I SA/Gl 153/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego P. S. o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 listopada 2017 r. o orzeczenie o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a odmówić uzupełnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 listopada 2017 r. o orzeczenie o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2017 r., wydanym w trybie uproszczonym, oddalono skargę w niniejszej sprawie. Odpis sentencji tego orzeczenia doręczono pełnomocnikowi w dniu 5 grudnia 2017 r. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2017 r. referendarz sądowy przyznał radcy prawnemu P. S. od Skarbu Państwa wynagrodzenie w kwocie 387,13 zł. Do części składowych wynagrodzenia zaliczono: opłatę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w kwocie 240 zł powiększoną o podatek od towarów i usług o wartości 55,20 zł oraz zwrot niezbędnych udokumentowanych wydatków w kwocie 91,93 zł. Na te ostatnie złożyły się koszty przejazdu do Sądu i drogę powrotną do siedziby kancelarii pełnomocnika, w kwocie wskazanej przez pełnomocnika w piśmie procesowym z dnia 12 czerwca 2017 r., obliczone w sposób odpowiadający § 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271 ze zm.) w związku kolejno z: § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 167), art. 34a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm.), art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 623, ze zm.) oraz art. 205 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Jednocześnie referendarz, przywołując liczne przykłady orzeczeń sądów administracyjnych oraz wskazując na stanowisko doktryny, zasygnalizował w postanowieniu, iż do niezbędnych i udokumentowanych wydatków nie można zaliczyć m.in. kosztów korespondencji. W tych ramach referendarz zauważył, że zarówno art. 250 § 1 P.p.s.a., jak również § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), nie wyznaczają limitu wydatków, ani nie określają ich pod względem rodzajowym, poza zastrzeżeniem, iż mają one być wyraźnie niezbędne i udokumentowane. Orzeczenie referendarza sądowego doręczono pełnomocnikowi w dniu 12 grudnia 2017 r. W piśmie procesowym z dnia 6 grudnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego wniósł m.in. o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku oraz jego doręczenie. Jednocześnie "z ostrożności procesowej" wniósł o uzupełnienie wyroku Sądu o rozstrzygnięcie o kosztach, w tym kosztach korespondencji, na które składają się: koszty korespondencji w łącznej kwocie 21,40 zł oraz zwrot kosztów dojazdu do Sądu w kwocie 90,26 zł. W ramach kolejnego pisma procesowego, datowanego na 17 grudnia 2017 r., pełnomocnik zwrócił się o wypłatę przyznanych mu kosztów pomocy prawnej w kwocie 387,13 zł. Nadto, z ostrożności procesowej, gdyby Sąd nie uwzględnił jego poprzedniego wniosku o uzupełnienie wyroku o rozstrzygnięcie o wydatkach, na które składają się koszty korespondencji, złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 grudnia 2017 r., wnosząc o jego zmianę lub uchylenie. Alternatywnie do tych ostatnich wniosków procesowych, pełnomocnik wystąpił o "uzupełnienie postanowienia z dnia 5.12.2017 r. o rozstrzygnięcie o wydatkach – kosztach korespondencji w kwocie 24,60 zł, ewentualnie 18,20 zł – tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ew. przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, ponoszonych przez Skarb Państwa: zastępstwa procesowego w postępowaniu w skutek sprzeciwu do Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącej według norm przepisanych, w tym wydatków w postaci kosztów korespondencji w kwocie 3,20 zł – wysłania sprzeciwu listem zwykłym poleconym." W motywach złożonych wniosków procesowych, pełnomocnik przedstawił wyliczenia kosztów korespondencji, wskazując, że pisma te miały na celu m.in. współdziałanie w realizacji zasady koncentracji materiału procesowego bez szkody dla wyjaśnienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem posiedzenia jest wniosek pełnomocnika o uzupełnienie wyroku Sądu z dnia 28 listopada 2017 r. o koszty nieopłaconej pomocy prawnej. Wniosek ten pierwotnie zawarty został w piśmie pełnomocnika z dnia 6 grudnia 2017 r., a dalej doprecyzowany w tym zakresie w kolejnym piśmie, tj. z dnia 17 grudnia 2017 r. Z kolei sygnalizowany wyżej sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego zostanie rozstrzygnięty w ramach odrębnego orzeczenia. Jak stanowi art. 157 § 1 P.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Jednocześnie zauważyć należy, iż stosownie do treści art. 209 P.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Stosownie natomiast do art. 250 P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków (§ 1), przy czym w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie, o którym mowa w § 1 (§ 2). W niniejszej sprawie nie zapadło orzeczenie uwzględniające skargę, ani też żadne z orzeczeń, o których mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a., co oznacza, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika wyznaczonego pełnomocnikiem z urzędu nie było obligatoryjnym elementem wyroku, to jest takim orzeczeniem, które według przepisów ustawy Sąd powinien był zamieścić z urzędu. Powyższe oznacza, iż brak jest przesłanek dla uzupełnienie wyroku z dnia 28 listopada 2017 r. w zakresie wskazanym we wniosku pełnomocnika skarżącego, albowiem Sąd orzekł o całości skargi i nie pominął żadnego orzeczenia jakie winien był zamieścić w wyroku z urzędu. Jak wskazuje się bowiem w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a. (patrz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. I OSK 2521/13, z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. II OSK 858/11; dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie umknęło uwadze Sądu, że w orzecznictwie prezentowany jest także pogląd odmienny. W postanowieniu Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 15 października 2014 r., II FSK 2459/12 (dostępne tamże), Sąd podniósł, że wynagrodzenie radcy prawnego w zakresie poniesionych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jak również zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków, przysługuje mu bez względu na wynik sprawy, bowiem art. 250 P.p.s.a. stanowi lex specialis w stosunku do art. 203 i 204 P.p.s.a. Sąd podkreślił także, że w świetle wykładni językowej komentowanego przepisu ("otrzymuje") w zasadzie sąd ma obowiązek uwzględnienia żądania pełnomocnika w kwestii zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, chyba że pełnomocnik ustanowiony z urzędu nie podjął żadnych czynności procesowych w imieniu strony albo jego działania pozostawały w oczywistej sprzeczności z zasadami profesjonalizmu (w tej ostatniej kwestii zob. też postanowienie NSA z dnia 2 października 2014 r., I FZ 321/14; dostępne tamże). Sąd przychyla się jednakże do pierwszego ze wskazanych wyżej poglądów, uznając, że o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeka się w ramach odrębnego postanowienia, wydanego w oparciu o przepisy art. 258-261 P.p.s.a. Co więcej, nawet gdyby przyjąć, że dopuszczalne jest w omawianym zakresie uzupełnienie wyroku, to wniosek w niniejszym przypadku byłby bezzasadny, wszak postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 grudnia 2017 r. (poprzedzającym złożenie wniosku przez pełnomocnika) rozstrzygnięto o kosztach pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu. Rozważania, co do kompletności przyznanego wynagrodzenia Sąd podejmie w ramach odrębnego orzeczenia dotyczącego sprzeciwu pełnomocnika skarżącej od postanowienia referendarza sadowego z dnia 5 grudnia 2017 r. Z tych względów, na podstawie art. 157 § 2 i 3 P.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu wniosku o uzupełnienie wyroku.