I SA/Gl 1364/15

WyrokWSA w Gliwicach2016-04-06

Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Paweł Kornacki, Bożena Suleja-Klimczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Ochotnicze Hufce Pracy (OHP), po zmianie przepisów ustawy o systemie oświaty w 2009 roku, nadal mogą korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jako jednostki objęte systemem oświaty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Ochotnicze Hufce Pracy (OHP) po nowelizacji ustawy o systemie oświaty z 2009 roku nie są już jednostkami objętymi tym systemem, co wyklucza możliwość korzystania ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zwolnienie to jest podmiotowo-przedmiotowe i wymaga ścisłej interpretacji, a katalog jednostek objętych systemem oświaty jest zamknięty i nie obejmuje OHP po zmianie przepisów. Decyzja z 2004 roku nie stanowi podstawy do permanentnego zwolnienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 rok dla A. Skarżąca, Ochotnicze Hufce Pracy (OHP), kwestionowała brak zwolnienia podatkowego, argumentując, że nadal są jednostką objętą systemem oświaty mimo zmian w ustawie. Zarzuciła organom błędną wykładnię przepisów, naruszenie zasady zaufania do organu poprzez odstąpienie od wcześniejszej decyzji oraz posłużenie się opinią radcy prawnego jako dowodem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Bożena Suleja-Klimczyk, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej także: Kolegium) na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 613, dalej także: O.p.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...]r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego A z siedzibą w K. (dalej także: A, strona) w podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano na wstępie, że organ I instancji w podstawie opodatkowania uwzględnił [...]m 2 powierzchni "gruntów pozostałych" i [...]m 2 powierzchni budynków przy zastosowaniu stawki jak dla budynków pozostałych. Dalej, przedstawiając argumentację odwołania, podano, że strona wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zarzuciła naruszenie: - art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej także: u.p.o.l.) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że A nie stanowi jednostki objętej systemem oświaty, w związku z czym nie może korzystać ze zwolnienia określonego w tym przepisie, - art. 69 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, "iż przepis ten stanowiąc, że zadania w zakresie kształcenia i wychowania młodzieży wykonują także Ochotnicze Hufce Pracy nie czyni OHP elementem systemu oświaty". - art. 121 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania, w szczególności poprzez "odstąpienie przez organ podatkowy od stosowanej od 2004 r. decyzji Prezydenta Miasta J.(...)" potwierdzającej, że podatnik jest zwolniony z podatku od nieruchomości i przyjmowanie corocznie deklaracji podatkowych, w których wykazywano opodatkowane przedmioty jako zwolnione z podatku", - art. 197 § 1 O.p. poprzez posłużenie się przez organ podatkowy niedopuszczalnym dowodem z opinii radcy prawnego. W dalszych wywodach zaskarżonej decyzji wskazano, że materialnoprawną podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanowią przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwały Rady Miejskiej w J. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości i zwolnień od tego podatku, obowiązujących na terenie miasta J. w danym roku podatkowym. Dalej zacytowano art. 2 ust. 1 pkt 1-3 u.p.o.l., zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przywołano także art. 7 ust. 2 pkt 2 u.p.o.l., na mocy którego zwalnia się od podatku nieruchomości publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne objęte systemem oświaty oraz prowadzące je organy, w zakresie nieruchomości zajętych na działalność oświatową. Kolegium zacytowało również art. 2 ustawy o systemie oświaty, który stanowi, że system oświaty obejmuje (w pkt od 1 do 11) szkoły, przedszkola, placówki oświatowo-wychowawcze, placówki kształcenia ustawicznego, placówki kształcenia praktycznego oraz ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego, placówki artystyczne, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, młodzieżowe ośrodki wychowawcze, placówki zapewniające opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania, zakłady kształcenia i placówki doskonalenia nauczycieli, biblioteki pedagogiczne, kolegia pracowników służb społecznych. Jednocześnie zauważono, że na mocy art. 1 pkt c ustawy z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2009 r., Nr 56, poz. 458) uchylony został pkt 8 art. 2 ustawy o systemie oświaty, w którym do czasu tej zmiany figurowały - jako objęte systemem oświaty - Ochotnicze Hufce Pracy w zakresie kształcenia i wychowania ich uczestników. W kontekście przywołanej regulacji Kolegium stwierdziło, że po nowelizacji ustawy o systemie oświaty z 2009 r. z katalogu podmiotów uprawnionych do zwolnienia podatkowego wyłączone zostały Ochotnicze Hufce Pracy. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że z art. 69 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, na który powołuje się strona wynika, że wprawdzie zadania w zakresie kształcenia i wychowania młodzieży wykonują także Ochotnicze Hufce Pracy, jednak organizowane są one na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Do przepisów tych należy m.in. rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 lipca 2011 r. w sprawie szczegółowych zadań i organizacji Ochotniczych Hufców Pracy (Dz.U. z 2011 r., Nr 155, poz. 920), w którym w § 1 określono, że do zadań OHP w zakresie kształcenia i wychowania młodzieży należy m.in. zapewnienie uczestnikom OHP warunków do kontynuowania kształcenia ogólnego i zawodowego, zapewnienie młodzieży warunków do podwyższania kwalifikacji, prowadzenie pośrednictwa pracy dla młodzieży i inne, co potwierdziła strona w odwołaniu. Dotyczy to promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy czy sposobu organizacji uzupełniania wykształcenia ogólnego młodzieży w OHP oraz zdobywania przez nią kwalifikacji zawodowych. Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy organ odwoławczy podał, że – jak wynika z akt – organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r. wezwał stronę do skorygowania deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2009 - 2014, w których strona, powołując się na nie przysługujące jej zwolnienie podatkowe, wykazywała jako zwolniony z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 u.p.o.l. zarówno grunt o powierzchni [...]m2, jak i budynek o powierzchni [...]m2 pozostające w jej trwałym zarządzie (czego strona nie kwestionuje). W odpowiedzi na to wezwanie strona poinformowała organ podatkowy, że według niej deklaracje zostały złożone prawidłowo i przysługiwało jej zwolnienie z podatku od nieruchomości za wskazane lata podatkowe, ponieważ organ I instancji nietrafnie przyjął, że zmiana przepisów o systemie oświaty z 2009 r. miała na celu stwierdzenie, że OHP przestały być jednostkami systemu oświaty. Strona powołała się na decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...]r., którą organ podatkowy I instancji umorzył postępowanie w sprawie zwolnienia od podatku za 2004 r. wskazując, że A jest ustawowo zwolniona z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 u.p.o.l. W tym stanie rzeczy organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego strony w podatku od nieruchomości za lata 2010-2014. Dokonując analizy przedłożonych akt sprawy i treści decyzji organu I instancji Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Stronie nie przysługuje w badanym okresie zwolnienie z art. 7 ust. 2 pkt 2 u.p.o.l. Przepis ten odsyła bowiem do art. 2 ustawy o systemie oświaty, który wymienia podmioty objęte systemem oświaty, wśród których OHP, począwszy od 2009 r. nie są wymienione. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że zarzut naruszenia art. 7 ust. 2 pkt 2 u.p.o.l. oraz art. 69 ustawy o systemie oświaty jest bezpodstawny. Podobnie ocenił zarzut naruszenia art. 121 O.p. i art. 197 § 1 O.p. poprzez "odstąpienie przez organ podatkowy od stosowanej od 2004 r. decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...]r.". Wspomniana decyzja z 2004 r. dotyczyła bowiem wyłącznie umorzenia postępowania w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości za 2004 r. i nie może stanowić podstawy do zwolnienia podatkowego w kolejnych latach podatkowych. Nadto Kolegium zauważyło, ż zarówno w wezwaniu z dnia [...]r. do skorygowania deklaracji, jak i w wezwaniu z dnia [...]r. wyjaśniono stronie zasadność tej korekty z powołaniem się na przepisy prawa. Wydano jej też kopię opinii prawnej radcy prawnego z dnia [...]r. na temat zmian w przepisach dotyczących przesłanek zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 u.p.o.l. Opinia ta była jednym z dowodów w sprawie, który potwierdzał jedynie stanowisko organu podatkowego I instancji, a zgodnie z art. 180 § 1 i art. 181 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ odwoławczy zanegował także stwierdzenie strony, że "opinia radcy prawnego miała kluczowe znaczenie dla przyjętej przez organ wykładni przepisów i doprowadziła do wydania niekorzystnej dla odwołującej się decyzji". Wskazał, że opinia ta miała charakter konsultacji w celu wyczerpującego rozpatrzenia sprawy, a organ I instancji nie powołał radcy prawnego jako biegłego i nie zwracał się o wydanie opinii w zakresie wiadomości specjalnych, ponieważ już w swoim wezwaniu z 2012 r. przedstawił stronie swoje stanowisko co do braku przesłanek zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 2 pkt 2 u.p.o.l. Kolegium nadmieniło również, że na mocy art. 7 ust. 2 pkt 2 u.p.o.l. zwalnia się od podatku nieruchomości publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne objęte systemem oświaty oraz prowadzące je organy, w zakresie nieruchomości zajętych na działalność oświatową, a strona, która począwszy od 2009 r. nie jest objęta systemem oświaty, w postępowaniu podatkowym nie przedstawiła żadnego dowodu potwierdzającego fakt zajęcia nieruchomości na działalność oświatową. Nie została zatem spełniona żadna z przesłanek uprawniających do zastosowania omawianego zwolnienia podatkowego. W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, strona skarżąca zastępowana przez radcę prawnego, podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez: 1.błędną wykładnię art. 7 ust. 2 pkt. 2 u.p.o.l. i przyjęcie, że skarżąca nie jest jednostką objętą systemem oświaty i w związku z tym nie korzysta ze zwolnienia od podatku od nieruchomości, 2. błędną wykładnię art. 69 ustawy o systemie oświaty i przyjęcie, iż przepis ten stanowiąc, że zadania w zakresie kształcenia i wychowania młodzieży wykonują także Ochotnicze Hufce Pracy nie czyni OHP elementem systemu oświaty, 3. błędną wykładnię art. 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2009, nr 56, poz. 458) poprzez przyjęcie, że celem uchylenia art. 2 pkt. 8 ustawy o systemie oświaty było wyeliminowanie Ochotniczych Hufców Pracy z grona jednostek wchodzących w skład systemu oświaty. W skardze podniesiono także zarzut naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania podatnika do organu, w szczególności poprzez "odstąpienie przez organ podatkowy od stosowanej od 2004 r. decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...]r. (nr [...]) potwierdzającej, że podatnik jest zwolniony od podatku od nieruchomości oraz przyjmowanie przez organ podatkowy od podatnika corocznych deklaracji podatkowych podatku od nieruchomości bez wskazywania, że organ podatkowy kwestionuje prawo podatnika do zwolnienia od podatku od nieruchomości". Wobec tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu skargi na wstępie zacytowano art. 7 ust. 2 pkt. 2 u.p.o.l. oraz art. 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw uchylający art. 2 pkt 8 ustawy o systemie oświaty. Dalej autor skargi stwierdził, że zaskarżona decyzja nadaje tej nowelizacji nieprawidłowe znaczenie, gdyż organ odwoławczy bezpodstawnie przyjął, że wraz z nowelizacją OHP straciły status jednostki sytemu oświaty. Tymczasem wspomniana ustawa z dnia 19 marca 2009 r. nie dokonała żadnych zmian dotyczących zakresu zadań powierzonych OHP ani też nie ograniczyła w żadnym stopniu celów działania i statusu prawnego OHP. Zdaniem strony skarżącej omawiana nowelizacja nie miała na celu pozbawienia OHP statusu jednostki systemu oświaty, skoro nie zmieniono zadań tych podmiotów. Zarówno przed nowelizacją, jak i po niej OHP bez wątpienia realizują zadania z zakresu oświaty, co bezspornie potwierdza art. 69 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, który stanowi, że zadania w zakresie kształcenia i wychowania młodzieży wykonują także OHP organizowane na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Wspomniana nowelizacja (z której uzasadnienia nie wynika, aby miała na celu pozbawienie OHP statusu jednostki systemu oświaty), w ocenie autora skargi, miała w zakresie art. 2 pkt 8 jedynie cel porządkowy, a nie systemowy. OHP objęte są bowiem szczegółową regulacją prawną zawartą w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie ma zatem potrzeby określania ich statusu w ustawie o systemie oświaty. W dalszych wywodach skargi wskazano, że zgodnie z art. 12 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, OHP wykonują zadania państwa w zakresie zatrudnienia oraz przeciwdziałania marginalizacji i wykluczeniu społecznemu młodzieży, a także zadania w zakresie jej kształcenia i wychowania. W zakresie kształcenia i wychowania młodzieży OHP w szczególności prowadzą działania mające na celu: 1) umożliwienie młodzieży, która nie ukończyła szkoły podstawowej lub gimnazjum albo nie kontynuuje nauki po ukończeniu tych szkół, zdobycie kwalifikacji zawodowych oraz uzupełnienie wykształcenia podstawowego lub gimnazjalnego; 2) umożliwienie młodzieży uzupełniania ponadgimnazjalnego wykształcenia ogólnego i zawodowego. Zadania te to, zdaniem skarżącej, ewidentnie zadania z zakresu systemu oświaty, które pozostając niezmienione, nakazują przypisać stronie status jednostki systemu oświaty. Rozwijając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy autor skargi ponownie wskazał, że - wbrew zasadzie określonej w art. 121 § 1 O.p. - odstąpiono od "stosowania decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. (nr [...]) potwierdzającej, że podatnik jest zwolniony od podatku od nieruchomości". Decyzja ta stanowiła podstawę deklaracji podatkowych składanych w kolejnych latach, które organ przyjmował bez zastrzeżeń, a strona pozostawała w przekonaniu, że jej uprawnienie do korzystania ze zwolnienia podatkowego jest bezsporne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Nawiązując do argumentacji skargi podkreślono w szczególności, że obecnie OHP działają na podstawie odrębnych przepisów rozdziału 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U,. z 2013 r., poz. 674 ze zm.) Zgodnie z przepisami tej ustawy OHP wykonując zadania państwa w zakresie zatrudnienia oraz przeciwdziałania marginalizacji i wykluczeniu społecznemu młodzieży, a także w zakresie kształcenia i wychowania (art. 12 ust. 1) z tym, że w zakresie kształcenia prowadzą działania mające na celu – jak podkreślił organ odwoławczy – umożliwienie zdobycia kwalifikacji zawodowych oraz umożliwienia uzupełnienia wykształcenia podstawowego, gimnazjalnego i ogólnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej także: p.p.s.a.). W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, iż decyzja ta nie narusza prawa. Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem z dnia [...]r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego A z siedzibą w K. w podatku od nieruchomości za 2010 r. Istota sporu koncentruje się wokół tego czy skarżąca objęta jest zwolnieniem podatkowym określonym w art. 7 ust. 2 pkt 2 u.p.o.l., zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne objęte systemem oświaty oraz prowadzące je organy, w zakresie nieruchomości zajętych na działalność oświatową. Skarżąca kwestionuje bowiem konsekwencje, jakie organy podatkowe wywiodły ze znowelizowania art. 2 ustawy o systemie oświaty. W przepisie tym, nowelizacją zawartą w art.1 pkt c ustawy z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2009 r., Nr 56, poz. 458) obowiązującą od dnia 22 kwietnia 2009 r., uchylono pkt 8, który stanowił, że systemem oświaty objęte są Ochotnicze Hufce Pracy - w zakresie kształcenia i wychowania ich uczestników. W ustawie o systemie oświaty pozostawiono jednakże w niezmienionym brzmieniu art. 69 ust. 1, zgodnie z którym zadania w zakresie kształcenia i wychowania młodzieży wykonują także Ochotnicze Hufce Pracy organizowane na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Z zawartej w tym przepisie ustawy o systemie oświaty regulacji dotyczącej zakresu działań OHP strona skarżąca wywodzi uprawnienie do dalszego korzystania ze zwolnienia ustanowionego w art. 7 ust. 2 pkt 2 u.p.o.l. Powołuje się także na wydaną w 2004 r., w którym organ podatkowy potwierdził, iż jest zwolniona od podatku od nieruchomości. Rację w tym sporze należy, zdaniem składu orzekającego, przyznać organom podatkowym. Przemawia za tym literalne brzmienie art. 7 ust. 2 pkt 2 u.p.o.l., który jako adresatów omawianego zwolnienia wskazuje objęte systemem oświaty publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne. Z kolei art. 2 ustawy o systemie oświaty stanowi, że objęte systemem oświaty są różnego rodzaju placówki, wśród których od kwietnia 2009 r. ustawodawca nie wskazuje Ochotniczych Hufców Pracy. Omawiany art. 7 ust. 2 pkt 2 u.p.o.l. statuuje podmiotowo-przedmiotowe zwolnienie podatkowe, stanowiące odstępstwo od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania, a więc objęty jest wymogiem ścisłego interpretowania. W orzecznictwie (w tym m.in. w wyroku NSA z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt II FSK 2817/13, LEX nr 1796739) wskazuje się, że "mocą powołanego przepisu ustawodawca zwolnił z podatku od nieruchomości wyłącznie publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne "objęte systemem oświaty oraz prowadzące je organy". Pod pojęciem tak wskazanych jednostek należy rozumieć wyłącznie podmioty określone w art. 2 omawianej ustawy o systemie oświaty. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że katalog tak określonych podmiotów ma charakter numerus clausus (zob. M. Pilich. Komentarz do art. 2 ustawy o systemie oświaty, LEX: stan prawny na 1 września 2013 r. oraz L. Etel, Podatek od nieruchomości. Komentarz, Warszawa 2012, s. 424.). Ochotnicze Hufce Pracy nie były w badanym roku podatkowym objęte systemem oświaty, a w uzasadnieniu projektu nowelizacji z kwietnia 2009 r. wskazano, że "sprawy dotyczące Ochotniczych Hufców Pracy, w tym kształcenia i wychowania młodzieży zagrożonej wykluczeniem i marginalizacją, są całościowo regulowane ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), stąd nie ma potrzeby uwzględniania tej materii w ustawie o systemie oświaty". (por. Sejm RP VI kadencji, druk nr 1343). Wspomniana ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi m.in., że Ochotnicze Hufce Pracy są instytucją rynku pracy realizującą zadania określone w ustawie (art. 6 ust. 1), są państwową jednostką budżetową (art. 11 ust. 1), nadzór nad nimi sprawuje minister właściwy do spraw pracy (art. 11 ust. 2), Ochotnicze Hufce Pracy wykonują zadania państwa w zakresie zatrudnienia oraz przeciwdziałania marginalizacji i wykluczeniu społecznemu młodzieży, a także zadania w zakresie jej kształcenia i wychowania (art. 12 ust. 1), w zakresie kształcenia i wychowania młodzieży Ochotnicze Hufce Pracy w szczególności prowadzą działania mające na celu: 1) umożliwienie młodzieży, która nie ukończyła szkoły podstawowej lub gimnazjum albo nie kontynuuje nauki po ukończeniu tych szkół, zdobycie kwalifikacji zawodowych oraz uzupełnienie wykształcenia podstawowego lub gimnazjalnego; 2) umożliwienie młodzieży uzupełniania ponadgimnazjalnego wykształcenia ogólnego i zawodowego (art. 12 ust. 2), Ochotnicze Hufce Pracy w zakresie, o którym mowa w ust. 2, organizują rekrutacje młodzieży do Ochotniczych Hufców Pracy, prowadzą działalność edukacyjno-szkoleniową oraz w porozumieniu z kuratorami oświaty i organami prowadzącymi szkoły kierują uczestników Ochotniczych Hufców Pracy do szkół i placówek, o których mowa w przepisach o systemie oświaty (art. 12 ust. 3). W kontekście powyższego wskazać należy, że – wbrew twierdzeniom skarżącej – treść art. 69 ust. 1 ustawy o systemie oświaty nie uzasadnia objęcia strony analizowanym zwolnieniem podatkowym. Przepis ten potwierdza bowiem, że Ochotnicze Hufce Pracy realizują zadania z zakresu kształcenia i wychowania młodzieży poza systemem oświaty. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że – jak zasadnie wskazano w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 3/13, LEX nr 1313776 - pojęcie "systemu oświaty", do którego odsyła ustawa podatkowa, obejmuje także stosowanie wobec danego podatnika instytucji prawnych normowanych ustawą o systemie oświaty. Określenia "jednostka objęta systemem oświaty" oraz "jednostka wykonująca działalność oświatową" nie są tożsame. Wykorzystanie przez normodawcę podatkowego dla określenia preferencji tego pierwszego określenia wskazuje, że zwolnienia podatkowego nie wiązał jedynie z przedmiotem działalności (oświatowej), do czego zasadniczo wystarczający byłby drugi warunek zwolnienia, t.j. zajęcie nieruchomości na działalność oświatową. Jak więc wykazano powyżej, Ochotnicze Hufce Pracy w badanym roku podatkowym nie były jednostkami organizacyjnymi objętymi systemem oświaty. Zauważenia także wymaga, że na żadnym etapie postępowania strona nie twierdziła, ze objęte opodatkowaniem nieruchomości są zajęte na działalność oświatową, co oznaczałoby spełnienie drugiej równorzędnej przesłanki zastosowania art. 7 ust. 2 pkt 2 u.p.o.l. Zasadnie zatem opodatkowano nieruchomości pozostające w trwałym zarządzie skarżącej, uwzględniając dane wykazane przez stronę w złożonej przez nią deklaracji podatkowej. Konstatacji tej nie można skutecznie podważyć zarzucając "odstąpienie przez organ podatkowy od stosowanej od 2004 r. decyzji Prezydenta Miasta J.(...)" potwierdzającej, że podatnik jest zwolniony z podatku od nieruchomości i przyjmowanie corocznie deklaracji podatkowych, w których wykazywano opodatkowane przedmioty jako zwolnione z podatku". Wspomniana decyzja wydana w poprzednim stanie prawnym, w którym skarżąca była objęta systemem oświaty nie statuuje bowiem – jak zdaje się sugerować autor skargi – permanentnego zwolnienia podatkowego. Zwolnienie to, którym aktualnie skarżąca nie jest objęta, wynika bowiem z ustawy, a nie z władczego rozstrzygnięcia organu podatkowego. Wykazana powyżej legalność zaskarżonej decyzji nakazywała na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić skargę, której wszystkie zarzuty okazały się bezpodstawne.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło