I SA/Gl 1430/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia WSA Borys Marasek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2022 r. sprawy ze skargi I. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na zawiadomienie o pozostawieniu bez rozpoznania pisma w części dotyczącej skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2021 r. Nr 2401-IEE.711.693.2021.2 UNP 2401-21-165206, wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2021. 735) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2020.1427 ze zm.), dalej ustawa egzekucyjna, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej Dyrektor lub organ nadzoru) stwierdził, niedopuszczalność wniesienia zażalenia przez panią I. M. (dalej strona, zobowiązana) na zawiadomienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej organ egzekucyjny) z dnia 4 czerwca 2021 r. nr [...] o pozostawieniu bez rozpoznania pisma z dnia 11 kwietnia 2021 r. w części dotyczącej skargi na czynność egzekucyjną. Uzasadniając rozstrzygniecie Dyrektor wskazał, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z dnia 19 marca 2021 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku, które doręczono wraz z odpisem tytułu wykonawczego pełnomocnikowi strony w dniu 7 kwietnia 2021 r. Pismem nadanym w dniu 12 kwietnia 2021 r. strona wniosła skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności, wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu konwalidacji bezprawności tytułu wykonawczego oraz zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Organ egzekucyjny wezwał zobowiązaną m.in. do sprecyzowania skargi i jej uzasadnienia poprzez wskazanie nieprawidłowości zaskarżonej czynności informując stronę, że niezastosowanie się do tego wezwania będzie skutkować pozostawieniem podania z dnia 11 kwietnia 2021 r. bez rozpoznania w części dotyczącej skargi na czynność egzekucyjną. Pismem z dnia 18 maja 2021 r. strona uzupełniła braki formalne pisma, zaś zawiadomieniem z dnia 4 czerwca 2021 r. organ egzekucyjny poinformował stronę o pozostawieniu bez rozpoznania pisma z dnia 11 kwietnia 2021 r. w części dotyczącej skargi na czynność egzekucyjną. Na zawiadomienie to zobowiązana złożyła zażalenie. Rozpoznając zażalenie strony Dyrektor stwierdził, iż jest ono niedopuszczalne, gdyż na zawiadomienie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, zażalenie stronie nie przysługuje, skoro zawiadomienie takie, jako czynność materialno-techniczna, nie podlega zaskarżeniu w drodze odwołania (zażalenia). Jednocześnie Dyrektor wyjaśnił, że organ egzekucyjny niezasadnie pozostawił pismo strony w omawianej części bez rozpoznania bowiem wezwanie do wskazania naruszonych przepisów prawa było niewłaściwe. W skardze na to postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca domagała się jego zmiany podnosząc, że nie zgadza się z poczynionymi w sprawie ustaleniami, które w rażący sposób narusza jej prawa. Jednocześnie domagała się zwolnienia od wpisu w całości i ustanowienia dla niej doradcy podatkowego z urzędu, sugerując konkretnego doradcę. Odpowiadając na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko i jego argumentację. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2022 r. Sąd ustanowił dla skarżącej pełnomocnika z urzędu doradcę podatkowego, który pismem z dnia 1 kwietnia 2022 r. zarzucił naruszenie art. 77 § 1 i art. 80, art. 61a § 1 w zw. z art. 15 K.p.a wskazując na brak dołączenia do akt administracyjnych odpisów pełnomocnictw udzielonych przez skarżącą innej osobie oraz brak wydania rozstrzygnięcia w postaci postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia i naruszenie zasady dwuinstancyjności. Domagał się przyznania wynagrodzenia za przyjazd do Sądu celem zapoznania się z aktami sprawy. Kolejnym pismem z dnia 12 kwietnia 2022 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą twierdząc, że pełnomocnictwo udzielone w sprawie podatkowej dotyczy również postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się bezzasadna. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia podnieść należy, że dotyczyło ono stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego o pozostawieniu bez rozpatrzenia skargi na czynność egzekucyjną. Przepis art. 17 § 1 ustawy egzekucyjnej stanowi, że o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie (...) następuje w formie postanowienia na które służy zażalenie, jeżeli ta ustawa lub K.p.a. tak stanowią. Zgodnie z treścią art. 18 ustawy egzekucyjnej, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy ustawy egzekucyjnej nie odnoszą się do kwestii związanej z pozostawieniem pism bez rozpoznania dlatego też w tej materii należy stosować odpowiednie przepisy K.p.a. W myśl art. 135 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi (art. 141 § 1 K.p.a.). Stosownie do brzmienia art. 144 K.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Oznacza to, że w przypadku niedopuszczalności zażalenia stosuje się odpowiednio przepis art. 134 K.p.a. Zgodnie z przepisem art. 64 § 2 K.p.a. "jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Pozostawienie podania bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. nie wymaga wydania decyzji czy postanowienia, gdyż jest to czynność materialnotechniczna, o której należy powiadomić wnoszącego podanie z podaniem przyczyn dla których pozostawiono podanie bez rozpoznania (tak wyrok NSA z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 1042/13). Jak wynika z akt sprawy strona zaskarżyła w drodze zażalenia zawiadomienie organu egzekucyjnego o pozostawieniu bez rozpoznania jej pisma w części dotyczącej skargi na czynności egzekucyjne. Organ egzekucyjny wezwał stronę do uzupełnienia braków pisma poprzez wskazanie nieprawidłowości zaskarżonej czynności (jakich przepisów stanowi naruszenie) pouczając o skutkach nieuzupełnienia tego braku. Strona wnosząca podanie braków tych nie uzupełniła w wymaganym terminie wobec czego organ egzekucyjny pozostawił podanie, w określonej części, bez rozpoznania. Należy zauważyć, że obowiązujące przepisy ustawy egzekucyjnej czy też K.p.a. nie przewidują zażalenia na tego rodzaju czynność, a tym samym organ nadzoru prawidłowo stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia. Sąd zauważa, że pozostawienie bez rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną tylko z tego powodu, że strona nie wskazała postawy prawnej zarzutów skargi nie było uzasadnione. Zgodnie bowiem z art. 54 § 2 ustawy egzekucyjnej skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie. Z przepisu tego nie wynika obowiązek strony do podawania podstawy prawnej skargi czy też przepisów związanych dokonaniem czynności egzekucyjnej (art. 54 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej). Dlatego też organ nadzoru słusznie wytknął organowi egzekucyjnemu niezasadne zastosowanie art. 64 § 2 K.p.a. w zaistniałej w sprawie sytuacji i nakazał organowi egzekucyjnemu rozpoznanie pisma skarżącej również w zakresie skargi na czynność egzekucyjną. Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika skarżącej wskazać należy, że nie były one uzasadnione już choćby z tego powodu, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania jest czynnością podejmowaną przed rozpoczęciem postępowania w danej sprawie, przy czym wezwanie do uzupełnienia braków podania kierowane jest do wnoszącego dane pismo (strony bądź jej pełnomocnika). Z tej samej przyczyny kwestia pozostawienia pisma bez rozpoznania nie wymaga wydania w takiej sprawie formalnego orzeczenia np. w postaci postanowienia. Tym bardziej, że przepisy regulujące tę kwestię nie wymagają wydania takiego rozstrzygnięcia co wynika z faktu, że stanowi ono czynność materialno-techniczną, która nie wymaga takiej formy. "Pozostawienie podania bez rozpatrzenia nie podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego, natomiast może być kwestionowane wyłącznie przez wniesienie skargi na bezczynność organu. Oznacza to, że pozostawienie podania bez rozpatrzenia nie tworzy stanu powagi rzeczy osądzonej uniemożliwiającego - po zorientowaniu się przez organ, że pozostawienie jest nieprawidłowe - podjęcie czynności wobec podania" (tak wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 300/21). Tym samym należy zgodzić się z poglądem, że "Prawidłowo organ zastosował przepis art. 64 § 2 k.p.a., skutkiem nieusunięcia braków jest bowiem pozostawienie - w drodze pisma - podania bez rozpoznania" (tak wyrok NSA z dnia 13 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 1889/20). Należy przy tym ponownie zauważyć, że przedmiotowa czynność została negatywnie oceniona przez Dyrektora, który stwierdził, iż była ona niezasadna i polecił przeprowadzenie postępowania w sprawie, która była przedmiotem spornego wniosku (pisma, skargi). Organ ten nie oceniał kwestii pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą, gdyż nie była ona przedmiotem badania w sytuacji, gdy sporne podanie wniosła sama skarżąca, a postanowienie w niniejszej sprawie doręczono pełnomocnikowi strony. Dlatego też bezzasadne było wnioskowanie o przeprowadzenie dowodu z pełnomocnictwa z dnia 3 lipca 2009 r. Sąd wyjaśnia, że w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną wydane zostanie odrębne postanowienie. W związku z powyższym należało uznać, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2022. 329) i na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.