I SA/Gl 1402/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w kwestii wniosku skarżącego z dnia 18 lutego 2018 r. o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...] postanawia odmówić wstrzymania wykonania wskazanej decyzji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...], nr [...] o uznaniu za niezasadne zarzutów z dnia [...], jakie skarżący T.W. zgłosił w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego Starosty [...] z dnia [...], nr [...], który dotyczył obowiązku zapłaty odsetek ustawowych od należności z tytułu zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Podstawę prawną egzekwowanego obowiązku stanowiła decyzja Starosty [...] z dnia [...], nr [...]. W piśmie z dnia 18 lutego 2018 r. skarżący wystąpił o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgłoszone żądanie nie może zostać uwzględnione. Przedstawienie motywów tego rozstrzygnięcia należy rozpocząć od odnotowania, że stosownie do art. 61 § 3 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), następnie powoływanej w skrócie: p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W myśl natomiast art. 61 § 3 zd. 3 p.p.s.a. dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Jak wynika z powyższego przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania może być jedynie zaskarżony akt (zaskarżona czynność) oraz akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Tymczasem decyzja, której dotyczy rozpatrywany wniosek, nie stanowi przedmiotu skargi wniesionej w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej. Nie może ona również zostać uznana za akt, o którym mowa w art. 61 § 3 zd. 3 p.p.s.a. Dla wyjaśnienia powodów tej kwalifikacji kluczowe znaczenie ma odkodowanie normatywnego znaczenia pojęcia "granice sprawy", którym ustawodawca posługuje się nie tylko w powołanym art. 61 p.p.s.a., odnoszącym się do kwestii incydentalnej (rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności), lecz również w art. 134 i art. 135 p.p.s.a., które dotyczą sprawy głównej (rozpoznania samej skargi). W przepisach tych mowa wprost, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 p.p.s.a.) i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W świetle powyższego przypisanie tożsamej treści analizowanemu pojęciu na gruncie art. 61, art. 134 i art. 135 p.p.s.a. wydaje się niewątpliwe. To z kolei prowadzi do wniosku, że w danej sprawie istnieje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności lub zaskarżonego aktu, a ponadto jedynie tych aktów, które charakteryzuje art. 61 § 3 zd. 3 p.p.s.a. i tym samym są objęte hipotezą art. 135 p.p.s.a. W rezultacie dopuszczalność zbadania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania innego niż zaskarżony aktu jest uzależniona od uprzedniego uznania, że zgodność z prawem tego aktu będzie mogła być zweryfikowana na etapie rozpoznania skargi. W konkretnej sprawie zbiór aktów, których wykonanie może być wstrzymane, musi więc pokrywać się ze zbiorem aktów, których zgodność z prawem może zostać zbadana. Sąd nie może zatem wstrzymać wykonania aktu, którego legalności w danej sprawie nie mógłby ocenić. Warunkiem koniecznym uznania możności wstrzymania wykonania innego niż zaskarżony aktu jest stwierdzenie, że pomiędzy tym aktem a aktem zaskarżonym (lub zaskarżoną czynnością) zachodzi związek pozwalający na uznanie tożsamości tych spraw. Jest tak w przypadku, gdy sprawy te dotyczą tego samego podmiotu i przedmiotu, a zatem stanowią rozstrzygnięcie tej samej kwestii podjęte wobec tej samej strony postępowania (por. wyżej powołane postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II FZ 631/08 lub uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99; zob. także: B. Dauter, "Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego", Warszawa 2012, str. 235). Sytuacja taka bynajmniej nie zachodzi w analizowanym przypadku. Dostrzeżenia wymaga, że przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie o uznaniu za niezasadne zarzutów zgłoszonych w sprawie egzekucji administracyjnej. Zadaniem sądu administracyjnego w takim przypadku, na etapie rozpoznania skargi, jest zweryfikowanie, czy zgodne z prawem było wydanie rozstrzygnięcia we wskazanym zakresie, a zatem czy w świetle obowiązujących przepisów prawa za dopuszczalną uznać należy kwalifikację, zgodnie z którą wspomniane zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Zbadanie legalności działania organów administracji publicznej w takiej sytuacji ogranicza się tylko i wyłącznie do tej kwestii procesowej. Weryfikacja ta nie obejmuje zatem poprawności decyzji stanowiącej podstawę prawną egzekwowanego obowiązku. Sąd nie bada bowiem, czy doszło do prawidłowego nałożenia na stronę obowiązku, lecz czy dopuszczalne było uznanie za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu prowadzonym w celu jego wyegzekwowania. Odróżnienie nałożenia obowiązku od jego egzekwowania jest zatem w analizowanym przypadku niezwykle istotne. Zarazem kluczowe staje się spostrzeżenie, że jakkolwiek sprawa nałożenia obowiązku i sprawa jego egzekucji dotyczą tego samego podmiotu, to jednak odnoszą się do odmiennych kwestii. Stwierdzić zatem trzeba, że są to dwie różne sprawy w sensie przedmiotowym. W konsekwencji decyzja stanowiąca podstawę prawną egzekwowanego obowiązku nie może zostać uznana za akt wydany lub podjęty w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy co postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie uwzględnienia zarzutów, jakie wniesiono w postępowaniu zmierzającym do wyegzekwowania wynikającej z niej powinności. Domaganie się wstrzymania wykonania tej decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym takiego postanowienia jest zatem niedopuszczalne. Konkludując, wniosek o wstrzymanie wykonania wspomnianej decyzji należało załatwić odmownie, gdyż dotyczy on aktu, który nie został podjęty lub wydany w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy co zaskarżone postanowienie. Z tego względu wydanie niniejszego orzeczenia stało się konieczne. Dla porządku jedynie dodania wymaga, że rozstrzygnięcie to podjęto na podstawie wyżej powołanego art. 61 § 3 p.p.s.a.