I SA/Gl 1571/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Beata Machcińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 października 2017 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej: organ odwoławczy, organ nadzoru), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej: K.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 599, dalej: u.p.e.a., ustawa egzekucyjna), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej: organ egzekucyjny) z dnia [...] r. nr [...] o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów wniesionych przez "A" Sp. z o.o. w G. (dalej: spółka, zobowiązana, skarżąca) w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] wystawionego przez Burmistrza Miasta G. (dalej: wierzyciel), obejmującym podatek od nieruchomości za grudzień 2014 r. Powyższe postanowienie organu nadzoru zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W toku egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G., pismem z dnia 31 marca 2016 r. zobowiązana wniosła zarzuty do tytułu wykonawczego, wystawionego w dniu [...] r. przez wierzyciela. Spółka zarzuciła tytułowi wykonawczemu "rażące naruszenie prawa" nie precyzując, na czym naruszenie to miałoby polegać. W piśmie z dnia 10 maja 2016 r. organ egzekucyjny wezwał zobowiązaną do doprecyzowania pisma z dnia 31 marca 2016 r. w kwestii podstawy prawnej zarzutu, wskazując, iż w przypadku niedoprecyzowania pisma w terminie 7 dni potraktuje złożony zarzut jako niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy egzekucyjnej (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Spółka nie doprecyzowała pisma stanowiącego zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia wierzyciela w przedmiocie wniesionych zarzutów. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wierzyciel nie uznał zgłoszonego zarzutu wskazując, iż spółka nie sprecyzowała żadnych podstaw zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zaś wystawiony tytuł wykonawczy spełnia wymogi, przewidziane w art. 27 u.p.e.a. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta G. z dnia [...] r. Po wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. uznał zarzuty spółki na prowadzone postępowanie egzekucyjne, zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. za nieuzasadnione. Wskazując na art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny podkreślił, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ustawy egzekucyjnej, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zatem w niniejszej sprawie, rozpatrując zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., w przypadku których stanowisko wierzyciela nie jest wiążące, organ egzekucyjny dokonał samodzielnej analizy spornego tytułu wykonawczego i stwierdził, iż zawiera on elementy, określone w art. 27 ustawy egzekucyjnej oraz sporządzony został według wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2014 r., poz. 650), obowiązującego do dnia 5 września 2016 r. W zażaleniu na postanowienie z dnia [...] r. spółka wniosła o jego uchylenie. Postanowieniem z dnia [...] r. organ nadzoru utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ nadzoru zwrócił w pierwszej kolejności uwagę na zamknięty katalog przypadków, określonych w art. 33 § 1 ustawy egzekucyjnej, które mogą być przedmiotem zarzutu. Wskazał również, że w rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny nie był związany stanowiskiem wierzyciela i samodzielnie przeprowadził analizę tytułu wykonawczego. Wskazując następnie na wymogi, przewidziane w art. 27 § 1 u.p.e.a., którym odpowiadać powinien tytuł wykonawczy, organ nadzoru zaznaczył, że zarzut zobowiązanej dotyczący niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w tym przepisie jest nieuzasadniony. Tytuł ten zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy a ponadto został sporządzony według wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie organu odwoławczego skarżąca zarzuciła mu naruszenie: 1. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 54 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, iż treść wniesionego zażalenia nie zasługuje na uwzględnienie, nie odnosząc się w żadnym stopniu do zarzutów w nim podniesionych i nie przeprowadzając przy tym wyczerpującego postępowania dowodowego, tym samym zawężając katalog przesłanek stanowiących podstawę zaskarżenia; 2. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 33 u.p.e.a. w zw. z art. 27 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że treść wniesionych zarzutów bada się tylko w oparciu o dyspozycję przepisu art. 33 ustawy egzekucyjnej, zawężając tym samym katalog przesłanek stanowiących podstawę wniesionych zarzutów. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie zarzutów zaś ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi nadzoru celem merytorycznego rozstrzygnięcia zgodnie z obowiązującymi przepisami. Uzasadniając skargę skarżąca wskazała w pierwszej kolejności, że organ odwoławczy oparł swoje ustalenia w całości na twierdzeniach organu egzekucyjnego, który powielił stanowisko wierzyciela. Zdaniem skarżącej organ nadzoru opierając treść zażalenia na przepisie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. znacznie zawęził zarzuty w nim zawarte, co doprowadziło do ustalenia nieprawidłowego stanu faktycznego. W jej ocenie przesłanki zawarte w art. 33 u.p.e.a. nie stanowią katalogu zamkniętego i wymienione zostały jedynie przykładowo, zatem zarzut rażącego naruszenia prawa, zgłoszony przez zobowiązaną, powinien być szeroko zbadany a organ winien przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe. Skarżąca przytoczyła następnie stanowisko doktryny, dotyczące wykładni pojęcia "rażącego naruszenia prawa" i wskazała, że organ nadzoru nienależycie przeprowadził w sprawie postępowanie wyjaśniające. Powołała się również na zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę oficjalności, wyrażone w kodeksie postepowania administracyjnego i zwróciła uwagę na zasadę swobodnej oceny dowodów oraz obowiązek organu rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zaznaczyła też, że strona nie ma w postępowaniu obowiązku przedstawiania wszystkich znanych jej dowodów. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację, zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym. Przepis art. 33 § 1 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu może być tylko: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, 4) błąd co do osoby zobowiązanego, 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1, 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27. Żadne inne powody nie mogą być podstawą do wniesienia zarzutów. Z unormowania tego wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia. Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10). Zaś kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie. Nie ma więc racji skarżąca twierdząc, że przesłanki zawarte w art. 33 u.p.e.a. nie stanowią katalogu zamkniętego i wymienione zostały jedynie przykładowo. Natomiast skarżąca zarzuciła tytułowi wykonawczemu rażące naruszenie prawa nie precyzując, na czym miałoby ono polegać, jak również nie podając na wezwanie organu egzekucyjnego podstawy prawnej zarzutu. Ponieważ skarżąca, pomimo wezwania, nie sprecyzowała wniesionego zarzutu, organ egzekucyjny zasadnie rozpoznał zarzut wniesiony pismem z dnia 31 marca 2016 r. jako zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Zgodnie z art. 27 § 1 u.p.e.a. tytuł wykonawczy musiał w dacie jego wydania zawierać: 1) oznaczenie wierzyciela; 2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację; 3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; 4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń; 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; 6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; 7) datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela; 8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu; 9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; 10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; 11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych; 12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku. Tytuł wykonawczy wystawiony w dniu [...] r. został poddany szczegółowej ocenie pod kątem jego zgodności z art. 27 § 1 u.p.e.a. zarówno przez organ egzekucyjny jak i organ nadzoru, co wynika z treści rozstrzygnięć. Tytuł wykonawczy spełnia wszelkie warunki określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie jego wystawienia. Zatem Sąd w pełni podzielił stanowisko organów, że tytuł wykonawczy nie posiada żadnych wad formalnych, które uzasadniałyby przyjęcie zasadności zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Co istotne dokument ten sporządzony został według wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2014 r., poz. 650), obowiązującego do dnia 5 września 2016 r. Niezasadny okazał się więc zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. w zw. z art. 33 u.p.e.a. i art. 27 u.p.e.a., gdyż w toku egzekucji administracyjnej zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn taksatywnie wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1 do 10 u.p.e.a. Stąd też to na wnoszącym zarzut spoczywa obowiązek wskazania, które z okoliczności przewidzianych w art. 33 § 1 u.p.e.a. stanowią podstawę tego zarzutu. Mając na uwadze treść uzasadnienia skargi trzeba wyjaśnić, że art. 18 u.p.e.a. odsyła w sposób ogólny do stosowania kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem wszystkich przepisów tej ustawy, bez wyjątku. Dlatego też każdorazowo należy dokonać oceny w zakresie możliwości odpowiedniego zastosowania norm prawnych zawartych w poszczególnych przepisach K.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym. Przepisy K.p.a. mają jedynie posiłkowe zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym. Stosuje się je jedynie w sprawach nieuregulowanych "inaczej" w ustawie egzekucyjnej. Zatem rozwiązania wynikające z przepisów ustawy egzekucyjnej mają pierwszeństwo przed regulacjami kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy K.p.a. mogą jedynie mieć zastosowanie, jeżeli określone zagadnienie nie jest w ogóle uregulowane w tej ustawie bądź też nie jest uregulowane w sposób wyczerpujący. Całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. w zw. z art. 54 u.p.e.a., gdyż zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 34 § 5 u.p.e.a., natomiast wskazane przez skarżącą naruszenie art. 54 u.p.e.a. dotyczy innego środka, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) skargę oddalił.