I SA/Gl 1473/24
WyrokWSA w Gliwicach2025-04-23
Skład orzekający: WSA Paweł Kornacki, WSA Agata Ćwik-Bury, WSA Piotr Pyszny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości ponosi odpowiedzialność za niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, jeśli brak segregacji nastąpił z powodu działań osób trzecich, a nie samego właściciela?Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości ponosi pełną odpowiedzialność za wytwarzane na niej odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania, w tym za zabezpieczenie pojemników przed dostępem osób trzecich. Nawet jeśli brak segregacji nastąpił z powodu działań osób trzecich, właściciel nadal odpowiada za właściwe gromadzenie i oddawanie odpadów do zagospodarowania, a gmina ma prawo zastosować podwyższoną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.Stan faktyczny
Skarżący, właściciele nieruchomości, zostali obciążeni podwyższoną opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi za marzec 2024 r. z powodu stwierdzenia w pojemniku na odpady zmieszane opakowań z papieru. Skarżący twierdzili, że odpady te zostały podrzucone przez osoby trzecie. Organy administracji uznały, że właściciele ponoszą odpowiedzialność za właściwe zagospodarowanie odpadów i zabezpieczenie pojemników, niezależnie od działań osób trzecich. Skarga została wniesiona na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Piotr Pyszny, Protokolant specjalista Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi B. D., R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 14 października 2024 r. nr SKO.F/41.4/709/2024/12588 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za marzec 2024 r. oddala skargę.
1. R. D. i B. D. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach 14 października 2024 r., nr SKO.F/41.4/709/2024/12588 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
2. Stan sprawy.
2.1. Skarżący, jako właściciele nieruchomości położonej w R. przy ul. [...], złożyli 20 września 2022 r. deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zadeklarowali w niej wskazaną nieruchomość jako zamieszkałą przez cztery osoby, na której powstają odpady komunalne zbierane w sposób selektywny oraz jako nieruchomość niezamieszkałą, na której generowane są odpady komunalne. Zadeklarowali pięć pojemników o pojemności 120 l, po jednym na każdą z pięciu frakcji z odpadów komunalnych.
18 kwietnia 2024 r. do Urzędu Miasta w R. wpłynęło zawiadomienie o niedopełnieniu przez skarżących, jako właścicieli nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów od firmy odbierającej odpady komunalne, tj. P Sp. z o.o. Dotyczyło ono nieruchomości położonej w R. przy ul. [...]. Wskazano w nim, że podczas odbioru odpadów komunalnych 20 marca 2024 r. z ww. nieruchomości do pojemnika przeznaczonego na niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne zostały wrzucone odpady, które powinny trafić do pojemników na opakowania z papieru i tektury. Dołączona została potwierdzająca ten fakt dokumentacja fotograficzna.
25 kwietnia 2024 r. Prezydent Miasta R. wszczął z urzędu postępowanie w celu określenia skarżącym wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Pismem z 10 maja 2024 r. organ pierwszej instancji wezwał skarżących do udzielenia informacji czy mieszkańcy nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] i osoby prowadzące tam działalność gospodarczą, korzystają wspólnie z dwóch pojemników na niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne, czy każdy z podmiotów korzysta z osobnego, a w przypadku korzystania z osobnych pojemników na niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne, wezwał do wskazania, kto korzysta z pojemnika, w którym stwierdzono brak segregacji odpadów komunalnych, jak to wynika z dokumentacji fotograficznej.
Pismem z 7 czerwca 2024 r. skarżący wyjaśnili, że pojemnik, w którym stwierdzono brak segregacji odpadów jest przeznaczony na śmieci pochodzące z działalności gospodarczej. Według ich wiedzy pojemnik nie był i nie jest, co do zasady wykorzystywany przez mieszkańców posesji przy ul. [...] w R.. "Opakowania z papieru i tektury" ujawnione przez pracowników P Sp. z o.o. w jednym z pojemników przeznaczonych na niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne nie zostały wrzucone ani przez mieszkańców, ani też nie pochodzą z działalności gospodarczej. Musiały zostać podrzucone przez nieznane osoby trzecie w czasie między wystawianiem pojemników w dniu planowego odbioru odpadów (co ma miejsce przed godziną 06:00) do chwili ich faktycznego opróżnienia przez pracowników P Sp. z o.o. Skarżący oświadczyli również, że nie ma możliwości zabezpieczenia pojemników po ich wystawieniu poza teren posesji.
Dla wykazania powoływanych okoliczności wnieśli o przesłuchanie czterech wymienionych świadków.
2.2. Decyzją z 20 czerwca 2024 r., nr [...] Prezydent Miasta R. określił skarżącym opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za marzec 2024 r. od nieruchomości położonej w R. przy ul. [...], w wysokości 517,84 zł.
W uzasadnieniu podał, że przyjął, iż dokumentacja fotograficzna dołączona do zawiadomienia o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów, w sposób bezsprzeczny pozwala na identyfikację nieruchomości oraz wykazać brak selekcji odpadów. Tej okoliczności nie podważają także skarżący, a spór wynika z tego, że skarżący twierdzą, iż to osoby trzecie podrzuciły odpady, które powinny trafić do pojemnika na opakowania z papieru i tektury.
Stąd organ przyjął, że podczas odbioru odpadów komunalnych 20 marca 2024 r. do pojemnika przeznaczonego na niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne zostały wrzucone odpady, które powinny trafić do pojemników na opakowania z papieru i tektury.
Zaznaczył, że to na właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek zabezpieczenia pojemników przed działaniem czynników zewnętrznych i dostępem osób nieuprawnionych. Ustalenie osób winnych niezgodnej z treścią złożonej deklaracji segregacji odpadów, leży poza przedmiotem postępowania.
Zgodnie zaś z art. 6ka ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz.U. z 2024 r. poz. 399, ze zm. – dalej: u.c.p.g.), wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa w drodze decyzji wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3. Stosownie do art. 6k ust. 3 u.c.p.g., rada gminy określi stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, w wysokości nie niższej niż dwukrotna wysokość i nie wyższej niż czterokrotna wysokość stawki ustalonej przez radę gminy.
Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 marca 2022 r., III FSK 4846/21 (wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), organ wskazał, że ustawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów o znamię "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów, co oznacza, że wymienione regulacje obejmują także przypadki jednorazowego niedopełnienia obowiązku. Poza tym, opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych.
Organ dodał, że przyjmuje wyjaśnienia skarżących zawarte w piśmie z 7 czerwca 2024 r., iż pojemnik, w którym stwierdzono fakt niedopełnienia obowiązku segregacji odpadów wykorzystywany jest przez osoby prowadzące działalność gospodarczą na nieruchomości położonej w R. przy ul. [...]. W związku z tym, określił podwyższoną opłatę tylko dla części niezamieszkałej nieruchomości położonej w R. przy ul. [...].
Na koniec, organ podał szczegółowe wyliczenie określonej w decyzji wysokości opłaty, tj. kwoty 517,84 zł.
2.3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 14 października 2024 r., nr SKO.F/41/709/2024/12588 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta.
W uzasadnieniu Kolegium podzieliło stanowisko zaprezentowane przez organ pierwszej instancji.
Kolegium stwierdziło, że na nieruchomości skarżących nie segregowano odpadów zgodnie z zasadami. Dowodami w sprawie są zawiadomienie podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcia wykonane w dniach stwierdzenia nieprawidłowości. Skarżący nie zakwestionowali jednoznacznie tego faktu wskazując jedynie, że nie powinni ponosić negatywnych konsekwencji niewłaściwego segregowania odpadów, gdyż samo naruszenie zasad selektywnego zbierania odpadów komunalnych mogło być wynikiem postępowania osób trzecich.
W zakresie argumentu skarżących, że to osoby trzecie doprowadziły do powstania okoliczności niesegregowania odpadów, Kolegium wyjaśniło, że skarżący jako osoby władające nieruchomością ponoszą pełną odpowiedzialność za wytwarzane na tej nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania. Obowiązek ten powinien przejawiać się właściwym oznaczeniem oraz zabezpieczeniem pojemników przed dostępem osób trzecich, a także, w razie potrzeby, na właściwym oświetleniu pomieszczenia, w którym się one znajdują. To bowiem właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania.
2.4. W skardze zarzucono:
1) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 6ka ust. 1-3 zw. z art. 6q ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 4d u.c.p.g. w związku z uchwałą Nr PR.0007.199.2022 Rady Miasta Ruda Śląska z dnia 30 grudnia 2022 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2023 r. poz. 266) i uchwały Nr PR.0007.121.2020 Rady Miasta Ruda Śląska z dnia 22 października 2020 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Ruda Śląska zmienioną uchwalą nr PR.0007.66.2023 Rady Miasta Ruda Śląska z dnia 20 kwietnia 2023 r. zmieniającą uchwałę w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Ruda Śląska (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2023 r. poz. 264) oraz upoważnienia z dnia 13 stycznia 2022 r. nr SP.0052.62.2022, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji bezzasadne zastosowanie polegające na określeniu skarżącym opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za marzec 2024 r. od nieruchomości położonej przy ul. [...] w R. w wysokości 517,84 zł z tytułu rzekomego niedopełnienia przez skarżących, jako właścicieli nieruchomości, obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podczas gdy w sprawie brak było podstaw faktycznych (materiał dowodowy) oraz prawnych do wydania zaskarżonego postanowienia, w tym nie ustalono, aby "niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" było następstwem działania "właściciela nieruchomości", tylko osób trzecich;
2) rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383, ze zm. - dalej: o.p.) w zw. z art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 122 o.p. w zw. z art. 180 § 1 o.p. w zw. z art. 187 § 1 i 2 o.p. w zw. z art. 188 o.p. w zw. z art. 191 o.p. w zw. z art. 2a o.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na niepodjęciu wszystkich, koniecznych działań niezbędnych do uzyskania prawdy materialnej polegające na świadomym zaniechaniu rozstrzygnięcia wniosków dowodowych strony przed wydaniem decyzji pomimo, że organ był w pełni świadom ich złożenia, w tym faktu, że strona wnosząc o przeprowadzenie dowodów przedstawiła argumentację kluczową z punktu widzenia rozstrzygnięcia, w tym przede wszystkim służącą wykazaniu, że "naruszenie" nie było następstwem działania lub zaniechania "właściciela nieruchomości", ale nieznanych, niezidentyfikowanych osób trzecich, co obligowało organ by dowody dopuścić, a następnie przeprowadzić przed wydaniem decyzji;
3) rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 120 o.p. w zw. z art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 122 o.p. w zw. z art. 180 § 1 o.p. w zw. z art. 187 § 1 i § 2 o.p. w zw. z art. 188 o.p. w zw. z art. 191 o.p. w zw. z art. 2a o.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na niepodjęciu wszystkich koniecznych działań niezbędnych do uzyskania prawdy materialnej, prowadzenie postępowania w sposób niweczący zaufanie do organów podatkowych poprzez brak starannego działania organu i rozstrzygnięcie ujawnionych w postępowaniu wątpliwości na niekorzyść podatnika oraz zaniechanie dopuszczenia dowodów wnioskowanych przez strony w celu wykazania braku podstaw do określenia z urzędu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za marzec 2024 r. na podstawie art. 6ka ust. 1-3 i art. 6q ust. 1 u.c.p.g., podczas gdy niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść podatnika, a w toku postępowania organy podatkowe są zobligowane do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, podczas gdy w niniejszej sprawie organ po otrzymaniu pisma (stanowiska) strony powinien był powziąć szereg wątpliwości w zakresie stanu faktycznego sprawy i rozstrzygnąć je wszystkie na korzyść strony kierując się zasadami rządzącymi postępowaniem podatkowym;
4) rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 120 o.p. w zw. z art. 121 § 1 i § 2 o.p. w zw. z art. 123 § 1 o.p. w zw. z art. 178 § 1 o.p. w zw. z art. 187 § 1, § 2 i § 3 o.p. w zw. z art. 191 o.p. w zw. z art. 192 o.p. w zw. z art. 200 § 1 o.p. w zw. z art. 127 o.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uniemożliwieniu stronie wzięcia czynnego udziału w każdym stadium postępowania, niepodjęcie wszystkich koniecznych działań niezbędnych do uzyskania prawdy materialnej, prowadzenie postępowania w sposób niweczący zaufanie do organów podatkowych, a przed wydaniem decyzji, uniemożliwieniu stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, polegające na prowadzeniu postępowania z pominięciem strony, niezawiadomieniu strony o przeprowadzanych dowodach, a przed wydaniem decyzji zaniechaniem zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgormadzonym w sprawie, wypowiedzenia się oraz złożenia wniosków - po uprzednim wydaniu postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodów;
5) rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 120 o.p. w zw. z art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 122 o.p. w zw. z art. 187 § 1 i § 2 o.p. w zw. z art. 188 o.p. w zw. z art. 191 o.p. w zw. z art. 200 § 1 o.p. w zw. z art. 2a o.p. poprzez ich niezastosowanie polegające na wydaniu decyzji nie rozstrzygając uprzednio o złożonych przez stronę wnioskach dowodowych (pismo z 7 czerwca 2024 r.), podczas gdy organ ma obowiązek wydać postanowienie w przedmiocie każdego zgłoszonego przez stronę żądania przeprowadzenia dowodu, a następnie wyznaczyć stronie termin celem wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego celem zapewnienia stronie możliwości realizacji jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu;
6) rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 120 o.p. w zw. z art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 122 o.p. w zw. z art. 187 § 1 i § 2 o.p. w zw. z art. 191 o.p. w zw. z art. 2a o.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na niepodjęciu wszystkich koniecznych działań niezbędnych do uzyskania prawdy materialnej, prowadzenie postępowania w sposób niweczący zaufanie do organów podatkowych poprzez brak starannego działania organów i rozstrzygnięcie ujawnionych w postępowaniu wątpliwości na niekorzyść podatnika, a także przekroczenie przez organ zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie jej w sposób dowolny, co skutkowało błędnym ustaleniem faktycznym, że to "właściciel nieruchomości" dopuścił się naruszenia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych;
7) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 191 w zw. z art. 122 w zw. z art. 127 o.p., poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów, co wyraża się w dokonaniu oceny materiału dowodowego w sposób naruszający zasadę doświadczenia życiowego i logicznego myślenia przez przyjęcie, że skarżący, jako właściciele nieruchomości nie dopełnili obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podczas gdy w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na poczynienie takich ustaleń, a orzeczenie opiera się wyłącznie na domniemaniach i przypuszczeniach;
8) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 210 § 1 o.p., przez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób;
9) rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 120 o.p. w zw. z art. 121 § 1 i § 2 o.p. w zw. z art. 123 § 1 o.p. w zw. z art. 178 § 1 o.p. w zw. z art. 187 § 1, § 2 i § 3 o.p. w zw. z art. 191 o.p. w zw. z art. 192 o.p. w zw. z art. 200 § 1 o.p. w zw. z art. 127 o.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uniemożliwieniu stronie wzięcia czynnego udziału w każdym stadium postępowania, niepodjęcie wszystkich koniecznych działań niezbędnych do uzyskania prawdy materialnej, prowadzenie postępowania w sposób niweczący zaufanie do organów podatkowych, a przed wydaniem decyzji uniemożliwieniu stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, polegające na prowadzeniu postępowania z pominięciem strony, niezawiadomieniu strony o przeprowadzanych dowodach, a przed wydaniem decyzji niezawiadomienia stronie o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgormadzonym w sprawie, wypowiedzenia się oraz złożenia wniosków;
10) rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 127 o.p. w zw. z art. 233 o.p. w zw. z art. 120 o.p. w zw. z art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 122 o.p. w zw. z art. 180 § 1 o.p. w zw. z art. 207 § 1 i § 2 o.p. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 o.p. poprzez zaniechanie ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy i ograniczenie się jedynie do powielenia uzasadnienia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji oraz zaniechanie podjęcia jakichkolwiek czynności dowodowych celem przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, co stanowi rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą organ drugiej instancji jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, co w niniejszej sprawie zostało pominięte.
Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji wydanych przez organy obu instancji, względnie w przypadku stwierdzenia przez sąd istnienia podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego umorzenie jednocześnie tego postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, względnie stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego.
2.5. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
3. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego a zatem skarga została oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. 935, ze zm. – dalej: p.p.s.a.).
4. Kwestię sporną w sprawie stanowi możliwość wydania wobec skarżących, jako właścicieli nieruchomości, decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wobec niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych i zastosowanie w tejże decyzji wysokości stawki opłaty podwyższonej.
Skarżący nie negują, że w marcu 2024 r. doszło do nieselektywnej zbiórki odpadów komunalnych, wobec tego, że w pojemniku na odpady zmieszane ujawniono opakowania z papieru i tektury, które powinny trafić do pojemnika przeznaczonego na tego rodzaju odpady. Skarżący twierdzą natomiast, że to nie oni dopuścili się braku segregacji. Uczyniły to osoby trzecie, które podrzuciły opakowania z papieru i tektury do pojemnika, w czasie pomiędzy wystawieniem pojemnika w dniu ich planowanego odbioru (przed godziną 6:00) a odbiorem pojemników przez pracowników odbierających odpady.
Natomiast z argumentacji organów wynika, że podnoszona przez skarżących okoliczność podrzucenia odpadów papierowych nie ma znaczenia dla sprawy, ponieważ to właściciel ponosi pełną odpowiedzialność za wytwarzane na nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania. Właściciel ma obowiązek zabezpieczyć pojemniki przed dostępem osób trzecich i odpowiada za to w jaki sposób odpady są gromadzone i oddawane do zagospodarowania (str. 9 decyzji Kolegium).
5. Art. 6ka u.c.p.g. stanowi, że w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości (ust. 1).
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (ust. 2).
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 (ust. 3).
Zgodnie zaś z art. 6k ust. 3 u.c.p.g. rada gminy określi stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, w wysokości nie niższej niż dwukrotna wysokość i nie wyższej niż czterokrotna wysokość stawki ustalonej przez radę gminy odpowiednio na podstawie ust. 1 albo w art. 6j ust. 3b.
W uchwale nr PR.0007.199.2022 Rady Miasta Ruda Śląska z dnia 30 grudnia 2022 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości (Dz.U. Woj. Śląskiego z 2023 r. poz. 266) wskazano w § 3 ust. 2 pkt 3, że stawka opłaty podwyższonej za pojemnik o pojemności 120 l, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, jeżeli właściciel nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny wynosi 53,60 zł (dwukrotność stawki dla odpadów segregowanych).
6. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku strony skarżącej, zawartym szczególnie w ramach zarzutu nr 1, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 6ka ust. 1, 2 i 3 u.c.p.g. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3 i art. 4d u.c.p.g.
Dowody zgromadzone w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji wskazywały na to, że wystąpiła sytuacja nieprawidłowej segregacji odpadów. Wynika to z dokumentacji fotograficznej obrazującej obecność w pojemnikach na odpady zmieszane, odpadów papierowych. Doszło zatem do ziszczenia się przesłanki warunkującej wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku ich selektywnego zbierania (tu: marzec 2024 r.), z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej wynikającej ze wskazanej przez organy uchwały Rady Miasta.
W tym zakresie Sąd zauważa jednocześnie, że nie jest skuteczny argument skarżących, iż nie ustalono, aby niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych było następstwem osobistego działania skarżących, a nie osób trzecich. Prowadzenie postępowania dowodowego w celu wykazania, czy to właściciel nieruchomości osobiście dopuścił się braku segregacji odpadów, czy też uczyniła to osoba trzecia w czasie, w którym pojemnik na odpady oczekiwał ona odbiór przed posesją właściciela - nie ma dla sprawy znaczenia.
Organy prawidłowo zauważyły, że skarżący jako władający nieruchomością ponoszą całą odpowiedzialność za wytwarzane na tej nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania. To na właścicielu nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., ciążą obowiązki związane z zabezpieczeniem pojemników przed działaniem osób trzecich. To bowiem właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania, odpowiada nie tylko za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone ale także i za to, w jaki sposób są oddawane do zagospodarowania. Takie stanowisko zostało już wielokrotnie wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z: 2 lipca 2024 r., III FSK 1015/23 oraz III FSK 1016/23; 1 października 2024 r., III FSK 707/24; wyroki WSA w Gdańsku z: 21 stycznia 2025 r., I SA/Gd 803/24 i I SA/Gd 804/24; 19 września 2023 r., I SA/Gd 507/23; 18 lipca 2023 r., I SA/Gd 443/23; 30 maja 2023 r., I SA/Gd 228/23; wyrok WSA w Gliwicach z 20 sierpnia 2024 r., I SA/Gl 228/24; wyroki WSA w Opolu z 23 listopada 2023 r., I SA/Op 279/23 i I SA/Op 280/23; wyrok WSA w Bydgoszczy z 7 lutego 2023 r., I SA/Bd 694/22).
W związku z tym, Sąd zauważa również, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy, niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę (por. wyrok NSA z 11 października 2024 .r, III FSK 1522/22).
Stąd, skarżący podwyższonej opłaty nie powinni traktować przede wszystkim jako sankcji, ale jako potrzebę wyrównania wyższych kosztów zagospodarowania odpadów przez gminę. Podwyższona opłata w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości nie ma charakteru stałego. Określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów. Także ta okoliczność wskazuje na jej charakter jako opłaty za koszt dodatkowych usług związanych z odbiorem odpadów.
Koszty te powstają również niezależnie od tego, czy brak segregowania odpadów ma charakter incydentalny czy wielokrotny. Jeżeli odpady trafiają do odbiorcy jako zmieszane, powstają związane z tym dodatkowe koszty ich zagospodarowania, które muszą zostać sfinansowane. Gdyby pobór opłaty dodatkowej został uzależniony od "wielokrotności", czy "uporczywości" niesegregowania odpadów, to oznaczałoby to sytuację, w której powstawałyby koszty zagospodarowania odpadów zmieszanych, które musiałyby zostać ostatecznie sfinansowane przez gminę. Tymczasem system gospodarowania odpadami komunalnymi jest z założenia systemem finansowanym z opłat mieszkańców, a nie z dopłat (por. wyrok NSA z 5 lipca 2024 r., III FSK1536/23).
7. W niniejszej sprawie nie naruszono również określonej w art. 2a o.p. zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, gdyż – z uwagi na opisane wyżej okoliczności sprawy – nie zaistniały wątpliwości co do możliwości zastosowania powoływanych przepisów, w szczególności art. 6ka ust. 1 i ust. 3 u.c.p.g. Zasada in dubio pro tributario ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy wykładnia przepisu prawa przy zastosowaniu wszystkich jej aspektów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje zadowalających rezultatów, co – w ocenie Sądu – nie miało miejsca w sprawie.
8. Następstwem wyżej przedstawionej argumentacji jest stwierdzenie, że niezasadne są również zarzuty skargi dotyczące zakresu przeprowadzenia przez organy postępowania dowodowego czy kompletności zebranych dowodów. Skarżący twierdzą bowiem, że organy świadomie pominęły ich wnioski dowodowe w celu wykazania, że to nie skarżący dopuścili się braku segregacji odpadów (zarzuty nr 2, 3, 5, 6, 7).
Sąd zauważa, że zarówno w piśmie z 7 czerwca 2024 r., jak i w odwołaniu zostały zamieszczone wnioski o przesłuchanie czterech świadków. W takiej sytuacji organ, jeśli nie zamierzał uwzględnić wniosku powinien wydać postanowienie o oddaleniu wniosku dowodowego.
To uchybienie procesowe nie może jednak, w realiach tej sprawy, prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie miało ono bowiem wpływu na wynik rozpatrywanej sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Zgodnie z art. 188 o.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W analizowanym przypadku, jak wyjaśniono w punkcie 6 uzasadnienia, kwestia tego, czy to skarżący osobiście dopuścili się braku segregacji odpadów, czy też – jak twierdzą - uczyniła to osoba trzecia, nie stanowi okoliczności, która ma istotne znaczenie. Dlatego, zaniechanie wydania postanowienia o oddaleniu wniosku dowodowego nie mogło wpłynąć na sposób załatwienia sprawy przez organ.
9. Nieskuteczny jest także zarzut uniemożliwienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania (zarzuty nr 4, 5, 9 skargi).
Skarżący zasadnie twierdzą, że organ odwoławczy przed wydaniem decyzji, zgodnie z art. 200 § 1 o.p. powinien wyznaczyć stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W aktach sprawy nie ma postanowienia realizującego ten obowiązek. Tym samym Kolegium naruszyło art. 200 § 1 o.p.
Jednakże, jak wskazano w uchwale NSA z 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/04, niezastosowanie w danej sprawie trybu określonego w art. 200 § 1 o.p. nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że zachodzi podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 o.p. Naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 o.p. jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tej sprawie, Sąd nie dostrzega takiej implikacji. Także skarżący nie wyjaśnili w jaki sposób brak wyznaczenia im terminu do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji przez Kolegium mogło w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy.
10. Niezasadny jest zarzut naruszenia przez organ art. 210 § 1 o.p. poprzez brak wyjaśnienia w decyzji jej podstawy faktycznej i prawnej (zarzut nr 8). Wbrew stanowisku skarżących, decyzja Kolegium zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 210 § 1 o.p., a jej uzasadnienie czyni zadość wymaganiom z art. 210 § 4 o.p. Z decyzji wynika bowiem podstawa faktyczna rozstrzygnięcia, przede wszystkim fakt braku selektywnej zbiorki odpadów. Organ wyjaśnił także podstawę prawną, przytoczył treść wszystkich istotnych w sprawie przepisów, a także ich wykładnię prezentowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazał przy tym, że to na skarżących, jako właścicielach nieruchomości ciąży odpowiedzialność za selektywne zagospodarowanie odpadów oraz zabezpieczenie pojemników przed dostępem osób trzecich.
11. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania (zarzut nr 10).
Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Postępowanie podatkowe prowadzone przed organem drugiej instancji opiera się na tych samych zasadach co postępowanie przed organem pierwszej instancji, dlatego też organ odwoławczy dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu przed niższą instancją. Rozstrzygnięta sprawa jest badana przez organ odwoławczy ponownie, choć bez pominięcia ustaleń organu pierwszej instancji. Zasadniczo zaś z zasady dwuinstancyjności postępowania nie można wywodzić obowiązku czynienia nowych ustaleń czy podejmowania nowych czynności. Ustalenia organu odwoławczego muszą być samodzielne, ale mogą nie różnić się wcale od ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji. Zadaniem organu odwoławczego jest nie tylko przeprowadzenie ponownie postępowania w sprawie, ale także ustosunkowanie się do stanowiska strony tego postępowania, co znalazło odzwierciedlenie w kontrolowanej decyzji Kolegium. Proces rozumowania Kolegium, wnioski dotyczące oceny dowodów, argumenty przemawiające za przyjęciem określonego stanowiska oraz dokonana analiza jaką organ przeprowadził zostały zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji. Równocześnie należy dodać, że utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji wskazuje na to, iż treść rozstrzygnięcia organu odwoławczego jest tożsama z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, co stanowi wynik przeprowadzonego samodzielnie przez organ odwoławczy postępowania (por. wyrok NSA z 24 lutego 2010 r., I FSK 57/09).
12. Z tych wszystkich powodów skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło