I SA/Gl 1348/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. A Sp. z o.o. w N., wezwana uprzednio do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych (druk PPPr z dnia 6 listopada 2013 r.), akcentując, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, której przyczyną jest zmiana przepisów dotyczących podatku od gier. Spółka uzasadniając wniosek skupiła się na argumentach związanych z trudnościami branży (obniżenie przychodów) i jej samej, spowodowanej zmianą przepisów. Spółka zaznaczyła, że eksploatuje obecnie ok. 200 automatów, co stanowi 7% stanu sprzed zmiany przepisów, brak jej środków na bieżące funkcjonowanie, wydatki przekraczają dochody. Majątek trwały spółki składa się głównie z automatów do gry i w zasadzie jako towar jest na rynku bezwartościowy. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 2.500.000,00 zł, wartość środków trwałych stanowi kwotę 4.657.599,66 zł. W ubiegłym roku obrotowym odnotowała stratę w wysokości 888.485,30 zł. Wnioskująca zdeklarowała nadto, że posiada dwa rachunki bankowe, których saldo wynosi 0 zł; odnotowano przy tym, że oba rachunki są zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do wysokości 6.585.927,01 zł. W następstwie wezwania referendarza sądowego Spółka nadesłała w dalszej kolejności dokumenty źródłowe, na których podstawie ustalono, co następuje. Spółka na dzień 31 lipca 2013 r. osiągnęła za okres od stycznia do lipca br. zysk w kwocie 227.096,67 zł. Wartość aktywów obrotowych na dzień 31 lipca br. wyniosła 7.635.420,46 zł, w tym środków pieniężnych i innych aktywów pieniężnych w kwocie 1.762.229,62 zł. Z kolei wartość środków pieniężnych w kasie i na rachunkach oznaczono w kwocie 333.904,62 zł. Wartość zobowiązań krótkoterminowych oznaczono w kwocie 3.493.963,27 zł. Należy również odnotować, że w 2012 r. Spółka poniosła stratę w kwocie 1.289.183,83 zł. Strata podatkowa wyniosła 888.485,30 zł. W okresie od lipca do października br. Spółka prowadziła działalność gospodarczą, w ramach której dokonywała dostawę towarów oraz świadczyła usługi objęte podatkiem od towarów i usług na łączną kwotę 27.965.219,00 zł. Stan kasy Spółki na dzień 30 listopada 2013 r. wynosił 57.397,48 zł. Do akt sprawy złożono nadto historie operacji na dwóch rachunkach bankowych należących do Spółki. Z pierwszej z nich wynika, że w okresie od 1 sierpnia 2013 r. do 30 listopada 2013 r. na rachunku przeprowadzono transakcje na łączną kwotę 6.034,90 zł, przy czym operacje obciążeniowe wyniosły 570,00 zł. Historia operacji drugiego z rachunków dokumentuje zbilansowane transakcje uznaniowe i obciążeniowe na łączną kwotę 240,00 zł. Obie historie nie wskazują jednak na saldo końcowe rachunków. Wpis sądowy od skargi stanowi w tej sprawie kwotę 100 zł. Obecnie przedmiotem rozpoznania są łącznie trzy wnioski Spółki, złożone w sprawach zawisłych przed tut. Sądem o sygn. akt: I SA/Gl 1348/13, I SA/Gl 1349/13 i I SA/Gl 1350/13. Ostatnio (postanowienia z dnia 11 grudnia 2013 r.) w tutejszym wydziale rozpoznano także inne wnioski Spółki, które zarejestrowano w repertorium pod sygn. akt: 1342/13 do I SA/Gl 1347/13, I SA/Gl 1351/13 do I SA/Gl 1358/13. Łączna wartość wpisów sądowych we wszystkich ww. sprawach wynosi 1.700,00 zł. W tutejszym wydziale Sądu zarejestrowane są także inne sprawy ze skarg Spółki, w których strona skarżąca również zainicjowała wpadkowe postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Wnioski te rozpoznawano odmownie, ostatnio postanowieniami z dnia 21 października 2013 r. w sprawach o sygn. akt: I SA/Gl 878/13 do I SA/Gl 884/13 i I SA/Gl 890/13 do I SA/Gl 893/13. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Wniosek Spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej w skrócie: "P.p.s.a", osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze poczynione w tej sprawie ustalenia faktyczne, referendarz sądowy uznał, że Spółka nie wykazała spełnienia ww. przesłanki przyznania prawa pomocy. Uzasadnienia tej konstatacji należy upatrywać na kilku płaszczyznach przywołanego wyżej stanu faktycznego. Po pierwsze, stwierdzono, że na dzień 31 lipca 2013 r. (czasokres wydania zaskarżonej obecnie decyzji) Spółka posiadała aktywne środki obrotowe w łącznej kwocie 1.762.229,62 zł, w tym w kasie i na rachunkach bankowych w kwocie 333.904,62 zł. Środki te stanowią wielokrotność wysokości wpisu sądowego w tej sprawie. Po wtóre, Spółka pomimo deklarowanych trudności finansowych funkcjonuje na rynku gospodarczym i na bieżąco reguluje swoje zobowiązania, co więcej w okresie od stycznia do lipca br. odnotowała zysk w kwocie 227.096,67 zł. Wypada nadto zaakcentować, że część ze wspomnianych zobowiązań stanowią należności z tytułu opłat sądowych ponoszonych na rzecz innych sądów administracyjnych (patrz raporty kasowe). Po trzecie, nawiązując do deklarowanej przez Spółkę straty za rok ubiegły, należy zauważyć, że strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych i co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (por. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, LEX nr 479125 i z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 112/11, LEX nr 783893). W judykaturze przyjmuje się nadto, że poniesienie straty za ostatni rok obrotowy nie uzasadnia przyznania prawa pomocy jeśli Spółka posiada znaczne środki w kapitale zakładowym, majątku lub środkach finansowych (patrz uzasadnienie postanowienia WSA w Bydgoszczy z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 92/10, LEX 659009). Po czwarte, "niekorzystna dla Spółki nowelizacja ustawy o grach hazardowych zmieniająca dotychczasowe zasady udzielania licencji na automaty do gier nie może wyłączać powinności ponoszenia kosztów postępowania sądowego, które immanentnie są związane z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej" (cyt. za: postanowienie NSA z dnia 19 sierpnia 2011 r. sygn. akt II FZ 436/11, źródło: www.nsa.gov.pl/baza orzeczeń). Po piąte, nawiązując do argumentacji Spółki akcentującej fakt zajęcia jej rachunków bankowych w postępowaniu zabezpieczającym, trzeba podkreślić, że okoliczność ta, w ocenie rozpoznającego wniosek, nie może przemawiać za jego uwzględnieniem. Wyjaśnić bowiem trzeba, że samo zabezpieczenie nie uniemożliwia gromadzenia i wydatkowania środków pieniężnych koniecznych dla pokrycia niezbędnych wydatków. Z treści art.166a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) wynika, że za zgodą organu egzekucyjnego mogą być dokonywane wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego, o ile ten przedstawi wiarygodne dokumenty świadczące o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. Dotyczy to również kosztów sądowych, albowiem te postrzegane są jako normalne koszty prowadzonej działalności, które służą do dochodzenia praw przed sądem. W orzecznictwie przyjmuje się, że "fakt zabezpieczenia rachunku bankowego nie jest tożsamy z niemożliwością korzystania przez obowiązanego z rachunku bankowego, a tego typu blokada środków do oznaczonej wysokości na rachunku nie oznacza niemożności korzystania z rachunku" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt II FZ 781/13; dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl; Sąd kasacyjny oddalił zażalenie A Sp. z o.o. w N. na postanowienie sądu pierwszej instancji odmawiające przyznania prawa pomocy). Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że saldo środków pieniężnych na jednym z rachunków bankowych należących do Spółki stanowiło na dzień 30 listopada 2013 r. kwotę co najmniej 4.894,90 zł (różnica pomiędzy "sumą uznań" i "sumą obciążeń"). Po szóste, stan środków zgromadzonych w kasie Spółki na dzień 30 listopada 2013 r. zabezpiecza koszty nie tylko niniejszego postępowania sądowego, ale również pozostałych procesów zawisłych przed Wydziałem I tutejszego Sądu. Należy również dodać, że Spółka wielokrotnie występowała przed sądami administracyjnymi z wnioskami o przyznanie prawa pomocy. Wnioski te rozpoznawano odmownie, a postanowienia sądów pierwszej instancji poddawano sądowej kontroli instancyjnej. W tych ramach oddalano zażalenia wnioskującej Spółki, ostatnio w ramach postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2013 r. sygn. akt II FZ 1099/13. Reasumując, skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i dlatego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., w związku z art. art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.