I SA/Gl 1510/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2023 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. w J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 września 2022 r. nr 2401-IEW3.4253.34.2022.11 UNP: 2401-22-206784 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za lipiec 2017 r. oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 5 września 2022 r., Dyrektor Izby administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ, DIAS), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. (dalej jako NUS, organ I instancji) z 23 marca 2022 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji NUS określającej E. sp. z o.o. (dalej jako strona, skarżąca, spółka) za lipiec 2017 r.: kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług do zapłaty w wysokości 188.786 zł oraz ustalającej za lipiec 2017 r. w trybie art. 112b ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.) dodatkowe zobowiązania podatkowe w wysokości 56.098,00 zł. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 oraz art. 239a i art. 239b § 1 pkt 1, pkt 2, oraz § 2 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 – dalej jako Ordynacja podatkowa, OP). Stan sprawy: Wskazanej wyżej decyzji określającej stronie zobowiązanie podatkowe za lipiec 2017 r. organ I instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności uznając, że zostały spełnione przesłanki do jego nadania. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się spółka wnosząc zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że organ podatkowy należycie uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego nie zostanie wykonane, podczas gdy materiał zgromadzony w aktach niniejszej sprawy winien prowadzić do przyjęcia odmiennego stanowiska. Po rozpatrzeniu zażalenia organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie NUS. W uzasadnieniu poddał analizie przesłanki z art. 239a i 239b OP i wskazał, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek. Pierwszą przesłanką jest jedna z czterech okoliczności wskazanych w § 1 art. 239b OP, drugą - uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W kontekście tej przesłanki wskazać należy, że uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo - graniczące z pewnością - zmaterializowania się jej. Badając wystąpienie tych przesłanek organ wskazał, że wobec do nieruchomości stanowiącej własność spółki skierowana została egzekucja należności dwóch wierzycieli, co wskazuje na spełnienie przesłanki wskazanej w art. 239 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu spełniona została również przesłanka z art. 239b § 1 pkt 2 OP, ponieważ strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Zgodnie, z informacją zawartą w CEPIK spółka nie posiada żadnych pojazdów. Nadto choć jest właścicielem nieruchomości gruntowej, to jednak jest ona obciążona dwoma hipotekami na rzecz banków o wartości 594.300 oraz 530.171 zł. Analizując wysokość uzyskiwanych dochodów, organ ustalił, że w 2017 r. spółka osiągnęła dochód 11.354 zł, a 2018 r. – 519 zł, natomiast strata w 2019 r. sięgnęła 39.150 zł, a w 2020 r. – 1.633 zł. W 2021 r. spółka nie wykazała sprzedaży opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, a ostatnia taka sprzedaż została dokonana we wrześniu 2020 r. Organ podniósł również, że skoro spółka złożyła odwołanie od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i dodatkowego zobowiązania podatkowego, to oznacza to, że nie zamierza dobrowolnie ponieść tej należności. Te okoliczności świadczą zatem o spełnieniu przesłanki w postaci prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania ustalonego opisaną na wstępie decyzją NUS. Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu zarzutu braku zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego, organ podniósł, że pozyskano dane z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Serwisu Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości, wydruk " stan zaległości zobowiązanego na 21 marca 2022 r., wydruk z Centralnego Rejestru Czynności Majątkowych, wydruk z podsystemu kontrola - zestawienie dochodów podatnika z deklaracji CIT – 8. Zdaniem organu nie zachodziła również konieczność zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się postępowanie przed Sądem Okręgowym w K. pod sygn. akt [...], ponieważ prowadzona sprawa karna nie ma znaczenia dla kwestii nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. W skardze do tutejszego Sądu skarżąca zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, a to: a). art. 201 §1 pkt 2) Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie, do czasu zakończenia postępowania karnego toczącego się przed Sądem Okręgowy w K., [...] Wydział Karny pod sygn. akt: [...], którego wynik posiada wpływ na treść niniejszego postępowania, b). art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie obowiązku zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności nie zważenie na okoliczności oraz dowody przedstawione w niniejszym postępowaniu oraz wskazane w treści przedmiotowego odwołania, c). art. 180 § 1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej, polegające na całkowitym pominięciu wyjaśnień świadków w postaci H. W. i B. W. w toku postępowania, w tym niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym ustalenie, iż w sprawie nie doszło do faktycznego zakupu nieruchomości, d). art. 121 Ordynacji podatkowej - poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych poprzez zastosowanie wykładni rozszerzającej i profiskalnej przy rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie, e). art. 7 i 77 kpa polegającą na niedostatecznym rozważeniu całego materiału dowodowego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, a polegających na uznaniu, iż E. Sp. z o.o., nie była czynnym podatnikiem VAT w czasie składania deklaracji VAT-7 za miesiąc styczeń, f). art. 107 § 3 kpa poprzez niespełnienie norm uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w postaci braku precyzyjnego i wyczerpującego wskazania podstaw, na których oparł się organ przy ustaleniu, iż w sprawie doszło do objęcia fakturami VAT zdarzeń gospodarczych, nie posiadających odzwierciedlenia w rzeczywistości, g). art 239a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędne zastosowanie i nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika iż ww. rygor natychmiastowej wykonalności nie powinien zostać nadany. W oparciu o te zarzuty skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 239a OP, decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W myśl z kolei art. 239b § 1 pkt 1 – 4 OP, decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Z § 2 zaś wynika, że powyższy przepis stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W doktrynie prawa podatkowego podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością. Natomiast sama przesłanka uprawdopodobnienia, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane, sprowadza się do tego, że samo stwierdzenie jednej z wymienionych w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej przesłanek pokrywa się niejako z uprawdopodobnieniem, o którym mowa w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. W doktrynie wskazano także, że uprawdopodobnienie, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, musi wiązać się z wykazaniem, że pomiędzy sytuacją majątkową zobowiązanego do zapłacenia określonej kwoty a brakiem możliwości wyegzekwowania należności musi istnieć związek przyczynowy, który według zasad logicznego rozumowania wskazuje na bezskuteczność egzekucji, gdy będzie ona przeprowadzana w późniejszym terminie (por. Sławomir Presnarowicz, Komentarz do art. 239(b) ustawy – Ordynacja podatkowa; nr LEX 531833). Oceniając w tym kontekście zaskarżone postanowienie stwierdzić należy, że jest ono zgodne z prawem. Przede wszystkim organ prawidłowo ustalił stan majątkowy spółki w niezbędnym zakresie potwierdzającym, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Ustalono, że spółka nie jest właścicielem samochodów. Posiada co prawda nieruchomość, lecz jest ona już obciążona hipoteką na rzecz innych wierzycieli. Co więcej, z nieruchomości tej prowadzona jest egzekucja komornicza na rzecz dwóch wierzycieli. Poddano również analizie funkcjonowanie spółki w obrocie gospodarczym w ostatnich latach. Analiza ta doprowadziła do wniosku, że spółka 2018 r. zakończyła z dochodem na poziomie 519 zł. W następnych latach, 2019 – 2020 r., działalność spółki przyniosła stratę, a ostatnia sprzedaż podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług miała miejsce we wrześniu 2020 r. Rację miał organ w tych okolicznościach, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. W złożonej skardze spółka zresztą nie kwestionowała swojej złej kondycji finansowej. Nie są zatem zasadne zarzuty dotyczące błędnych ustaleń sytuacji majątkowej spółki i jej zdolności do zapłaty należności podatkowych za 2017 r. Podobnie, nie mogą być uwzględnione przez Sąd zarzuty bezpośrednio dotyczące decyzji podatkowej. W niniejszej sprawie ocenie podlega postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, a nie decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego. W konsekwencji o zasadności zarzutów podniesionych w skardze nie może świadczyć ta część argumentacji skarżącej, która dotyczy wadliwości decyzji organu I instancji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Kwestia legalności tej decyzji pozostaje bowiem poza przedmiotem niniejszego postępowania, które dotyczy wyłącznie oceny prawidłowości i zgodności z prawem postanowienia DIAS w zakresie nadania tejże decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (tak NSA w wyroku z 19 października 2021 r., sygn.. akt I FSK 756/18). Stąd poza zakresem niniejszej sprawy pozostają zarzuty dotyczące odmowy zawieszenia postępowania do czasu zakończenia sprawy karnej, nieprzeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków, czy kompletności materiału dowodowego i prawidłowości jego oceny. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259).