I SA/Gl 1354/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 14 grudnia 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), C.K. zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ów zawarto na urzędowym formularzu. W jego uzasadnieniu skarżąca odnotowała, że jest osobą starszą i schorowaną. Oświadczyła dalej, że nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Świadczenie emerytalne jest natomiast poddane egzekucji. Podkreśliła, że pozostająca jej kwota wystarcza wyłącznie na bieżące utrzymanie. W końcowej części wniosku podkreśliła, że jej obecna sytuacja majątkowa jest wynikiem niekorzystnego rozporządzenia mieniem (w kwocie ok. 750.000,00 zł – patrz akta administracyjne) w wyniku działania osoby trzeciej. W świetle oświadczenia skarżącej jej dochód wynosi 1742 zł netto. Do stałych miesięcznych obciążeń zaliczyła: potrącenia komornicze (472 zł); czynsz (330 zł); należności z tytułu zużycia: gazu (130 zł), energii elektrycznej (67 zł); opłatę z tytułu usług telekomunikacyjnych (40 zł); wydatki na lekarstwa (150 zł); koszty żywności (500 zł); środki higieny (40 zł). Do wniosku skarżąca dołączyła dokumentację potwierdzającą wszczęcie wobec niej postępowania egzekucyjnego. W wyniku analizy treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, pismem z dnia 21 grudnia 2015 r., referendarz sądowy zobowiązał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W tych ramach zobowiązano ją do: 1) wykazania tytułu prawnego na podstawie, którego skarżąca korzysta z nieruchomości położonej w C. przy ul. [...]; 2) wykazania za pomocą kserokopii stosownych dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym: gaz, woda, energia elektr., telefon; dowody potwierdzające wydatki z tytułu np. lekarstw, ubezpieczenia, czynszu za mieszkanie, podatku od nieruchomości) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w tych ramach należało także wyjaśnić kto i w jakiej wysokości ewentualnie partycypuje w ponoszeniu ww. kosztów; wykonując ten punkt wezwania należało dodatkowo wykazać w jaki sposób dokonuje się zapłaty ww. opłat (przelew bankowy, wpłaty w urzędzie pocztowym, inne); w szczególności należało przedstawić deklaracje na potrzebę opłaty z tytułu gospodarowania odpadami; 3) w przypadku występowania zaległości z tytułu ww. opłat (powyżej jednego miesiąca) należało tę okoliczność wykazać; 4) przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i inne osoby pozostające (zameldowane/zamieszkałe) w gospodarstwie domowym, w tym rozliczeniowo-oszczędnościowych, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich czterech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty; w tych ramach należało przedstawić wyciągi ukazujące wszystkie transakcje, w tym uznaniowe i obciążeniowe; 5) udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów w okresie ostatnich czterech miesięcy, w tym z tytułu: świadczenia emerytalnego i dodatku pielęgnacyjnego. W ww. wezwaniu, doręczonym adresatce w dniu 28 grudnia 2015 r., pouczono skarżącą, że niezastosowanie do wezwania w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). jednocześnie zwrócono uwagę skarżącej, że ilekroć w wezwaniu mowa jest o osobach pozostających (zameldowanych/zamieszkałych) ze skarżącą w gospodarstwie domowym, należy przez to rozumieć również osoby, które współkształtują sytuację finansową skarżącej np. poprzez partycypację w ponoszeniu kosztów związanych z utrzymaniem nieruchomości. W piśmie procesowym z dnia 4 stycznia 2016 r. skarżąca wyjaśniła, że w lokalu mieszkalnym, który został wskazany w ww. wezwaniu, przebywa grzecznościowo, najemcą tego lokalu jest jej syn (W) wraz z małżonką (L). Zeznała przy tym, że w kosztach utrzymania partycypuje tylko ona, jako że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżąca nie posiada rachunku bankowego. Końcowo podniosła, że w załączeniu przesyła decyzję ZUS oraz decyzję w sprawie dodatku pielęgnacyjnego. W oparciu o dokumentację źródłową, nadesłaną przy ww. piśmie, ustalono, co następuje. Świadczenie emerytalne skarżącej stanowi miesięcznie kwotę 1.306,54 zł netto. Do stałych miesięcznych opłat, które ponoszone są przez skarżącą należy zaliczyć wyłącznie składkę na PZU (12,50 zł) oraz należność na rzecz operatora telekomunikacyjnego (41,97 zł). Z pozostałych dokumentów wynika m.in., że odbiorcą gazu pod adresem wskazanym przez skarżącą jako jej miejsce zamieszkania, jest jej syn. Należność z tego tytułu wynosi 261,20 zł. Miesięczny czynsz za to mieszkanie w kwocie 329,10 zł również stanowi obciążenie L. i W. K. Wpis sądowy od skargi stanowi kwotę 500 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Jego rozstrzygnięcie sprowadziło się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wypada odnotować, że szerokie spektrum wymaganych dokumentów źródłowych było tutaj wynikiem konfrontacji zeznań skarżącej wynikających z druku PPF i okoliczności stanu faktycznego ustalonych na podstawie akt administracyjnych sprawy. Wezwanie to zmierzało do zweryfikowania oświadczeń skarżącej, w szczególności tych, które dotyczą jej miesięcznych obciążeń. Zdaniem rozpoznającego wniosek, wbrew temu, co podkreśla skarżąca, że z nikim nie pozostaje we wspólności gospodarstwa domowego, C. K. tworzy takową więź mieszkalną z synem i jego żoną, wszak jak sama przyznała, najemcami mieszkania, w którym mieszka, są właśnie te osoby. Z tych względów środki finansowe, które – jak deklaruje skarżąca – są przez nią wykładane na media, mogą być przeznaczone na partycypację w kosztach sądowych, wszak skarżąca nie dysponuje tytułem prawnym, który nakłada na nią obowiązek uczestniczenia w wydatkach związanych z utrzymaniem mieszkania położonego w C., a przedłożone dokumenty źródłowe jednoznacznie wskazują, że stronami umów i jednocześnie odbiorcami usług są jej syn i jego żona. Z nadesłanej dokumentacji źródłowej wynika nadto, że jedynie należności z tytułu składek na rzecz PZU i za usługi telekomunikacyjne, są i powinny być pokrywane przez skarżącą. Jedynie na marginesie należy nadmienić, że nadawcą ostatniej korespondencji skarżącej jest kancelaria adwokacka. Taki stan rzeczy nie pozwala wykluczyć, że skarżąca korzysta z pomocy pełnomocnika procesowego ustanowionego z wyboru, co wiąże się z natury z wyłożeniem określonych środków pieniężnych. Co ciekawe, jeszcze niespełna pięć lat temu, będąc już emerytką, skarżąca dysponowała gotówką rzędu 750.000,00 zł. W wyniku wszystkich podniesionych wyżej okoliczności stwierdzono, że wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że skarga jest objęta wpisem stałym we wspomnianej wyżej wysokości. Taki stan rzeczy oznacza, że całość kosztów sądowych związanych z udziałem skarżącej w niniejszym postępowaniu, może się zamknąć w kwocie niewiele wyższej od połowy jej miesięcznego świadczenia emerytalnego. Z tych też powodów, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.