I SA/Gl 1337/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Sędziowie WSA Monika Krywow (spr.), Bożena Pindel, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2025 r. sprawy ze skargi M.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 26 września 2024 r. nr 2401-IEE.7192.373.2024.8.MD UNP: 2401-24-241465 w przedmiocie oddalenia skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z 26 września 2024 r., nr 2401-IEE.7192.373.2024.8.MD UNP: 2401-24-241465, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ odwoławczy, Dyrektor), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18 i art. 54 § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej jako u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia M.N. (dalej jako zobowiązany), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. (dalej jako organ egzekucyjny) z 21 maja 2024 r., nr [...], w przedmiocie oddalenia skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o numerach: 1442-SW-1.522.5505.2016, 1442-SW-1.522.5502.2016, 1442-SW-1.522.5500.2016, 1442-SW-1.522. 5495.2016.1442-SW-1.522.5492.2016, 1442-SW-1.522.5490.2016, 1442-SW-1.522.5485.2016, 1442-SW-1.522.5482.2016, 1442-SW-1.522.5480.2016, 1442-SW-1.522.5478.2016, 1442-SW-1.522.5488.2016, 1442-SW-1.522.5497.2016, SM 3/3026/15, SM 3/3027/15, SM 3/3028/15, SM 3/3029/15, SM 6/7649/15, SM 6/ 9659/15, SM 6/10485/15. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne w oparciu o własne tytuły egzekucyjne: - z 30 marca 2015 r. nr SM 3/3026/15, SM 3/3027/15, SM 3/3028/15 i SM 3/3029/15, obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. (wszczęcie egzekucji 12 maja 2015 r.), - z 26 sierpnia 2015 nr SM 6/7649/15 obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do marca 2015 r. (wszczęcie egzekucji 4 września 2015 r.), - 20 listopada 2015 nr SM 6/9659/15 obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do czerwca 2015 r. (wszczęcie egzekucji 9 grudnia 2015 r.), - 8 grudnia 2015 r. nr SM 6/10485/15 obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od lipca do września 2015 r. (wszczęcie egzekucji 16 grudnia 2015 r.), - 22 kwietnia 2016 r. nr 1442-SW-1.522.5478.2016, 1442-SW-1.522.5480.2016,1442-SW-l. 522.5482.2016, 1442-SW-1.522.5485.2016, 1442-SW-1.522.5488.2016, 1442-SW-1.522. 5490.2016.1442-SW-1.522.5492.2016,1442-SW-1.522.5495.2016, 1442-SW-1.522. 5497.2016.1442-SW-1.522.5500.2016,1442-SW-1.522.5502.2016 i 1442-SW-1.522. 5505.2016 obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego za okres od stycznia do grudnia 2015 r. (wszczęcie egzekucji 29 kwietnia 2016 r.). Ponadto 25 marca 2016 r. Wójt Gminy D. skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. tytuł wykonawczy nr 23, obejmujący należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2015 r. oraz od stycznia do marca 2016 r. (wszczęcie egzekucji 5 maja 2016 r.). Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych między innymi przez C S. A., I S. A., M S. A. i B S. A. Zajęcia okazały się skuteczne ale nieefektywne z uwagi na brak środków na zajętych rachunkach bankowych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., przekazał 10 października 2016 r. akta egzekucyjne Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z., z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania zobowiązanego (Z., ul. [...]). Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wskazał, że próby podjęcia czynności w terenie, pod adresem, który zobowiązany zgłosił jako aktualny adres zamieszkania, nie przynosiły rezultatów z uwagi na jego nieobecność. W roku podjętych czynności Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. ustalił, że w Z. przy ul. [...] mieścił się prowadzony przez Pana [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wskazał, że placówka ta została zamknięta w październiku 2016 r., "w toku czynności prowadzonych przez policję i prokuraturę". Od momentu wszczęcia postępowania dotyczącego [...] przez organy ścigania zobowiązany nie był tam widywany. Następnie, 21 grudnia 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. otrzymał informację, że zobowiązany przebywa w Areszcie Śledczym w L.. Jak wskazał Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z., pozwoliło to na podjęcie i zastosowanie kolejnych czynności/środków egzekucyjnych. I tak, zawiadomieniem z 25 marca 2021 r. nr [...] organ ten zajął w ZUS O/C. świadczenie należne zobowiązanemu. ZUS O/C. poinformował, że potrącenie, które realizuje ze świadczenia będzie przekazywał do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. A.S., która jako pierwsza dokonała zajęcia w ZUS. Zawiadomienia o zajęciu świadczenia pracownicy organu egzekucyjnego doręczyli zobowiązanemu 26 marca 2021 r. w Areszcie Śledczym w L.. 15 lutego 2022 r. wpłynęło do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. pismo zobowiązanego z 9 lutego 2022 r. zaadresowane do Sądu Rejonowego w L., w którym wskazał, że wnosi skargę na przewlekłość prowadzonego postępowania. Pismem z 22 lutego 2022 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. przekazał ww skargę do Sądu Rejonowego dla [...]. Natomiast Sąd Rejonowy dla [...], pismem z 16 marca 2022 r., sygn. akt L.dz. 2/22 zwrócił pismo zobowiązanego organowi egzekucyjnymi wskazując, że pismo to nie stanowi pozwu oraz, że wobec zobowiązanego nie było prowadzone postępowanie karnoskarbowe, zatem sąd powszechny nie był właściwy w sprawie. Ponadto Sąd Rejonowy dla [...] w L., za pismem z 25 marca 2022 r. przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z. pismo zobowiązanego z 22 marca 2022 r. celem nadania właściwego biegu. W piśmie tym zobowiązany wyjaśnił, że pismo z 9 lutego 2022 r. stanowi skargę na przewlekłość urzędu. Zdaniem zobowiązanego skarga na przewlekłość powinna być rozpatrzona przez sąd administracyjny i wniósł do Sądu Rejonowego [...] o jej przekazanie do właściwego sądu. 4 marca 2022 r. wpłynęło do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. pismo zobowiązanego z 28 lutego 2022 r., w którym zobowiązany powołał się na numer zawiadomienia o zajęciu świadczenia z ubezpieczenia społecznego i wniósł o jego wycofanie. Zdaniem zobowiązanego zajęcie to zostało dokonane "bez prawomocnej decyzji", a dochodzone należności uległy przedawnieniu. Pismem z 23 marca 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wezwał zobowiązanego do wyjaśniania charakteru prawnego tego pisma, poprzez sprecyzowanie rzeczywistej woli, co do treści żądania i trybu jego rozpatrzenia. W piśmie z 31 marca 2022 r. (data wpływu do Urzędu 5 kwietnia 2022 r.) zobowiązany wyjaśnił, że złożył skargę na przewlekłość, która powinna zostać przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Postępowanie w sprawie pism z 9 lutego 2022 r. i 28 lutego 2022 r., które zobowiązany sprecyzował pismem z 31 marca 2022 r., zostało zakończone poprzez wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowienia o sygn. akt I SAB/Łd 5/22 z 14 czerwca 2022 r. Sąd odrzucił skargę na przewlekłość Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. w przedmiocie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu sąd wskazał, że skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego bezpośrednio do sądu nie przysługuje. Jest ona niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Dalej, Sąd wskazał, że aby zakwestionować przewlekłość postępowania egzekucyjnego skarżący powinien najpierw wnieść skargę w tej sprawie do organu egzekucyjnego. Organ ten skargę rozpatrzy i wyda postanowienie. Jeśli skarga nie zostanie uwzględniona to skarżącemu przysługuje prawo wniesienie zażalenia do organu wyższego stopnia. Dopiero jeśli organ nadzoru wyda postanowienie, które będzie niekorzystne dla skarżącego to będzie mu przysługiwała skarga do Sądu. Będzie to skarga na postanowienie organu wyższego stopnia, a nie skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Następnie, z uwagi na zgłoszenie przez zobowiązanego nowego miejsca zamieszkania, tj. [...] C., al. [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z., za pismem z 3 marca 2022 r., przekazał do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. akta sprawy dotyczące prowadzonego wobec zobowiązanego postępowania egzekucyjnego. Pismem z 13 kwietnia 2022 r., nr Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. uznał się niewłaściwym i zwrócił akta sprawy do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.. W piśmie tym. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. wskazał, że z ustaleń organu wynika, że adres wskazany przez zobowiązanego jest niekompletny. Brak numeru lokalu. Pod wskazanym adresem znajduje się blok, w którym jest 90 mieszkań. Od właścicieli tej nieruchomości organ egzekucyjny uzyskał informację, że zobowiązany nie był najemcą żadnego lokalu w tym bloku. Nie był też zgłoszony przez żadnego najemcę jako osoba przebywająca, w którymś z mieszkań pod tym adresem. W rozmowie z pracownikiem Kancelarii Komornika Sądowego A.S. organ egzekucyjny ustalił, że zobowiązany przebywa Pan w Areszcie Śledczym w L.. Pismem z 14 lipca 2022 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. uznał się niewłaściwym miejscowo i ponownie przekazał do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. Pana akta egzekucyjne. W piśmie tym poinformował, że 5 stycznia 2022 r. w formularzu ZAP-3, zobowiązany zgłosił osobiście adres należący do właściwości Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. i pod takim adresem figuruje w systemie SERCE. Ponadto złożył w [...] Urzędzie Skarbowym w C. deklarację PIT-37 za 2021 r. Wobec powyższego, pismem z 8 września 2022 r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. wystąpił do Szefa KAS, za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość miejscową organu, do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego oraz do rozpatrzenia skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C., postanowieniem z 26 września 2022 r. zawiadomił zobowiązanego, że skarga z 9 lutego 2022 r. zostanie rozpoznana po wydaniu rozstrzygnięcia kwestii sporu przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Pismem z 13 lutego 2023 r., organ egzekucyjny przekazał do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, pismo zobowiązanego z 24 stycznia 2023 r. zatytułowane "Ponaglenie - co ze skargą na przewlekłość". Ponadto pismami z 25 lipca 2023 r. oraz z 12 października 2023 r. organ egzekucyjny przekazał do organu odwoławczego kolejne ponaglenia w związku ze złożona skargą na przewlekłość (z 6 czerwca 2023r. i z 5 października 2023 r.). Następnie pismami z 25 stycznia 2024 r. organ egzekucyjny przekazał kolejne skargi na przewlekłość postępowania z 8 stycznia 2024 r. i 15 stycznia 2024 r. Pismem z 29 lutego 2024 r. Dyrektor zwrócił organowi egzekucyjnemu akta sprawy, w celu rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W piśmie tym wskazał, że to Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. stał się właściwy miejscowo do prowadzenia postępowania egzekucyjnego i rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania. W związku z powyższym, pismem z 23 kwietnia 2024 r. organ egzekucyjny zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. o zajęcie stanowiska w sprawie złożonej przez zobowiązanego skargi na przewlekłość postępowania. Na powyższe pismo, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. przekazał swoje stanowisko w sprawie. Ponadto, organ egzekucyjny, pismami z 24 kwietnia 2024 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. oraz Wójta Gminy D. z prośbą o informację, czy zaległości objęte tytułami wykonawczymi są nadal aktualne i nie przedawniły się. Pismem z 7 maja 2024 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. potwierdził, że zaległości objęte tytułami wykonawczymi nr 1442-SW-1.522.5505.2016, 1442-SW-I.522.5502.2016, 1442-SW-1.522.5500.2016, 1442-SW-l. 522.5495.2016, 1442-SW-1.522.5492.2016, 1442-SW-1.522.5490.2016, 1442-SW-1.522. 5485.2016, 1442-SW-1.522.5482.2016, 1442-SW-1.522.5480.2016, 1442-SW-I.522.5478.2016, 1442-SW-1.522.5488.2016, 1442-SW-1.522.5497.2016, SM 3/3026/15, SM 3/ 3027/15, SM 3/3028/15, SM 3/3029/15, SM 6/7649/15, SM 6/9659/15 oraz SM 6/10485/15 są nadal aktualne i nie uległy przedawnieniu. Dalej, pismem z 7 maja 2024 r. Wójt Gminy D. poinformował, że zaległość objęta tytułem wykonawczym nr 23/2016 jest aktualna. W piśmie tym wskazał, że na dzień sporządzenia pisma zaległość wynosi: 1020,00 zł (należność główna) + 879,00 zł (odsetki za zwłokę) + 58,00 zł (koszty upomnienia). Do pisma wierzyciel dołączył prawomocny wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2161/22 z dnia 15 czerwca 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o zwrocie podania dotyczącego postępowania w sprawie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w którym również podnoszona jest kwestia przedawnienia zaległości. Organ egzekucyjny postanowieniem z 21 maja 2024 r. oddalił skargę zobowiązanego na przewlekłość prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł zażalenie. W zażaleniu wskazał, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu egzekucyjnego. Skargę na przewlekłość wniósł prawie 2 lata temu, a została dopiero rozpoznana 21 maja 2024 r. Dalej, zobowiązany podniósł, że organ ma 2 miesiące na załatwienie sprawy i specjalnie przeciągał postępowania. Ponadto wskazał m.in., że nie jest prawdą, iż dopiero Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z., w 2021 r. mógł doręczać korespondencję. Zdaniem zobowiązanego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wiedział, że był on aresztowany od 26 października 2016 r. Zdaniem zobowiązanego zobowiązanie przedawniło się 31 grudnia 2020 r. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektor wskazał, że Zgodnie z przepisami u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Biorąc pod uwagę, zakres przedmiotowy skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego w ramach tego środka prawnego badana jest nie tylko bezczynność rozumiana jako brak czynności egzekucyjnych organu lub egzekutora albo działań przygotowujących takie czynności. Bezczynność obejmuje możliwość zaskarżania nie tylko działania, ale również zaniechania czy zupełnej bezczynności. Za przewlekłe należy uznać postępowanie, w którym choć podejmowane były czynności, to jednak zostały rozciągnięte w czasie przez organ egzekucyjny ponad miarę i w efekcie nie zmierzały do wyegzekwowania należności wierzyciela zainteresowanego jak najszybszym zakończeniem egzekucji w sposób skuteczny. Przewlekłość zachodzi wówczas, gdy organ egzekucyjny nie podejmuje czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązku, uwzględniając czas niezbędny do podjęcia tych czynności, a więc, gdy postępowanie trwa dłużej, niż to konieczne, z przyczyn leżących po stronie organu. Dotyczy to więc co do zasady sytuacji, w których nie wyegzekwowano obowiązku lub wyegzekwowano go zbyt późno. W orzecznictwie sądowym rozróżnia się przewlekłość postępowania od nieskuteczności postępowania. Przewlekłość oznacza prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Dyrektor wskazał, że 25 sierpnia 2022 r. do organu egzekucyjnego wpłynęła skarga zobowiązanego z 18 sierpnia 2022 r. (druga data 9 luty 2022 r.) na przewlekłość postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.. W skardze zobowiązany podniósł, że organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z.) wiedział, że był on od października 2016 aresztowany, o czym również zawiadamiały media. Zobowiązany wskazał, że organ egzekucyjny od początku utrudniał rozpoznanie skargi, poprzez niewiedzę kto skargę ma rozpoznać (przekazanie skargi do Sądu Rejonowego, a następnie do Sądu Wojewódzkiego). Dalej wskazał, że wnosi skargę na przewlekłość ponieważ przez 7 lat urząd powinien tym się zająć, co najmniej w roku 2016 i 2017. Natomiast w zażaleniu dodatkowo zobowiązany podniósł, że jego zdaniem zaległości się przedawniły z 31 grudnia 2020 r. Odnosząc się do zażalenia jak i skargi z 18 sierpnia 2022 r. na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, w części dotyczącej twierdzenia, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. specjalnie utrudniał rozpoznanie wniesionej skargi na przewlekłość, poprzez błędne przekazanie skargi do Sądu (najpierw Sąd Rejonowy dla [...], następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi), co wydłużało prowadzone postępowanie egzekucyjne, organ odwoławczy stwierdził, że nie podziela tego stanowiska. Wyjaśnił, że złożona przez zobowiązanego skarga na przewlekłość z 9 lutego 2022 r. została zaadresowana do Sądu Rejonowego dla [...] za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.. Dlatego też, organ ten za pismem z 22 lutego 2022 r. przekazał ww. pismo, zgodnie ze wskazaniem zgodnie do Sądu. Sąd Rejonowy dla [...], pismem z 16 marca 2022 r. przekazał ww. pismo z 9 lutego 2022 r. wskazując, że nie stanowi ono pozwu oraz nie było wobec zobowiązanego prowadzone postępowanie karnoskarbowe. Natomiast w piśmie z 31 marca 2022 r. to również zobowiązany wskazał, żeby pismo to zostało skierowane do właściwego Sądu. Zatem organ egzekucyjny, za pismem z 4 maja 2022 r., przekazał skargę na przewlekłość prowadzonego postępowania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Postanowieniem z 14 czerwca 2022 r., sygn. akt I SAB/ŁD 5/22 WSA w Łodzi odrzucił skargę. Zatem Dyrektor nie zgodził się z twierdzeniami, że organ egzekucyjny specjalnie utrudniał rozpoznanie wniesionej skargi na przewlekłość prowadzonego postępowania egzekucyjnego, gdyż to zobowiązany w kierowanych pismach wskazywał, do którego organu ma być skierowane jego pismo. Dalej, organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem, jakoby Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. przez te kilka lat nic w sprawie nie robił. Jak wynika z akt sprawy, w 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., w związku ze zmianą przez zobowiązanego adresu zamieszkania (na Z., ul. [...]) przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z. zgodnie z właściwością akta sprawy dotyczące prowadzonego wobec zobowiązanego postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z., wskazał, że próby podjęcia czynności w terenie, pod adresem, który zobowiązany zgłosił jako aktualny adres zamieszkania, nie przynosiły rezultatów z uwagi na jego nieobecność. W toku podjętych czynności Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. ustalił, że w Z. przy ul. [...], mieścił się prowadzony przez zobowiązanego [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wskazał, że placówka ta została zamknięta w październiku 2016 r., "w toku czynności prowadzonych przez policję i prokuraturę". Od momentu wszczęcia postępowania dotyczącego [...] przez organy ścigania zobowiązany nie był tam widywany. Dalej, z materiału zebranego w sprawie wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. 21 grudnia 2020 r. otrzymał informację, że zobowiązany przebywa w Areszcie Śledczym w L.. Dlatego też, skierował do zobowiązanego, jak i do dłużnika zajętej wierzytelności zawiadomienie z 25 marca 2021 r. o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w ZUS O/C.. ZUS O/C. poinformował, że potrącenie, które realizuje ze świadczenia będzie przekazywał do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. A.S., która jako pierwsza dokonała zajęcia w ZUS. Zawiadomienia o zajęciu świadczenia pracownicy organu egzekucyjnego doręczyli zobowiązanemu 26 marca 2021 r. w Areszcie Śledczym w L.. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. skierował również do zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu z 23 maja 2021 r., wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w M1 S.A. oraz P S.A. M1 S.A. pismem z 25 marca 2021 r. poinformował, że nie prowadzi rachunku bankowego dla zobowiązanego, natomiast P S.A., pismem z 23 czerwca 2021 r. poinformowało braku środków na zajętym rachunku. Zatem organ egzekucyjny właściwy miejscowo, nie pozostawał w bezczynności. Czym innym jest przewlekłość postępowania, a czym innym jego nieskuteczność. Przebieg postępowania egzekucyjnego wskazuje, że jego długotrwałość jest pochodną przede wszystkim poszukiwania skutecznego sposobu wyegzekwowania zobowiązania. Jak wynika z akt sprawy, nie jest to zatem efekt wadliwego działania organu (organów) egzekucyjnego. Przewlekłość należy w tym kontekście oceniać pod kątem przyczynienia się organu egzekucyjnego. W sytuacji jednak gdy długotrwałość postępowania wynika z braku możliwości skutecznej egzekucji nie sposób uznać, że jest to zawinione przez organ egzekucyjny. 3 marca 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. przekazał akta prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w C., z uwagi na zgłoszenie przez zobowiązanego nowego adresu zamieszkania, tj. C., al. [...]. 13 kwietnia 2024 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. odesłał ww. akta sprawy, uznając się za organ niewłaściwy. Następnie, pismem z 14 lipca 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. ponownie przesłał akta prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w C., uznając się organem niewłaściwym. Powyższe spowodowało złożenie przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. wniosku do Szefa KAS za pośrednictwem organu odwoławczego. Dyrektor po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, pismem z 29 lutego 2024 r., zwrócił akta prowadzonego wobec zobowiązanego postępowania egzekucyjnego, celem rozpoznania złożonej przez niego skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zatem uznał tym samym, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. jest organem właściwym miejscowo. Tutaj zaznaczenia wymaga, że działanie mające na celu przestrzeganie przepisów o właściwości miejscowej organów egzekucyjnych, nie powinno być traktowane jako wadliwe działanie organu. Wobec powyższego organ egzekucyjny zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. oraz do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. zajęcie stanowiska w sprawie przewlekłości postępowania egzekucyjnego, a także o informację, czy zaległości objęte tytułami wykonawczymi są aktualne, wraz z analizą pod kątem ewentualnego przedawnienia zaległości. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z., za pismem z 6 maja 2024 r. przekazał swoje stanowisko w sprawie. Natomiast Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. pismem z 7 maja 2024 r. poinformował, że zaległości objęte n/w tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu. Bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych - ostatni z 26 marca 2021 r. (zajęcie świadczenia emerytalnego), zatem termin przedawnienia upływa z 27 marca 2026 r. Na marginesie Dyrektor wskazał, że co do zasady skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego nie jest właściwym środkiem prawnym do badana przedawnienia zobowiązania. Adekwatnym do tego środkiem prawnym jest art. 59 u.p.e.a. Zatem, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, organ egzekucyjny, postanowieniem z 21 maja 2024 r. oddalił złożoną przez zobowiązanego skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.. Wprawdzie organ egzekucyjny powołał w zaskarżonym postanowieniu nowe brzmienie przepisu dotyczącego skargi na przewlekłość postępowania, tj. art. 54a u.p.e.a., niemniej w uzasadnieniu tego postanowienia zawarł również argumenty świadczące o braku podstawy do stwierdzenia przewlekłości prowadzonego postępowania, w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. Powołanie się na nowe brzmienie przepisów, przy tak dokonanej analizie i uzasadnieniu, nie ma wpływu na treść wydanego przez organ rozstrzygnięcia. Biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, Dyrektor nie stwierdził powodów do uchylenia postanowienia organowi egzekucyjnemu, a tym samym stwierdzenia przewlekłości, której zdaniem zobowiązanego dopuścił się Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z.. W skardze na powyższe postanowienie skarżący nie zgodził się z wydanym rozstrzygnięciem podnosząc, że wskazane ustalenia nie podważyły faktu przewlekłego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podniósł, że złożył skargę do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., który po złości przekazał ją do Sądu Rejonowego, a potem do WSA w Łodzi. Zobowiązany podniósł, że nie jest adwokatem i dopiero z WSA w Łodzi dostał informację, jak należy postąpić. Dlatego też poprawił swoją skargę i wysłał ją 25 sierpnia 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. winien był ją rozpoznać w 2 miesiące, nie zaś 2 lata. Zatem od wniesienia skargi na przewlekłość doszło do przewlekłości postępowania. Zobowiązany wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wiedział, że zobowiązany przebywa na terenie [...] od 2 listopada 2015 r., bo wtedy zgłosił się do tego organu (nie ukrywał się). Wtedy też posiadał sprzęt o wartości 300.000 zł, zatem nie znajduje uzasadnienia twierdzenie, że przewlekłość postępowania egzekucyjnego miała związek z poszukiwaniem majątku. Żaden urząd nie zabezpieczył tego majątku. Zobowiązany nie otrzymał w 2016 r. żadnego zawiadomienia. Zawiadomienia zobowiązany otrzymał dopiero w 2021 r. kiedy przebywał w areszcie, tj. po terminie przedawnienia zobowiązań. W 2016 r. przebywał w domu, natomiast nigdy nie prowadził [...], nie był to jego dom. Zdaniem zobowiązanego długotrwałość postępowania egzekucyjnego nie była związana z poszukiwaniem majątku, bowiem już Urząd Skarbowy w W. mógł ściągnąć zobowiązanie objęte tytułami egzekucyjnymi. Zdaniem zobowiązanego podejmowane przez organy działania wynikały z wiedzy, że zobowiązany przebywa w Areszcie i nie może podejmować żadnych działań. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Przedmiotem kontroli są postanowienia o oddaleniu skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z art. 54 u.p.e.a. (w brzmieniu sprzed wejścia w życie nowelizacji u.p.e.a. dokonanej ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 2070 – por. art. 13 ust. 1 tej ustawy: "Do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe"), zobowiązanemu przysługuje skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (§ 1), a postanowienie w tej sprawie wydaje organ egzekucyjny; na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§ 5). Nie ulega wątpliwości, że stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru, przy czym zgodnie z art. 26 § 4 ww. ustawy wynika, że jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. W myśl art. 26 § 5 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: 1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub 2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Oczywistym jest przy tym, że zobowiązanemu należy również doręczyć odpis tytułu wykonawczego. Wprawdzie art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. za datę wszczęcia egzekucji uznaje także doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, ale dotyczy to sytuacji, gdy data doręczenia zawiadomienia jest wcześniejsza niż data doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Przepis ten w istocie rozstrzyga, którą z dat należy uznać za datę wszczęcia egzekucji. Nie ulega natomiast wątpliwości, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu jest konieczne dla skuteczności wszczęcia egzekucji. Innymi słowy wszczęcie egzekucji zawsze wymaga doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Przepis powyższy, różnicuje jedynie datę wszczęcia egzekucji w zależności od tego, czy wcześniej doręczono zawiadomienie o zajęciu, czy też odpis tytułu wykonawczego. Pozwala to przyjąć, że o ile doręczono zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego - dokonane wcześniej zajęcie wierzytelności (prawa majątkowego) uczynione zostało w ramach egzekucji administracyjnej. Taki też był cel wprowadzenia tego przepisu. W niniejszej sprawie organ odwoławczy, w ślad za organem egzekucyjnym stwierdza, że po pierwsze egzekucja była prowadzona na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez: 1. Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z: - 30 marca 2015 r. nr SM 3/3026/15, SM 3/3027/15, SM 3/3028/15 i SM 3/3029/15, obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r., - z 26 sierpnia 2015 r. nr SM 6/7649/15 obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do marca 2015 r., - 20 listopada 2015 r. nr SM 6/9659/15 obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do czerwca 2015 r., - 8 grudnia 2015 r. nr SM 6/10485/15 obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od lipca do września 2015 r., - 22 kwietnia 2016 r. nr 1442-SW-1.522.5478.2016, 1442-SW-1.522.5480.2016,1442-SW-l. 522.5482.2016, 1442-SW-1.522.5485.2016, 1442-SW-1.522.5488.2016, 1442-SW-1.522. 5490.2016.1442-SW-1.522.5492.2016,1442-SW-1.522.5495.2016, 1442-SW-1.522. 5497.2016.1442-SW-1.522.5500.2016,1442-SW-1.522.5502.2016 i 1442-SW-1.522. 5505.2016 obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego za okres od stycznia do grudnia 2015 r. 2. ponadto 25 marca 2016 r. Wójt Gminy D. skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. tytuł wykonawczy nr 23, obejmujący należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2015 r. oraz od stycznia do marca 2016 r. Organy przy tym twierdzą, że wszczęcie egzekucji nastąpiło odpowiednio: 12 maja 2015 r., 4 września 2015 r., 9 grudnia 2015 r., 16 grudnia 2015 r., 29 kwietnia 2016 r. oraz 5 maja 2016 r. Tymczasem na podstawie akt administracyjnych sprawy powyższa okoliczność nie jest możliwa do stwierdzenia, a to z tej przyczyny, że jedynie w odniesieniu do tytułów z 30 marca 2015 r. oraz z 26 sierpnia 2015 r. dołączone zostały zawrotne potwierdzenia odbioru. W pozostałych przypadkach do tytułów wykonawczych takich potwierdzeń nie dołączono. Dalej, ze zwrotnych potwierdzeń odbioru tytułów wykonawczych z 30 marca 2015 r. oraz z 26 sierpnia 2015 r. wynika, że zostały one skierowane na [...], a co więcej miał je odebrać z "dorosły domownik" choć przy nazwisku widnieje odręczne wskazanie "pracownik". Tymczasem, w ocenie Sądu, brak jest dowodów potwierdzających, że powyższe doręczenia należało uznać za skuteczne, skoro Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. uznał się właściwym jako organ egzekucyjny. Z art. 22 § 2 u.p.e.a. wynika, że właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 2a-3a. Dalej, w aktach sprawy brak jest dokumentów pozwalających na ustalenie jakie było miejsce zamieszkania w dacie wskazywanych doręczeń, a w przypadku niemożności doręczenia w miejscu zamieszkania, w miejscu pracy. Przypomnieć bowiem należy, że wobec odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. w zakresie nieuregulowanym u.p.e.a. stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Z art. 39 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w 2015 i 2016 r. wynika, że prgan administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529 oraz z 2015 r. poz. 1830), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Stosownie do art. 42 § 1 k.p.a. wynika zaś, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Z art. 42 § 1 k.p.a. wynika, że podstawowym miejscem doręczeń pism osobie fizycznej jest mieszkanie adresata. Przez pojęcie mieszkania należy rozumieć rzeczywiste, faktyczne (a nie prawne, czyli wynikające z zameldowania) mieszkanie. Mieszkaniem strony jest miejsce, gdzie znajduje się jej centrum życiowe, przede wszystkim miejsce, w którym zamieszkują członkowie rodziny, z którymi strona prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe. Chodzi o rzeczywiste, faktyczne mieszkanie adresata. Mieszkaniem takim będzie więc każde miejsce, w którym adresat przebywa z zamiarem dłuższego pobytu, umożliwiającego doręczenie mu pisma. Mieszkaniem takim jest więc każde miejsce, w którym adresat przebywa z zamiarem dłuższego - a nie wyłącznie krótkotrwałego - pobytu, którego okres jest na tyle długi, że umożliwia on dokonanie doręczeń pism. Doręczenie właściwe w razie doręczenia w miejscu pracy wymaga doręczenia stronie osobiście. Nie można uznać za skuteczne doręczenie, jeżeli pismo zostało doręczone w miejscu pracy, ale do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism adresowanych do zakładu pracy. Przyjęcie za skuteczne doręczenie pism w trybie art. 42 § 1 k.p.a. innej osobie nawet upoważnionej przez pracodawcę, a nie osobiście fizycznej, nie wywołuje skutku prawnego doręczenia właściwego. Przyjęcie wykładni art. 42 rozszerzającej skuteczność doręczenia pism w tym trybie jest sprzeczna z treścią tego przepisu prawa, który reguluje przypadki doręczenia właściwego, czyli bezpośrednio adresatowi pisma. Naruszenie tego wymogu powoduje, że doręczenie jest prawnie bezskuteczne, a to oznacza, że nie mogą zacząć biec terminy związane z datą doręczenia pisma. Zatem, w ocenie Sądu, dopóki nie zostało zbadane i wykazane stosownymi dokumentami, że doszło do skutecznego doręczenia tytułów egzekucyjnych, nie jest możliwe dokonywanie dalszej oceny, co do skuteczności podejmowanych czynności egzekucyjnych. Dopiero to ustalenie pozwala na dalszą ocenę. Kolejno należy zauważyć, że organ wskazuje, że podejmowane były czynności egzekucyjne. W tym względzie organy stwierdzają, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych między innymi przez C S. A., I S. A., M S. A. B S. A. Zajęcia okazały się skuteczne ale nieefektywne z uwagi na brak środków na zajętych rachunkach bankowych. Jednakże nie przeanalizował dat podejmowanych czynności. Tymczasem okoliczność ta także jest kluczowa, bowiem kolejne zajęcie o jakim mowa z zaskarżonym postanowieniu, a także poprzedzającym je postanowieniu miała miejsce dopiero w 2021 r., bowiem wskazano, że "zawiadomieniem z 25 marca 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. zajął w ZUS O/C. należne zobowiązanemu świadczenie. Zawiadomienie to organ rentowy odebrał 29 marca 2021 r., zaś zobowiązany 26 marca 2021 r. w Areszcie Śledczym w L.. Przypomnieć należy, że stosownie do art. 70 § 1 O.p. Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednocześnie z art. 70 § 4 O.p. wynika, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Zatem warunkiem przerwania biegu terminu przedawnienia jest nie tylko zastosowanie środka egzekucyjnego, ale także zawiadomienie podatnika o jego zastosowaniu. Tymczasem organ odwoławczy, a uprzednio organ egzekucyjny pomija okoliczność tego, czy doszło do skutecznego zawiadomienia zobowiązanego o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Sąd nie jest od zastępowania organów w tym względzie. Samo oparcie na twierdzeniach Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., bez analizy dokumentów jest niewystarczające. Jeżeli bowiem nie zawiadomiono skutecznie zobowiązanego o zastosowaniu ww. zajęć, to doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz w części zobowiązań z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bowiem wystawione tytuły wykonawcze dotyczą odpowiednio należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r., należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września 2015 r., należności z tytułu podatku dochodowego za okres od stycznia do grudnia 2015 r. oraz należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2015 r. oraz od stycznia do marca 2016 r. Przypomnieć należy, że z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w 2016 r. wynika, że postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. W wyroku z 16 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 418/21, Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał, że "w orzecznictwie w tym zakresie wskazuje się, że zagadnienie przedawnienia zobowiązania podatkowego, czy unicestwienie skutku przerwania biegu tego terminu może być ocenione nie tylko w toku postępowania podatkowego, ale i w postępowaniu egzekucyjnym. Umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie wówczas, gdy w konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Jedną z takich przyczyn, skutkujących koniecznością umorzenia postępowania przez organ egzekucyjny, jest upływ terminu przedawnienia egzekwowanej należności. Przyczyną wygaśnięcia obowiązku jest w takiej sytuacji przedawnienie, które wiąże się z umarzającym działaniem czasu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 września 2018 r., sygn. akt II FSK 141/18). Zatem przedawnienie zobowiązania podatkowego może i powinno być badane nie tylko na etapie postępowania podatkowego, ale także w ramach postępowania egzekucyjnego". Zatem w przypadku uznania, że doszło do przedawnienia zobowiązań na organie ciąży obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego, a brak wydania takiego postanowienia winno być brane pod uwagę w postępowaniu na skutek skargi na przewlekłość postępowania. Zatem dopiero ostateczne udokumentowanie i przeanalizowanie powyższych kwestii pozwala na stwierdzenie, czy w niniejszej sprawie w ogóle toczy się postępowanie egzekucyjne, a po drugie czy w toku tego postępowania nie tylko podejmowano skuteczne czynności egzekucyjne, ale także czy nie doszło do przedawnienia zobowiązania, które obligowałoby organ do wydania odpowiedniego postanowienia. Brak rozważań organów w tym względzie czyni przedwczesnym dokonanie oceny przez Sąd. Mając powyższe na względzie Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ egzekucyjny uzupełni materiał dowodowy o dokumenty dotyczące miejsca zamieszkania bądź pracy zobowiązanego, dowody doręczenia wszystkich tytułów egzekucyjnych, a następnie oceni, czy doszło do ich skutecznego doręczenia, w odniesieniu do każdego z tytułów. Dalej, rolą organu egzekucyjnego będzie ocena, kiedy doszło do powoływanych czynności egzekucyjnych oraz tego czy zobowiązany został o nich zawiadomiony i w jakiej dacie z uwzględnieniem ustalenia w jakim okresie (od jakiej daty) skarżący był osobą tymczasowo aresztowaną. Następnie na tej podstawie oceni czy postępowanie egzekucyjne winno być umorzone z powodu przedawnienia zobowiązań, czy też nie. Dopiero na tej podstawie oceni zasadność skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.