I SA/Gl 151/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Przedmiotem skargi S.O. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., mocą którego stwierdzono niedopuszczalność odwołania skarżącego do decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] nr [...], odmawiającej wyrażenia zgody na umorzenie wierzytelności pieniężnej w kwocie 50 zł z tytułu mandatu karnego kredytowanego. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego do skargi w kwocie 100 zł, skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ów został następnie, w odpowiedzi na stosowne wezwanie referendarza sądowego, złożony na druku urzędowego formularza. W tych ramach skarżący oświadczył, że przebywa obecnie w Areszcie Śledczym w K. Zeznał, że nie pracuje i nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W wyniku badania wniosku co do treści, pismem z dnia 6 marca 2012 r., referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dokumentów źródłowych i złożenie dodatkowych oświadczeń. W tych ramach zakreślono skarżącemu termin 21 dni na udzielenie odpowiedzi. Wezwanie doręczono skarżącemu do rąk własnych w dniu 12 marca 2012 r. W następstwie ww. wezwania skarżący nadesłał oświadczenie (pismo z dnia 19 marca 2012 r., w którym zeznał, że mieszkanie, które uprzednio wskazywał jako adres zamieszkania, zajmuje obecnie jego matka, która jest głównym jego najemcą. Podniósł dalej, że z uwagi na pobyt w areszcie nie może przedstawić dochodów matki ani kosztów związanych z utrzymaniem wspomnianego mieszkania. S.O. zeznał nadto, że jest kawalerem i nie posiada dzieci. W chwili obecnej nie pozostaje w żadnym związku. Do pisma skarżącego dołączono zaświadczenie Zastępcy Dyrektora Aresztu Śledczego w K. z dnia 14 marca 2012 r., z którego wynika, że skarżący przebywa w izolacji więziennej od [...]. Ostateczny koniec kary przypada na dzień [...]. Z zaświadczenia wynika nadto, że skarżący nie ma do dyspozycji żadnych środków pieniężnych; nie jest zatrudniony i nie otrzymywał żądnych nagród rzeczowych ani pieniężnych. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Jego rozstrzygnięcie sprowadzało się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie: P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, nie publ.). Niewątpliwie możliwości płatnicze wnioskującego nie rysują się specjalnie dobrze. Ze zgromadzonego materiału źródłowego wynika wszak, że nie posiada on jakichkolwiek środków pieniężnych. Co więcej skarżący nie ma możliwości zarobkowania. Już te okoliczności świadczą o tym, że w omawianym przypadku spełniona została przesłanka zwolnienia od kosztów sądowych, o której wcześniej pisano. Wprawdzie zauważono tutaj mankamenty dowodowe sprawy, a to przez pryzmat braku dochodów matki skarżącego, jak też niewykazanie kosztów związanych z utrzymaniem jej mieszkania. Wypada jednakże odnotować, że nie ma żadnego przepisu prawa, który nakładałby na matkę skarżącego obowiązek opłacania za dziecko kosztów sądowych, w szczególności w sytuacji, gdy dziecko ukończyło [...] lata. Jedynie na marginesie należy zauważyć, że już sama wysokość wpisu sądowego od skargi w tej sprawie stanowi dwukrotność kwoty, której umorzenia skarżący domagał się w toku postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, w oparciu o przywołane wyżej przepisy.