I SA/Gl 138/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn w kwestii wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Pismem z dnia 22 grudnia 2015 r. R. W. (dalej jako "skarżąca"), reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła skargę na decyzję, oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia, Dyrektora Izby Skarbowej w K. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] nr [...] ustalającej wysokość podatku od spadku i darowizn. Pismem z dnia 30 grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że brak wstrzymania zaskarżonego aktu spowoduje u skarżącej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, albowiem jej aktualna sytuacja finansowa nie pozwala na natychmiastowe uregulowanie zobowiązania podatkowego. Skarżąca utraciłaby bowiem środki przeznaczone na zaspokajanie jej własnych bieżących potrzeb życiowych. Tymczasem utrata płynności finansowej podatnika jest równoznaczna z wyrządzeniem znacznej szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2012.270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części na wniosek skarżącego po przekazaniu skargi może mieć miejsce, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić należy, że w kwestii tej Sąd orzeka przede wszystkim na podstawie twierdzeń strony. Zgodnie bowiem z utrwalonym w orzecznictwie poglądem to w jej interesie leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednocześnie należy zauważyć, że przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, "która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego." Natomiast trudne do odwrócenia skutki "to takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków" (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2013, wyd. V.). Ciężar wykazania okoliczności świadczących o spełnieniu przynajmniej jednej z przedstawionych powyżej przesłanek spoczywa na stronie, które zainicjowała postępowanie w tym przedmiocie. Bez poparcia wniosku stosownymi twierdzeniami, dokumentami i argumentacją, świadczącymi, że wykonanie decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, sąd nie może bowiem poczynić koniecznych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (por. m. in. następujące postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt I GZ 316/10, LEX nr 607229; z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09, LEX nr 569795; z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt I FSK 1312/08, LEX nr 573178; z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 754/09, LEX nr 552410; z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 466/09, LEX nr 563508; z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09, LEX nr 564208; z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 257/09, LEX nr 575347). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej poza podniesieniem okoliczności braku wystarczających środków finansowych przez skarżącą na równoczesne zapłacenie podatku (wynikającego z kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji) i zaspokojenie własnych bieżących potrzeb życiowych skarżącej nie przedstawił żadnego dokumentu ani danych obrazujących jej sytuację finansową. Tymczasem ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 września 2012 r., I FZ 332/14, LEX nr 1503379). Jednocześnie obowiązek pieniężny wynikający z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może być automatycznie utożsamiany z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna skarżącego może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2011 r., II FSK 2752/11, LEX nr 1069889). Podkreślić również należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (tak w postanowieniu NSA z dnia 18 września 2015 r., II GZ 481/15, CBOSA). W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że strona w rzeczywistości nie wykazała, ani nawet nie uprawdopodobniła występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Co istotne, również z analizy akt administracyjnych nie wynika, aby takie przesłanki w sprawie występowały. Dlatego też, na podstawie art. 61 §§ 3 i 5 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.