I SA/Gl 1372/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W ramach urzędowego formularza wniosku z dnia 25 listopada 2016 r. o przyznanie prawa pomocy, Z. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie go od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w chwili obecnej posiada na utrzymaniu syna, który uległ wypadkowi przy pracy i znajduje jedynie dorywcze zatrudnienie, wykonując lekką pracę. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący nie posiada jakiegokolwiek majątku. We wspólnym gospodarstwie przebywa ze wspomnianym wyżej synem. Ich łączny dochód oznaczono w kwocie 2.500,00 zł netto. Skarżący podniósł przy tym, że dochody te równoważą wysokość stałych wydatków. Do tych ostatnich zaliczył: koszty utrzymania mieszkania z mediami (500 zł), leczenie (200 zł) oraz koszty zakupu żywności i ubrań (1.800,00 zł). Pismem doręczonym adresatowi w dniu 10 grudnia 2016 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uzupełnienia – w terminie 7 dni - wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i nadesłanie dokumentów źródłowych. Pouczono przy tym skarżącego, że niezastosowanie się do wezwania w tym terminie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Wezwanie pozostało niewykonane do dnia dzisiejszego. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, LEX nr 1069777). Wynika z tego, że minimum staranności, jaką powinna się wykazać osoba wnosząca o przyznanie prawa pomocy, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania referendarza sądowego zawierającego wytyczne co do katalogu dokumentów źródłowych. Tymczasem skarżący nie nadesłał żadnego z dokumentów wymienionych w takim wezwaniu, zaś termin dla dopełnienia tej czynności upłynął w dniu 17 grudnia 2016 r. Fakt ten uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącego. W niniejszym przypadku brak jest zatem przede wszystkim jakichkolwiek dokumentów potwierdzających wysokość dochodu skarżącego i jego syna oraz wysokość jego stałych, miesięcznych wydatków. Sygnalizowane wyżej mankamenty dowodowe wniosku nie pozwalają realnie zbilansować dochodów i wydatków w gospodarstwie domowym skarżącego, co ma istotne znaczenie z uwagi na wysokość opłat sądowych, które zostały w tej sprawie ustalone na najniższym poziomie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brak tych dwóch wartości uniemożliwia dokonanie oceny możliwości płatniczych skarżącego, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. W orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05). Reasumując, rozpoznany wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż skarżący nie wykazał, iż w jego przypadku spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a.