ponadto zwróciła uwagę
na nietrafne, jej zdaniem, stanowisko organu odwoławczego, podjęte pomimo nieprzeprowadzenia wizji lokalnej, zgodnie z którym tzw. "pola osadowe" to składowisko odpadów stanowiące budowlę oraz odrębną całość spełniającą funkcję techniczno – użytkową. W ocenie Spółki status budowli mogły one mieć jedynie do 2005 r., kiedy zdemontowano urządzenia w postaci rurociągów i kolektora. Po tej dacie stały się jedynie wyrobiskiem górniczym.
Odnosząc się natomiast do kwestii opodatkowania "obwałowania [...] " strona skarżąca kolejny raz zaznaczyła, że nie stanowi on samodzielnie budowli, a jedynie część składową zbiornika [...], którego właścicielem jest inny podmiot gospodarczy. Spółka przy tym wyjaśniła, iż nie kwestionuje posiadania od 31 grudnia 1993 r. powyższej pozycji w ewidencji majątku trwałego, jednakże w jej ocenie samo zaewidencjonowanie w księgach majątkowych nie jest podstawą uiszczania podatku od nieruchomości. Dalej Spółka wskazała, że nawet gdyby przyjąć, iż obwałowanie stanowi budowlę w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, to nie znajduje się ono w jej posiadaniu, ale D Sp. z o.o. Powołując się
na przepisy kodeksu cywilnego zakwestionowała stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym wskazany podmiot nie jest właścicielem obwałowania, gdyż własnością użytkownika wieczystego są tylko te obiekty, które zostały przez niego wzniesione, a zatem właścicielem obwałowania jest Skarb Państwa lub gmina. Nie zgodziła się także z poglądem, iż korzysta z obwałowania w sposób faktycznych przy prowadzeniu działalności gospodarczej oraz podważyła techniczną możliwość jego wykorzystania w prowadzeniu działalności w zakresie zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzania i oczyszczania ścieków.
Omawiając natomiast zarzut naruszenia art. 122 O.p. strona skarżąca podała w wątpliwość zaniechanie przez organ odwoławczy ustalenia właściciela wskazanej powyżej nieruchomości, jak również nieprzeprowadzenie dowodów z oględzin wału oraz dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia, czy z przyczyn technicznych obwałowanie nadaje się do wykorzystania przy prowadzeniu działalności gospodarczej.
4. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy nadto podniósł, że wskazany przez stronę skarżącą środek dowodowy w postaci wizji lokalnej, który miałby być przeprowadzony w 2012 r. bądź w 2013 r., jest pozbawiony wartości dowodowej w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r. Nie zgodził się ze stanowiskiem zaprezentowanym w skardze, iż nie dokonał wszelkich możliwych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Podkreślił również, że nie ma znaczenia badanie, czy grunt, na którym posadowione zostały sporne przedmioty opodatkowania należy do Skarbu Państwa czy też gminy, skoro tylko te podmioty mogą oddać nieruchomość w użytkowanie wieczyste (co w sprawie nie jest sporne) i w obydwu przypadkach podatnikiem podatku od nieruchomości będzie ich posiadacz. O posiadaniu zaś "obwałowania [...]" i "pól osadowych" przez skarżącą świadczy karta kontowa oraz zapisy księgowe, które z braku przeciwdowodu uznano za rzetelne i odpowiadające rzeczywistości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
5. Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona nią decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i wydana została po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania podatkowego.
5.1. W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu naruszenia art. 122 O.p., a więc zarzutu niepodjęcia przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Uzasadnione to jest, gdyż tylko pełne wyjaśnienie i ustalenie stanu faktycznego może stanowić podstawę poprawnego zastosowania w odniesieniu do tego stanu odpowiednich przepisów prawa materialnego.
Stawiając ten zarzut strona skarżąca przede wszystkim podniosła, że bezpodstawnie zaniechano ustalenia rzeczywistego stanu rzeczy w drodze oględzin obu opodatkowanych budowli tj. "pola osadowego" i "obwałowania [...]". Zdaniem strony skarżącej, organy podatkowe nie przeprowadziły więc żadnego postępowania wyjaśniającego w zakresie zakwalifikowania spornych obiektów do budowli, opierając się wyłącznie na ewidencji środków trwałych, w której oba powyższe obiekty zostały – w ocenie podatnika – ujęte zbędnie czy też omyłkowo. Odnośnie "obwałowania" strona skarżąca zarzuciła ponadto, że nie wyjaśniono kwestii kto jest jego rzeczywistym posiadaczem, na czim gruncie się ono znajduje (gminy lub Skarbu Państwa) oraz czy "obwałowanie" może służyć jakiejkolwiek działalności gospodarczej, w tym także ze względów technicznych.
5.2. Analizując powyższe zarzuty procesowe należy w pierwszej kolejności odnieść się do żądania przeprowadzenia oględzin "pola osadowego". Było ono wykorzystywane przez skarżącą w celu składowania osadów pokoagulacyjnych i pofiltracyjnych co najmniej do 2005 r., kiedy to – jak twierdzi podatnik – zaprzestano tej działalności i dokonano fizycznej likwidacji budowli w postaci rurociągów, kolektora i pozostawiono jedynie ogrodzenie. Przeprowadzenie dowodu z oględzin w postępowaniu podatkowym wszczętym w 2012 r. z powodu złożenia w tymże roku wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku m. in. za 2007 r., a więc mające ustalić stan nieruchomości sprzed niemal pięciu lat, uznać trzeba za całkowicie nieuzasadnione. Ocenę stan nieruchomości organ podatkowy oparł zatem na zgromadzonych dowodach, z których wynika, że skarżąca spółka w 2007 r. (a jak wynika z treści wniosku o stwierdzenie nadpłaty - aż do 2012 r.) nadal amortyzowała środek trwały w postaci "pola osadowego", prowadząc go w ewidencji środków trwałych. Spółka nie przedstawiła także żadnych dokumentów, z których wynikałoby dokonanie rozbiórki określonych elementów wyposażenia zbiornika osadowego w 2005 r. Ponadto z dokumentów ewidencyjnych wynika, że przekwalifikowanie działek gruntu nastąpiło dopiero w 2008 r., a podatnik nie podjął w związku z tym żadnych działań w zakresie zmiany przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
5.3. Z kolei odnośnie "obwałowania [...]" ustalenia co do faktów są pełne i niesporne. Wynika z nich, że "obwałowanie" zostało wykonane i sfinansowane przez poprzednika prawnego strony skarżącej tj. B. Jest ono ujęte w ewidencji środków trwałych skarżącej i przez nią amortyzowane. Znajduje się wprawdzie na gruncie pozostającym w wieczystym użytkowaniu D Sp. z o.o. z siedzibą w D., nie zostało jednak przez nie zbudowane, nie stanowi zatem własności tego podmiotu. Obwałowanie stanowi natomiast własność właściciela gruntu (gminy bądź Skarbu Państwa), ale pozostaje w posiadaniu skarżącej Spółki, która korzysta z tej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej (traktując ją jako własny środek trwały i amortyzując) , a więc jest podatnikiem podatku od nieruchomości na mocy art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., jakkolwiek posiadanie w tym przypadku nie wynika z żadnego tytułu prawnego.
Żądanie strony skarżącej, aby w postępowaniu podatkowym przeprowadzono dowód z opinii biegłych co do okoliczności, czy obwałowanie jest odrębną budowlą czy też nieodzownym składnikiem zbiornika [...] jako całości, w świetle powyższych danych faktycznych co do stanu własnościowego i dotychczasowego, wieloletniego traktowania tych obiektów jako odrębnych środków trwałych, a więc stanowiących odrębną całość techniczno-użytkową, kompletną i zdatną do użytku, uznać należy za wykraczające poza ramy tego postępowania i kompetencje organów podatkowych. Postępowanie to nie może służyć uporządkowaniu czy też korygowaniu zaszłości towarzyszących budowie samego zbiornika i jego obwałowania oraz realizacji ówczesnych ewentualnych uzgodnień co do przejęcia całości inwestycji przez jeden podmiot.
5.4. Reasumując, organ podatkowy obowiązany jest ustalić faktyczny stan podatkowo-prawny w oparciu o wszelkie zgromadzone dane obrazujące przedmiot, podmiot i podstawę opodatkowania, co w niniejszej sprawie zostało dokonane. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i wyjaśniający stan faktyczny sprawy w stopniu wystarczającym do wydania decyzji podatkowej. Pominięcie zaś szczegółowego wskazania, czy właścicielem poszczególnych działek gruntu jest Skarb Państwa czy jednostka samorządu terytorialnego, ma swe uzasadnienie w braku związku tego ustalenia z obowiązkiem podatkowym obciążającym przedsiębiorcę, będącego posiadaczem budowli podlegającej opodatkowaniu.
Fakt, że z tak zgromadzonego materiału dowodowego organ wyprowadził wnioski odmienne od oczekiwanych przez stronę skarżącą nie wynika jednak zasadność zarzutu naruszenia art. 122 O.p. Zarzut ten należało zatem uznać za bezpodstawny.
6. Podobnie nieuzasadnione okazały się zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.
W ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały oba sporne obiekty do budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a zatem podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.o.l.
6.1. Na wstępie trzeba zauważyć, że zwłaszcza w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odwoławczej zawarte zostało szczegółowe przedstawienie całości uregulowań prawnych, które organ analizował w niniejszej sprawie, łącznie z przepisami dotyczącymi ewentualnego zwolnienia od opodatkowania podatkiem od nieruchomości, na które sama strona skarżąca się nie powoływała (m.in. zwolnienie wałów przeciwpowodziowych). Analizie poddano także przepisy prawa budowlanego i prawa wodnego, a konkluzją tego procesu jest prawidłowe uznanie, że zarówno "obwałowanie [...]" jak i "pole osadowe" stanowią budowle w rozumieniu art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego, co przesądza o ich zaliczeniu do budowli podlegających opodatkowaniu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
6.2. Bezspornie oba obiekty były przez stronę skarżącą uważane za budowle, co wynika wprost z ich zaliczenia do własnych środków trwałych i amortyzowania, także w roku podatkowym którego dotyczy zaskarżona decyzja. Przypomnieć zatem trzeba, że zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych amortyzacji podlegają, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania budowle, budynki, maszyny i urządzenia. Z definicji tej wynika wymóg kompletności i zdatności do użytku przedmiotu amortyzacji. Potraktowanie przez podatnika spornych obiektów jako budowli podlegających amortyzacji dowodzi, iż stanowiły one obiekty kompletne i zdatne do użytku, do jakiego zostały przeznaczone, a więc do prowadzenia działalności gospodarczej.
Zatem twierdzenie strony skarżącej odnośnie "obwałowania", że nie jest ono samodzielną budowlą, ale powinno być traktowane jako część zbiornika [...], pozostaje w oczywistej sprzeczności z powyższym ustaleniem, niezależnie od tego, że obiekty te pozostają własnością różnych podmiotów.
6.3. Zasadnie także organ stwierdził, że "obwałowanie" pozostawało w posiadaniu strony skarżącej, która wzniosła tę budowlę (a w zasadzie jej poprzednik prawny) na cudzym gruncie w rozumieniu art. 16a ust. 2 pkt 2 u.p.d.o.p. Posiadanie to rodzi obowiązek podatkowy na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., a nie na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, jak błędnie zarzucono w skardze. Organ podatkowy nie twierdził bowiem, że skarżąca jest samoistnym posiadaczem budowli, ale że posiada budowlę będącą własnością Skarbu Pastwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
6.4. W świetle zebranych dowodów, nie sposób również podzielić twierdzenia strony skarżącej, że "pole osadowe" nie stanowi budowli podlegającej opodatkowaniu, gdyż jest wyłącznie wyrobiskiem górniczym. Organ podatkowy prawidłowo wskazał, że nawet zaniechanie dalszego wykorzystywania tego obiekty do odprowadzania osadów pokoagulacynych i pofiltracyjnych (co miało nastąpić według nieudokumnetowanego twierdzenia strony skarżącej w 2005 r.) nie zmieniło tego, że "pole osadowe" pozostało składowiskiem (osadnikiem) odpadów, a więc budowlą podlegająca opodatkowaniu.
6.5. W odniesieniu do obu obiektów uznanie powyższych budowli za związane z działalnością gospodarczą ma pełne uzasadnienie w fakcie, że tak były one traktowane przez stronę skarżącą, która uznawała je za podlegające amortyzacji środki trwałe, a więc środki trwałe przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej.
Słusznie podkreślił organ odwoławczy w swej decyzji a następnie w odpowiedzi na skargę, że nie do pogodzenia jest jednoczesne rozliczanie odpisów amortyzacyjnych od budowli jako kosztów uzyskania przychodu z działalności gospodarczej i twierdzenie, że nie są one budowlami, nie pozostają w posiadaniu podatnika, ani nie służą prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.
Zasadnie zatem organy nie dały wiary powyższym wyjaśnieniom strony skarżącej i określiły wysokość zobowiązania podatkowego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy z prawidłowym zastosowaniem właściwych przepisów prawa materialnego.
7. Z powyższych względów Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło