I SA/Gl 1410/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-11-06
Skład orzekający: Referendarz sądowy Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) zostały spełnione przez osobę fizyczną, której jedynym źródłem utrzymania jest niska renta obciążona zajęciem komorniczym, a stałe wydatki obejmują znaczną kwotę na leki?Ratio decidendi
Przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmująca zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, została spełniona, ponieważ sytuacja materialna skarżącej, opierająca się na skromnej rencie obciążonej zajęciem komorniczym i wysokich wydatkach na leki, uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżącej w sposób uniemożliwiający zapewnienie sobie minimum warunków socjalnych zostało wykazane.Stan faktyczny
Skarżąca M. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Jako podstawę wniosku podała, że jej jedynym źródłem utrzymania jest renta w kwocie 606,86 zł (po zajęciu komorniczym), która jest obciążona zajęciem komorniczym w wysokości 251,45 zł, a jej miesięczne wydatki na leki wynoszą 300 zł. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada majątku i jest osobą samotną. Wcześniej, w innej sprawie, również przyznano jej prawo pomocy.Rozstrzygnięcie
Skarżącą zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [....] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego.
W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF z dnia 23 września 2013 r.), nadesłanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wraz ze skargą, M. D. zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego. W motywach wniosku podniosła, że jej jedynym źródłem utrzymania jest renta z tytułu niezdolności do pracy, która w ¼ jest obciążona zajęciem komorniczym. Zaakcentowała nadto, że jej stałe miesięczne wydatki na zakup lekarstw stanowią kwotę 300 zł. Skarżąca zeznała w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, że nie posiada jakiegokolwiek majątku. Podkreśliła przy tym, że jest osobą samotną. Dochód skarżącej oznaczono w kwocie 1005,83 zł. Sygnalizowane wcześniej obciążenie komornicze wynosi 251,45 zł. Z dołączonej do wniosku decyzji ZUS wynika, że świadczenie rentowe skarżącej wynosi w rzeczywistości 606,86 zł (kwota do wypłaty).
Trzeba w tym miejscu odnotować, że mocą postanowienia z dnia 7 sierpnia 2013 r. zwolniono skarżącą do kosztów sądowych i ustanowiono dla niej radcę prawnego w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 597/13. W toku tamtego postępowania ustalono, że skarżąca mieszka u córki i korzysta z jej pomocy. Orzekający wówczas referendarz sądowy skonstatował, iż "kwota pozostająca do dyspozycji wnioskodawczyni nie pozwala jej na wygospodarowanie choćby niewielkich środków na opłacenie dodatkowych wydatków, w tym na potrzeby postępowania sądowego. Zresztą zamieszkuje ona w mieszkaniu córki, ponoszącej wydatki łączące się z bieżącym utrzymaniem. Nie można jednak od tej córki wymagać, by pokrywała także koszty postępowania w niniejszej sprawie. Skarżąca dowiodła też, że jej małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód, co oznacza, iż tego rodzaju wsparcia nie może domagać się od (byłego) współmałżonka."
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Intencją wnioskującej jest w tej sprawie uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy z kolei rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.).
Analiza przedmiotowego wniosku, w tym zawartości urzędowego druku formularza oraz ustaleń poczynionych w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 59713, musiała prowadzić do wniosku, że wykazano w tej sprawie w sposób przekonujący spełnienie przesłanki przyznania prawa pomocy, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Przyjęto bowiem, że skarżąca utrzymuje się jedynie ze skromnego świadczenia rentowego. Uznano, że kwota jaka pozostaje skarżącej na utrzymanie, nie może wystarczać na pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków, tym bardziej, że gros z nich stanowią medykamenty. Tym samym brak było w tej sprawie podstaw faktycznych do odstąpienia od poprzedniego rozstrzygnięcia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, tym bardziej, że od jego wydania upłynęło zaledwie kilka miesięcy.
Wypada też zaznaczyć, że zbieżność oświadczeń skarżącej złożonych w tej sprawie i w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 597/13, pozwoliły na odstąpienie od dodatkowego wezwania skarżącej do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dokumentów źródłowych.
W wyniku poczynionych spostrzeżeń postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło