I SA/Gl 14/19

WyrokWSA w Gliwicach2019-04-25

Skład orzekający: Dorota Kozłowska, Wojciech Gapiński, Katarzyna Stuła-Marcela

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników, mimo trudnej sytuacji majątkowej i rodzinnej zobowiązanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ZUS prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników, ponieważ umorzenie takie jest możliwe jedynie w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności tych należności, a taka sytuacja w sprawie nie wystąpiła. Umorzenie należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, pomimo braku całkowitej nieściągalności, było uzasadnione ze względu na ważny interes zobowiązanego i jego trudną sytuację materialną, zgodnie z przepisami rozporządzenia.
Stan faktyczny
Skarżący G.G. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek za lata 1995-2004, uzasadniając go trudną sytuacją materialną i rodzinną. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił umorzenia części należności dotyczących składek za zatrudnionych pracowników, jednocześnie umarzając część należności za osobę prowadzącą działalność gospodarczą. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ZUS utrzymał w mocy swoją pierwotną decyzję. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę sytuacji majątkowej oraz wadliwe ustalenie przedawnienia należności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rybniku (dalej także: ZUS, organ) decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: K.p.a.) w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1778, dalej: u.s.u.s.), po rozpatrzeniu wniosku G.G. (dalej: zobowiązany, skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą za lata 1995 - 2004, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rybniku z dnia [...] nr [...], którą odmówiono umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz umorzono należności za ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na własne ubezpieczenie – na ubezpieczenie społeczne konto osobiste, Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego i Fundusz Pracy. Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 2 marca 2017 r. wpłynął do organu wniosek zobowiązanego o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w latach 1995 – 2004. Wniosek ten zobowiązany uzasadnił faktem, iż od zakończenia prowadzenia działalności upłynęło 12 lat i aktualnie pracuje on w firmie transportowej, zaś wszystkie wolne środki finansowe przeznacza na spłatę zadłużenia. Zobowiązany podniósł, że złożył również wniosek o abolicję. Z kolei działalność gospodarcza rozpoczęta została, gdy pozostawał on bez pracy, gdyż poprzednie jego miejsce zatrudnienia – firma A w R., uległo likwidacji. Dodatkowym powodem tragicznej sytuacji finansowej było zaciągnięcie na początku prowadzenia działalności kredytu hipotecznego w kwocie 25.000,00 zł z oprocentowaniem 26% w skali roku, podniesionym następnie do 65%. Zobowiązany podniósł również, że przyczyną jego położenia finansowego była także skarga sąsiadki, w wyniku której zamknięta została prowadzona przez niego działalność (prowadzenie hurtowni), co naraziło go na bardzo duże straty finansowe. Zobowiązany wskazał, że w 2007 r. przebył [...] i pozostaje pod stałą opieką lekarza, w związku ze schorzeniami, na które cierpi ([...], [...]) zażywa stale leki. Zobowiązany akcentował, że jak wynika z jego wyliczeń, wpłacił już do urzędu skarbowego tytułem zaległości kwotę około 150.000,00 zł a spłacana od stycznia 2007 r. kwota to 450,00 zł miesięcznie. Wnioskodawca podnosił nadto, iż najdotkliwsze jest dla niego naliczanie odsetek za zwłokę z tytułu podatków i składek ubezpieczeniowych. Decyzją z dnia [...] ZUS na podstawie art. 28 ust. 2 u.s.u.s. odmówił zobowiązanemu umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek: 1. na ubezpieczenie społeczne (do 12/1998) figurujących na: a) koncie osobistym za okres: 03/1996, 04/1997-10/1997, 12/1997-05/1998, 07/1998-10/1998 w łącznej kwocie 20.486,76 zł, w tym z tytułu: składek - 4.539,76 zł, odsetek liczonych na dzień 2 marca 2017 r. - 15.947,00 zł; b) koncie pracowniczym za okres: 04/1997-10/1998 w łącznej kwocie 36.874,14 zł, w tym z tytułu: składek - 7.660,14 zł, odsetek liczonych na dzień 2 marca 2017 r. - 27.714,00 zł, dodatkowej opłaty - 1.500,00 zł, 2. na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych - za okres: 09/2001-12/2001, 04/2002, 09/2003-03/2004 w łącznej kwocie 16.307,10 zł, w tym z tytułu: składek - 4.359,94 zł, odsetek liczonych na dzień 2 marca 2017 r. - 9.005,26 zł (w tym odsetki od należności w części finansowanej przez ubezpieczonych - 2.276,31 zł), dodatkowej opłaty - 2.941,90 zł, 3. na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego - za okres: 09/2003-03/2004 w łącznej kwocie 2.897,02 zł, w tym z tytułu: składek - 996,02 zł, odsetek liczonych na dzień 2 marca 2017 r. - 1.901,00 zł (w tym odsetki od należności w części finansowanej przez ubezpieczonych - 392,00 zł); 4. Fundusz Pracy, FGŚP - za okres 11/2001-12/2001, 04/2002, 09/2003-03/2004 w łącznej kwocie 787,99 zł, w tym z tytułu: składek - 319,99 zł, odsetek liczonych na dzień 2 marca 2017 r. - 468,00 zł. Jednocześnie ZUS w powyższej decyzji na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne umorzył należności za ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na własne ubezpieczenie, na: 1. ubezpieczenie społeczne konto osobiste za okres 03/1996, 04/1997-10/1997, 12/1997-05/1998, 07/1998-10/1998 w łącznej kwocie 20.486,76 zł, w tym z tytułu składek - 4.539,76 zł, odsetek liczonych na dzień 2 marca 2017 r. - 15.947,00 zł, 2. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych - za okres 09/2003-03/2004 w łącznej kwocie 7.555,04 zł, w tym z tytułu składek - 3.001,04 zł, odsetek liczonych na dzień 2 marca 2017 r. - 4.554,00 zł; 3. Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego – za okres 09/2003-03/2004 w łącznej kwocie 2.505,02 zł, w tym z tytułu składek - 996,02 zł, odsetek liczonych na dzień 2 marca 2017 r. - 1509,00 zł; 4. Fundusz Pracy - za okres 09/2003-03/2004 w łącznej kwocie 536,41 zł, w tym z tytułu składek - 213,41 zł, odsetek liczonych na dzień 2 marca 2017 r. - 323,84 zł. ZUS poinformował nadto, iż okresy ubezpieczenia, za które składki zostały umorzone, nie będą uwzględnione przy ustalaniu prawa i wysokości świadczeń określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1383) oraz w ustawie z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał ustalenia dokonane w toku postępowania oraz odwołał się do przesłanek uznania należności z tytułu składek za całkowicie nieściągalne, zawartych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. oraz do przesłanek umożliwiających umorzenie należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, określonych w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz wydanym na jego podstawie Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365, dalej: rozporządzenie). W tych ramach w pierwszej kolejności ZUS stwierdził, że w odniesieniu do zobowiązanego nie wystąpiły żadne z okoliczności, wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 4, 4a oraz 5 u.s.u.s. W zakresie art. 28 ust. 3 pkt 3 oraz 6 u.s.u.s. organ zaznaczył, że wprawdzie nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, jednak w stosunku do zadłużenia nadal prowadzone jest skutecznie postępowanie egzekucyjne. Nadto zobowiązany posiada nieruchomość, na której ustanowiono hipotekę, zabezpieczającą zadłużenie z tytułu składek. Następnie ZUS zaznaczył, iż uzasadnione jest umorzenie zadłużenia z tytułu składek wyłącznie za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, z uwagi na ważny interes zobowiązanego, zgodnie z § 3 rozporządzenia. Zobowiązany zlikwidował bowiem działalność gospodarczą, aktualnie pracuje zarobkowo otrzymując wynagrodzenie brutto 2.650,00 zł (netto 1.910,00 zł) z którego dokonywane są potrącenia egzekucyjne w kwocie 452,00 zł na poczet zadłużenia z tytułu składek. Zobowiązany prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, która nie uzyskuje dochodów. Miesięcznie dysponują oni dochodem w wysokości około 1.458,00 zł, tj. poniżej minimum socjalnego, z którego są pokrywane koszty związane z utrzymaniem w wysokości 700,00 zł miesięcznie. Zobowiązany nie jest zatem w stanie spłacić całości zadłużenia nawet w dłuższym okresie czasu, przy czym istnieje realna szansa na odzyskanie części należności z tytułu składek np. w wyniku udzielenia układu ratalnego. ZUS zwrócił również uwagę, iż zobowiązany, jak ustalono w toku postępowania, nie posiada zadłużenia: 1. za okres od 01/1995 do 02/1996, od 04/1996 do 03/1997, 11/1997, 06/1998 oraz od 11/1998 do 12/1998 – za osobę prowadzącą działalność na koncie [...]; 2. za okres od 01/1995 do 03/1997, od 11/1998 do 12/1998 - za zatrudnionych pracowników na koncie [...]; 3. za okres od 01/1999 do 08/2003, od 24 marca 2004 r. do 12/2004 na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na koncie NIP: [...]; 4. za okres od 01/1999 do 08/2001, 01/2002 do 03/2002, od 05/2002 do 12/2004 - na ubezpieczenia społeczne oraz za okres od 01/1999 do 10/2001, od 01/2002 do 03/2002 i od 05/2002 do 12/2004 na Fundusz Pracy i FGŚP za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek na koncie NIP: [...]. Reasumując, ZUS stwierdził, iż umorzono zobowiązanemu zadłużenie w części dotyczącej należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność za okres: 03/1996, od 04/1997 do 10/1997, od 12/1997 do 05/1998 oraz za okres od 07/1998 do 10/1998 figurujących na koncie [...] oraz za okres od 09/2003 do 03/2004 na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, natomiast odmówiono umorzenia zadłużenia w części dotyczącej należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników na koncie [...] za okres od 04/1997 do 10/1998 oraz za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek na ubezpieczenia społeczne za okres od 09/2001 do 12/2001 i 04/2002 oraz na Fundusz Pracy i FGŚP za okres od 11/2001 do 12/2001 i 04/2002. W piśmie z dnia 26 czerwca 2018 r. zobowiązany reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pełnomocnik zaznaczył, że organ błędnie w pkt 1 decyzji odmówił umorzenia należności. Zdaniem pełnomocnika ZUS lakonicznie uzasadnił swoje stanowisko, co w zasadzie uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do niego. Zdaniem pełnomocnika, zobowiązany spełnia wszystkie przesłanki do umorzenia wszelkich należności, gdyż przemawia za tym jego sytuacja majątkowa i osobista a organ nie przeprowadził w tym zakresie odpowiedniego postępowania. Decyzją z dnia [...] ZUS utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]. W uzasadnieniu tej decyzji ZUS w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Organ zaznaczył, iż w toku postępowania zobowiązany przedłożył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym oraz sytuacji materialnej, z którego wynika, że: - zatrudniony jest w B Sp. z o.o. z wynagrodzeniem brutto 2.650,00 zł; - prowadzi gospodarstwo domowe z małżonką, która nie uzyskuje dochodów, - nie posiada dochodów z innych źródeł; - ponosi stałe wydatki z tytułu miesięcznych opłat w łącznej kwocie 800,00 zł; - posiada zobowiązania kredytowe w kwocie 18.554,88 zł, spłacane w miesięcznych ratach po 386,56 zł; - prowadzone jest względem niego postępowanie egzekucyjne – miesięcznie na poczet zadłużenia z tytułu składek przekazywana jest kwota 452,00 zł; - nie posiada majątku ruchomego; - jest właścicielem nieruchomości położonej w Jejkowicach. Zobowiązany przedłożył również: - kopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2016 (PIT-37) – z którego wynika, że uzyskał on przychód/ dochód ze stosunku pracy w kwocie 29.500,00 zł / 28.165,00 zł; - kopię informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w 2016 r. (PIT – 11) z której wynika, iż uzyskał przychód / dochód w kwocie 24.500,00 zł / 23.387,50 zł; - kopię informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w 2016 r. (PIT – 11) z której wynikało, iż uzyskał przychód / dochód w kwocie 5.000,00 zł / 4.777,50 zł; - kopię postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] z którego wynika, iż zobowiązanego wpisano do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych; - kopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego Oddziału [...], z której wynika, że w okresie od [...] do [...] skarżący przebywał w szpitalu. Następnie, w terminie przewidzianym do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów zobowiązany w szczególności przedłożył zestawienie wpłat przekazanych przez zakłady pracy – C ora B Sp. z o.o. do urzędu skarbowego w latach 2005-2017, w łącznej kwocie 51.722,68 zł. ZUS zaznaczył ponadto, że jak wynika z dokonanych ustaleń, prowadzone jest wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne i przekazywane są z tego tytułu miesięczne wpłaty na poczet zadłużenia. Zobowiązany jest współwłaścicielem nieruchomości objętej księgą wieczystą KW [...], na której dokonano zabezpieczenia zadłużenia z tytułu składek za okres od 08/1995 – 12/1998, 01/1999-08/2001, 09/2001-04/2002 oraz dotyczących należności Spółki Cywilnej D za okres od 01/1999 do 09/2006. W piśmie z dnia 3 kwietnia 2017 r. Ośrodek Pomocy Społecznej w J. potwierdził, że zobowiązany nie figuruje w ewidencji osób korzystających z pomocy społecznej i nie otrzymuje zasiłku rodzinnego. Z kolei w piśmie z dnia 14 kwietnia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. potwierdził, że za 2016 r. wpłynęła deklaracja PIT-37, w której wykazano przychód ze stosunku pracy w kwocie 29.500,00 zł, przy czym dochód wyniósł 28.165,00 zł. Jak dalej wskazał organ, decyzją z dnia [...] nr [...] umorzono zobowiązanemu całość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą na własne ubezpieczenia oraz odmówiono umorzenia zadłużenia za zatrudnionych pracowników na koncie [...] i w części finansowanej przez płatnika składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i FGŚP. Nadto decyzją z dnia [...] nr [...] odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz składek w części finansowanej przez ubezpieczonych i płatnika bez osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Od ww. decyzji złożone zostały wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zobowiązany przedłożył ponadto dokumentację uzupełniającą, tj. w szczególności zestawienia wpłat i pokwitowania dokonanych wpłat na poczet podatku dochodowego i od towarów i usług. Jak wskazał organ, w wyniku analizy przesłanych przez zobowiązanego zestawień wpłat ustalono w szczególności, że saldo na koncie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej do dnia 31 grudnia 1998 r. ([...]) nie uległo zmianie. Nadto, w wyniku przeprowadzonej dodatkowej analizy sprawy pod kątem przedawnienia należności na których dokonano zabezpieczenia poprzez wpis hipoteki ustalono, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, stosownie do art. 24 ust. 5 u.s.u.s., wykreśleniu uległy: - hipoteka przymusowa w kwocie 637,20 zł ustanowiona dnia [...] za okres od 11/1998 do 12/1998 na koncie [...], - hipoteka przymusowa w kwocie 675,22 zł ustanowiona dnia [...] za okres: 12/1995, 03/1996 i od 11/1998 do 12/1998 na koncie [...], - hipoteka przymusowa w kwocie 9.540,11 zł ustanowiona [...] za okres od 01/1999 do 09/1999, - hipoteka przymusowa w kwocie 43.125,76 zł ustanowiona [...] za okres od 10/1999 do 08/2001. Zgodnie z ww. ustaleniami, saldo na koncie ubezpieczeniowym zobowiązanego uległo zmianie z uwagi na częściowe przedawnienie zadłużenia, co stanowiło podstawę do wydania w dniu [...] decyzji uchylających decyzje nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania oraz nr [...] o częściowym umorzeniu należności oraz przekazujących sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzje kasacyjne uprawomocniły się z dniem 16 stycznia 2018 r. Jak dalej wskazał ZUS, w związku z ww. uchyleniem poprzednich decyzji zostało ponownie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w celu ustalenia wszystkich okoliczności mających wpływ na umorzenie należności składkowych. Organ podniósł, że w toku postępowania przedłożono dodatkową dokumentację, obejmującą dane o aktualnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. W jej ramach zobowiązany nadesłał aktualne oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym oraz sytuacji materialnej oraz te same, co wcześniej dokumenty. ZUS podkreślił, że zadłużenie z tytułu składek jest objęte skutecznym postępowaniem egzekucyjnym i na poczet zadłużenia przekazywane są systematycznie wpłaty. Zobowiązany jest właścicielem nieruchomości, na której dokonano wpisu hipoteki dla zabezpieczenia należności. Nie figuruje on w ewidencji osób korzystających z pomocy społecznej oraz nie otrzymuje świadczeń rodzinnych, alimentacyjnych i wychowawczych, co zostało potwierdzone pismem Ośrodka Pomocy Społecznej w J. z dnia 5 lutego 2018 r. Przychód zobowiązanego ze stosunku pracy w 2016 r. wyniósł 29.500,00 zł a dochód wyniósł 28.165,00 zł. ZUS zaznaczył, że odnośnie umorzenia należności za lata od 1995 r. do 2004 r. ustalono, iż zobowiązany nie posiada zadłużenia: - za okres od 01/1995 do 02/1996, od 04/1996 do 03/1997, 11/1997, 06/1998 oraz od 11/1998 do 12/1998 – za osobę prowadzącą działalność na koncie [...]; - za okres od 01/1995 do 03/1997, od 11/1998 do 12/1998 - za zatrudnionych pracowników na koncie [...]; - za okres od 01/1999 do 08/2003, od 24 marca 2004 r. do 12/2004 na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na koncie NIP: [...]; - za okres od 01/1999 do 08/2001, 01/2002 do 03/2002, od 05/2002 do 12/2004 - na ubezpieczenia społeczne oraz za okres od 01/1999 do 10/2001, od 01/2002 do 03/2002 i od 05/2002 do 12/2004 na Fundusz Pracy i FGŚP za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek na koncie NIP: [...]. Przywołując następnie katalog przesłanek umorzenia należności z powodu całkowitej ich nieściągalności (art. 28 ust. 2 i ust. 3 u.s.u.s.), organ zaznaczył, że w przypadku zobowiązanego nie wystąpiły żadne z okoliczności, wskazanych w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 4, 4a oraz 5 u.s.u.s. Co do przesłanek z art. 28 ust. 3 pkt 3 oraz 6 u.s.u.s. organ stwierdził, że wprawdzie nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, jednak w stosunku do zadłużenia nadal nie zostało zakończone postępowanie egzekucyjne, z którego systematycznie przekazywane są wpłaty, ponadto na nieruchomości ustanowiono hipotekę zabezpieczającą należności z tytułu składek. Natomiast, uzasadnione w ocenie organu jest umorzenie zadłużenia z tytułu składek wyłącznie za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, z uwagi na ważny interes zobowiązanego, zgodnie z § 3 rozporządzenia. Zobowiązany zlikwidował bowiem działalność gospodarczą, aktualnie pracuje zarobkowo otrzymując wynagrodzenie brutto 2.650,00 zł (netto 1.910,00 zł) z którego dokonywane są potrącenia egzekucyjne w kwocie 452,00 zł na poczet zadłużenia z tytułu składek. Zobowiązany prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, która nie uzyskuje dochodów. Miesięcznie dysponują oni dochodem w wysokości około 1.458,00 zł, tj. poniżej minimum socjalnego, z którego są pokrywane koszty związane z utrzymaniem w wysokości 700,00 zł miesięcznie. Zobowiązany nie jest zatem w stanienie spłacić całości zadłużenia nawet w dłuższym okresie czasu, przy czym istnieje realna szansa na odzyskanie części należności z tytułu składek np. w wyniku udzielenia układu ratalnego bądź z kwot uzyskanych z egzekucji z nieruchomości. Następnie ZUS odniósł się do złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. ZUS stwierdził dalej, że w oparciu o całość zebranej dokumentacji i po ponownym przeanalizowaniu sprawy stwierdzono, iż przedłożone dokumenty nie przemawiają za zmianą decyzji z dnia [...]. Organ zaakcentował, że w oparciu o przepisy rozporządzenia umorzeniu mogą podlegać jedynie składki za osoby będące jednocześnie ubezpieczonymi i płatnikami (należności z tytułu nieopłaconych składek za osobę prowadzącą działalność) – i w tej części zobowiązanemu zostały umorzone należności z tytułu składek. Pozostałe należności, figurujące na koncie zobowiązanego dotyczą wyłącznie pracowników i nie podpadają pod zakres rozporządzenia. W związku z tym, z uwagi na sytuację materialną zobowiązanego ZUS nie może umorzyć należności wynikających ze składek za zatrudnionych pracowników. Umorzenie takie mogłoby bowiem nastąpić tylko w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności należności, zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. W związku z powyższym, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, ZUS stwierdził, że aktualne pozostaje stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] o umorzeniu zadłużenia w części dotyczącej należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność i odmowie umorzenia zadłużenia w części dotyczącej należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję z dnia [...] pełnomocnik skarżącego wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego. Pełnomocnik skarżącego zaskarżył decyzję w całości, zarzucając jej: 1. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, tj.: a) art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy; b) art. 11 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy; c) art. 77 K.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i jego rozpatrzenie; d) art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do błędnych ustaleń organu; e) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, podczas gdy powinna ona zostać uchylona w całości i w tym zakresie organ powinien orzec co do istoty sprawy; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w umorzeniu wyłącznie części należności z tytułu nieopłaconych składek i odmówienie umorzenia należności w pozostałym zakresie, podczas gdy z uwagi na sytuację majątkową i rodzinną skarżącego zasadne było umorzenie należności w całości; 3. bezpodstawne nierozliczenie wpłat dokonanych przez skarżącego, opisanych w dokumencie Urzędu Skarbowego w R. "Zestawienie rozliczenia uzyskanych kwot w okresie od 01.01.2005 do 31.12.2005 r.", pomimo niewątpliwego uiszczenia ich przez skarżącego, co wynika bezsprzecznie z dokumentu urzędowego; 4. błąd w ustaleniu tej części zadłużenia, które uległo przedawnieniu, przez co organ nie umorzył wszystkich należności, które uległy już przedawnieniu; 5. sprzeczność w ustaleniach faktycznych dokonanych przez organ, mającą istotny wpływ na treść decyzji, polegającą na błędnym przyjęciu z jednej strony, że skarżący może uiścić należności, których umorzenia odmówiono, przy jednoczesnym zauważeniu, że skarżący i jego żona dysponują miesięcznie dochodem na poziomie poniżej minimum socjalnego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że organ działając w ramach instytucji ponownego rozpatrzenia sprawy zaniechał wnikliwego, powtórnego przeanalizowania całokształtu okoliczności sprawy oraz materiału dowodowego. Akcentował, że ponowne rozpatrzenie sprawy odbyło się w sposób wyjątkowo lakoniczny i pobieżny i powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 954/17. Pełnomocnik skarżącego stwierdził zarazem, iż zaskarżona decyzja stanowi w zasadzie powielenie decyzji z dnia [...]. Dalej pełnomocnik skarżącego wskazał, że organ dokonał naruszeń w dwóch kluczowych dla rozstrzygnięcia kwestiach. Po pierwsze, dokonał wadliwych ustaleń w przedmiocie przedawnienia należności. Nie umorzył zatem wszystkich należności, które uległy już przedawnieniu. Po drugie, organ dokonał wadliwej oceny sytuacji majątkowej, osobistej i rodzinnej skarżącego, przy czym są to kluczowe czynniki do zastosowania art. 28 ust. 2 w zw. z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Zdaniem pełnomocnika zasadne było umorzenie należności w całości z uwagi na sytuację materialną i osobistą skarżącego. Pełnomocnik skarżącego stwierdził dalej, że w ustaleniach faktycznych dokonanych przez organ zaistniała sprzeczność mająca wpływ na treść decyzji – polegająca z jednej strony na błędnym przyjęciu, że skarżący może uiścić należności, których umorzenia odmówiono, przy jednoczesnym stwierdzeniu, iż skarżący i jego małżonka dysponują miesięcznie dochodem poniżej poziomu minimum socjalnego. Zdaniem pełnomocnika ZUS powinien zastosować w sprawie normę zawartą w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i dokonać umorzenia całości tych należności, które nadają się do umorzenia, biorąc pod uwagę treść art. 28 i art. 30 u.s.u.s. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. W pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek unormowane jest w art. 28 u.s.u.s., jak również w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Całkowita nieściągalność zachodzi natomiast wyłącznie w przypadkach wymienionych enumeratywnie w ustawie, tj. wówczas, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Ponadto, zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. zostało wydane rozporządzenie wykonawcze i kwestie te reguluje § 3 ust. 1 tego rozporządzenia. Z ostatnio powołanego przepisu wynika, że ZUS może umorzyć ubezpieczonemu, będącemu płatnikiem składek należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Powyższe rozporządzenie wskazuje przykładowo, że taka sytuacja ma miejsce, gdy: 1) opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, 2) poniesione straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodują, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, 3) przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Z powołanych regulacji wynika, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądzają użyte w powołanych wyżej art. 28 ust. 2 u.s.u.s. oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zwroty, odpowiednio: "należności z tytułu składek mogą być umarzane" oraz "należności z tytułu składek (...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane". Oznacza to zatem, że ZUS ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym wybór ten może być swobodny, ale nie dowolny (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 584/09 - wszystkie wyroki powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Podkreślić przy tym należy, że proces podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter dwuetapowy. Najpierw organ, ustalając istotne okoliczności faktyczne sprawy związane przede wszystkim z sytuacją majątkową, osobistą i rodzinną wnioskodawcy ocenia, czy okoliczności te odpowiadają choćby jednej z przesłanek określonych w art. 28 ust. 2, 3 i 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia wykonawczego. Stwierdzenie, że okoliczności ustalone w sprawie nie odpowiadają żadnej z przesłanek umorzenia zaległości wyklucza możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia dla ubezpieczonego. Z kolei drugi etap ma miejsce jedynie wówczas, gdy ZUS stwierdzi, że przesłanki te przemawiają za umorzeniem należności. Jednak, nawet pozytywna ocena występowania tych przesłanek nie obliguje organu do skorzystania z instytucji umorzenia należności z tytułu tych składek. Odmawiając w takiej sytuacji umorzenia zaległości organ ten działa w zakresie przyznanego mu uznania administracyjnego. Zaakcentować trzeba, że uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek nie odnosi się do ustalania przesłanek warunkujących umorzenie należności. W tym zakresie ZUS nie działa na podstawie uznania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie tych należności organ jest związany określonymi zasadami postępowania, zawartymi w K.p.a. oraz regułami logiki. Postępowanie organu w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego, który bada, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów nie naruszono reguł logiki i czy zastosowano właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Uznanie administracyjne odnosi się natomiast do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia) w razie prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia należności jest możliwe. Podkreślenia dodatkowo wymaga, że decyzje w sprawach umorzenia składek mogą być wydawane wyłącznie w przypadku należności istniejących, do których uiszczenia strona jest zobowiązana. W pierwotnym brzmieniu art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Z kolei art. 24 ust. 5 u.s.u.s. w pierwotnym brzmieniu stanowił, że bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Przepis był parokrotnie nowelizowany. Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.) dokonała w art. 1 pkt 9 zmiany m.in. art. 24 ust. 4 u.s.u.s., stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zgodnie z art. 23 ustawy zmieniającej weszła ona w życie w dniu 1 stycznia 2003 r. Ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw dodano również do art. 24 m.in. ustęp 5b stanowiący, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem. Następnie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. został zmieniony przez art. 10 pkt 10 lit. b) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r., Nr 121 poz.1264) z dniem 1 lipca 2004 r. i otrzymał brzmienie: Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia ust. 2 powołanego przepisu, stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi, wcześniej przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego przepisu (tak: w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt III AUa 1656/12, Lex nr 1350353). W obecnym brzmieniu art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Sąd ma jednak na uwadze treść art. 24 ust. 5b u.s.u.s., a wcześniej art. 24 ust. 5 u.s.u.s. Jak wynika z akt sprawy – z informacji o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym (k. 44 akt administracyjnych – pliki wspólne) – aktualne postępowanie egzekucyjne jest prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych skierowanych do Urzędu Skarbowego w R. w dniach: [...] i [...]. Ponadto jak wynika z ustaleń organu (k. 46 akt administracyjnych - pliki wspólne) postępowanie egzekucyjne wszczęte w roku 1997 do roku 1999 za okres od stycznia 1997 r. do grudnia 1998 r. jest nadal prowadzone przez Urząd Skarbowy w R. i co miesiąc urząd przekazuje wpłaty egzekucyjne. Również kolejna informacja o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym (k. 184 akt administracyjnych – pliki wspólne) potwierdza, że postępowanie egzekucyjne nadal jest prowadzone. Ponadto ZUS zarówno w decyzji z dnia [...] (str. 6 i 7) jak i ponownie rozpatrując sprawę w decyzji z dnia [...] (str. 6 i 7) odniósł się szczegółowo do kwestii przedawnienia. Organ wskazał, które należności składkowe uległy przedawnieniu, które hipoteki i z jakiej przyczyny uległy wykreśleniu. Co więcej ZUS decyzją z dnia [...] nr [...] umorzył na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 31 u.s.u.s. postępowanie w sprawie umorzenia zaległych składek, które uległy przedawnieniu. Zatem w świetle poczynionych przez organ ustaleń i w konsekwencji podjętych rozstrzygnięć nie można organowi zasadnie czynić zarzutu, że nie uwzględnił on przedawnienia. Natomiast pozostałe składki nie przedawniły się z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, ZUS w obu decyzjach prawidłowo ustalił i ocenił, że w przypadku skarżącego nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, wymienione enumeratywnie w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. w punktach od 1 do 6. Organ odniósł się w wydanych decyzjach do każdej z przesłanek, wymienionych w powołanym wyżej przepisie. Prawidłowo ocenił, że z oczywistych przyczyn nie zachodzi przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. (śmierć dłużnika) ani przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 oraz 4b u.s.u.s. (przesłanki te odnoszą się bowiem do postępowania upadłościowego oraz likwidacyjnego, a takich nie prowadzono wobec działalności skarżącej). ZUS zasadnie wywiódł, że nie ma zastosowania do skarżącego przesłanka zawarta w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s., gdyż zadłużenie przekracza koszty upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (tj. 11,60 zł). Prawidłowo również organ ustalił, że nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 oraz 6 u.s.u.s., gdyż skarżący wprawdzie nie prowadzi działalności gospodarczej, ale zadłużenie z tytułu składek jest objęte skutecznym postępowaniem egzekucyjnym i na poczet zadłużenia przekazywane są systematycznie wpłaty, aktualnie w kwocie 452,00 zł miesięcznie. Ponadto skarżący jest właścicielem nieruchomości, na której ustanowiono hipotekę, zabezpieczającą zadłużenie z tytułu składek. Nie figuruje on w ewidencji osób korzystających z pomocy społecznej a jego przychód ze stosunku pracy w 2016 r. wyniósł 29.500,00 zł a dochód wyniósł 28.165,00 zł. Prawidłowo zatem ZUS ocenił, że w przypadku skarżącego nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. Również prawidłowo ZUS ocenił, że w przypadku skarżącego zostały spełnione warunki z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia uzasadniające umorzenie zaległych składek, ale wyłącznie za osobę prowadzącą działalność gospodarczą. Zasadna jest bowiem argumentacja organu, że chociaż skarżący pracuje to otrzymuje wynagrodzenie brutto 2.650,00 zł miesięcznie (netto 1.910,00 zł), z którego dokonywane są potrącenia egzekucyjne w kwocie 452,00 zł na poczet zadłużenia z tytułu składek. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, która nie uzyskuje żadnych dochodów. Zatem miesięcznie dysponują oni dochodem w wysokości około 1.458,00 zł, tj. poniżej minimum socjalnego, z którego są pokrywane koszty związane z utrzymaniem w wysokości 700,00 zł miesięcznie. Tak więc skarżący nie jest w stanie spłacić całości zadłużenia nawet w dłuższym okresie czasu. Sąd podkreśla, że w oparciu o przepisy rozporządzenia umorzeniu mogą podlegać jedynie składki za osoby będące jednocześnie ubezpieczonymi i płatnikami (należności z tytułu nieopłaconych składek za osobę prowadzącą działalność) – i w tej części skarżącemu zostały umorzone należności z tytułu składek. Pozostałe należności, figurujące na koncie skarżącego dotyczą wyłącznie pracowników i nie podlegają umorzeniu na podstawie rozporządzenia. W związku z tym, z uwagi na sytuację materialną zobowiązanego ZUS nie mógł umorzyć należności wynikających ze składek za zatrudnionych pracowników. Umorzenie takie mogłoby bowiem nastąpić tylko w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności należności, zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s., a taka w sytuacji skarżącego nie zachodzi. Nie ma zatem żadnej sprzeczności w ustaleniach faktycznych dokonanych przez organ, wskazanej w pkt 5 zarzutów skargi. Bezzasadne okazały się więc zarzuty podniesione w skardze, dotyczące naruszenia art. 28 ust. 2 i 3a u.s.u.s. Przechodząc do kolejnego zarzutu, iż organ nie rozliczył wpłat dokonanych przez skarżącego, opisanych w dokumencie Urzędu Skarbowego w R. "Zestawienie rozliczenia uzyskanych kwot w okresie od 01.01.2005 do 31.12. 2005 r." ZUS odniósł się do tej kwestii w obu decyzjach na str. 6 wskazując, że nie miał możliwości sprawdzenia, czy powyższe wpłaty z 2005 r. wpłynęły na poczet zaległości składkowych, ponieważ wpłaty za ten okres uległy brakowaniu z uwagi na fakt, że upłynął termin ich użyteczności. Zgodnie z Instrukcją Kancelaryjną ZUS oraz Rzeczowym Wykazem Akt dowody wpłaty oznaczone są symbolem klasyfikacyjnym 321, kategoria B5 i podlegają brakowaniu po upływie 5 lat, licząc w pełnych latach kalendarzowych, poczynając od 1 stycznia roku następnego po dokonaniu wpłaty. Ponadto organ ustalił, że w Urzędzie Skarbowym w R. dowody wpłat również uległy brakowaniu, w związku z czym brak było możliwości potwierdzenia przekazania środków do ZUS. Tak więc organ podjął się weryfikacji przedłożonego przez skarżącego dokumentu, czynił w tym zakresie ustalenia, niemniej nie był w stanie z uwagi na ograniczenia dowodowe sprawdzić, czy istotnie takie wpłaty zostały zaliczone, czy też nie na poczet należności składkowych. Reasumując, w ocenie Sądu organ przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a. i zasadą zupełności postępowania dowodowego, o której stanowi art. 77 § 1 K.p.a. W sprawie został zebrany kompletny materiał dowodowy, na podstawie którego właściwie, zgodnie z zasadami logiki i z poszanowaniem art. 80 K.p.a. oceniono przesłanki umożliwiające podjęcie rozstrzygnięcia o umorzeniu należności z tytułu składek. Nie naruszono także zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 K.p.a. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego wyjaśniono przesłanki, jakimi kierował się organ podejmując rozstrzygnięcia. Zasadnie zatem ZUS decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...]. Organ prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Niezasadne okazały się więc zarzuty naruszenia przepisów postępowania i to w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło