I SA/Gl 162/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosków strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym oraz o przywrócenie terminu do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy; 2. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że po zlikwidowaniu działalności gospodarczej, stanowiącej dla niego źródło utrzymania, jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku i wraz z niepracującą żoną korzysta z pomocy finansowej rodziców i teściów. Zaznaczył, iż pomoc ta przeznaczana jest na pokrycie kosztów utrzymania jego i jego rodziny, w tym dwójki dzieci, z których jedno jest pełnoletnie. Według wniosku skarżący nie posiada żadnego majątku. Referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, przedstawienie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2009 złożonych przez skarżącego, jego małżonkę oraz inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, a jeżeli zeznania te nie były jeszcze złożone – za rok 2008, przedłożenie zaświadczeń wydanych we właściwym urzędzie pracy, potwierdzających, że skarżący, jego małżonka oraz syn są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku (zastrzeżono, że w razie, gdyby nie było podstaw do wydania któregokolwiek z tych zaświadczeń, należy przedstawić zaświadczenie właściwego organu podatkowego poświadczające, że dana osoba nie złożyła zeznania podatkowego za 2008 r.), przedstawienie pisemnych wyjaśnień rodziców i teściów skarżącego, wskazujących wysokość pomocy materialnej udzielonej mu w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Odpowiadając na to wezwanie, pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 24 lutego 2010 r. poinformował m.in., że nie jest on "w chwili obecnej zarejestrowany w Urzędzie Pracy, co jest konsekwencją niedotrzymania wyznaczonego terminu stawienia się". Pełnomocnik przedstawił kopie: oświadczeń skarżącego i jego małżonki o braku jakichkolwiek dochodów w roku ubiegłym oraz jego rodziców i teściów o pomocy materialnej dla niego i jego rodziny, decyzji z dnia 12 stycznia 2009 r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, deklaracji podatkowych złożonych przez niego za lata 2007-2008 (za 2007 r. skarżący w formularzu PIT-37 wykazał przychód ze stosunku pracy w kwocie 336 zł, zaś za 2008 r. – w formularzu PIT-36L, dotyczącym opodatkowania na zasadach określonych w art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., przychód z działalności gospodarczej w wysokości 220.808,84 zł, koszty jego uzyskania w wysokości 190.888,55 zł i dochód w wysokości 39.920,29 zł) oraz faktur i rachunków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Pełnomocnik wniósł jednocześnie o przedłużenie terminu do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Wniosek ten został uwzględniony – zarządzeniem z dnia 1 marca 2010 r. referendarz sądowy przedłużył ów termin o 7 dni. Pismem z dnia 15 marca 2010 r. skarżący, powołując się na swój stan zdrowia, wniósł o kolejne przedłużenie terminu, lecz wniosek ów oddalono (zarządzenie z dnia 18 marca 2010 r.). Pismem z dnia 26 marca 2010 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie wspomnianego terminu. W uzasadnieniu podkreślił, że z uwagi na chorobę strony, dopiero w dniu 25 marca 2010 r. możliwe było skompletowanie brakujących dokumentów, a co za tym idzie – w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu. Pełnomocnik przedstawił odpisy zaświadczeń, że ani skarżący, ani jego małżonka i pełnoletni syn nie figurują w rejestrze osób bezrobotnych, że skarżący i jego małżonka nie korzystali ze świadczeń rodzinnych, że rachunki bankowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą zostały zamknięte oraz że małżonka skarżącego nie złożyła zeznania podatkowego za 2008 r. Z kolei odpisy zaświadczeń organu podatkowego odnoszące się do wnioskodawcy wskazują, że jego dochód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych wyniósł 57.273,69 zł – w 2007 r. i 42.501,07 zł – w 2008 r. Nadesłano też nowe, bardziej szczegółowe oświadczenia rodziców i teściów skarżącego, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej. Skarżący wnosił już o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach toczących się przed Sądem, lecz jego wnioski, wniesione w sprawach o sygn. akt III SA/Gl 1179-1185/09, zostały w dniu 17 marca 2010 r. oddalone przez referendarza sadowego. Należny wpis od skargi wynosi w sprawie 1721 zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: W pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, że uchybienie terminu do wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku nie pociągnęło dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, gdyż wezwanie to zostało wykonane, wprawdzie po terminie, lecz przed wydaniem postanowieniem w przedmiocie tego wniosku. W konsekwencji wniosek o przywrócenie wspomnianego terminu musi być, zgodnie z art. 86 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.), uznany za niedopuszczalny, a taki wniosek, stosownie do art. 88 P.p.s.a., podlega odrzuceniu i dlatego na podstawie tego przepisu stosowanego w związku z art. 258 § 1 i 3 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie drugim sentencji. Przystępując natomiast do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, odnotować wypada, że w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że powyższa przesłanka nie została spełniona, gdyż przedłożona dokumentacja źródłowa – wbrew przekonaniu o jej kompletności i jednoznaczności, jakie zdaje się wynikać z pisma z dnia 26 marca 2010 r. – nie pozwala na wolną od wątpliwości ocenę najogólniej rozumianej sytuacji skarżącego. Uwaga ta dotyczy w szczególności jego dochodów, gdyż w świetle przedłożonych dowodów można przyjąć, iż dostatecznie wykazano jedynie, że zaprzestał on prowadzenia działalności gospodarczej oraz że jego małżonka nie złożyła zeznania podatkowego za ubiegły rok. Nie udowodniono natomiast tej ostatniej okoliczności w stosunku do skarżącego oraz jego pełnoletniego syna. Zauważyć wszak należy, że wnioskodawca w 2008 r. uzyskiwał dochody nie tylko z działalności gospodarczej, opodatkowane tzw. podatkiem liniowym na podstawie art. 30c ustawy podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazane w załączonym odpisie deklaracji PIT-36L, ale i odzwierciedlone w zaświadczeniu organu podatkowego przychody opodatkowane na zasadach ogólnych, które według art. 30c ust. 6 przywołanej ustawy nie łączą się z przychodami z działalności gospodarczej opodatkowanej w sposób "liniowy". Tym samym zaprzestanie wykonywania tej działalności nie oznacza, że skarżący nie osiąga jakichkolwiek dochodów, tj. dochodów opodatkowanych na zasadach ogólnych, których dotyczyło przedstawione zaświadczenie. Jest tak zwłaszcza dlatego, że nie był on w stanie przedstawić dokumentu, który potwierdziłby, iż kiedykolwiek był on osobą bezrobotną, jak utrzymywał przed wystosowaniem wezwania w tym zakresie. W świetle powyższych uwag zwolnienie skarżącego od kosztów w niniejszej sprawie nie może wchodzić w grę. Jest tak pomimo tego, iż jest on stoi on przed koniecznością uiszczenia wpisu w innych sprawach, toczących się obecnie przed sądem, m.in. w sprawie, w której wniesiono wniosek drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznawany na dzisiejszym posiedzeniu. Wpis od skargi, czyli najwyższa opłata, jaką trzeba uiścić w postępowaniu łącznie z częścią należnego wpisu wynikającą ze zwolnienia przyznanego w tej drugiej sprawie nie przekracza wszak 1/10 dochodu wnioskodawcy opodatkowanego na zasadach ogólnych w 2008 r. Jest to zaś ostatnia pewna informacja na temat wysokości tego dochodu, a w konsekwencji również najbardziej odpowiadająca rzeczywistemu stanowi rzeczy w tej materii. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.