I SA/Gl 1649/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 listopada 2005 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 884/05 ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1000 zł, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu zwróciła uwagę na niedostatek, w jakim znajduje się wraz z rodziną, składającą się z męża i dwóch małoletnich córek. Stwierdziła mianowicie, że cała rodzina utrzymuje się wyłącznie z kwot uzyskiwanych przez męża z prac dorywczych w wysokości 1200 zł miesięcznie. Według wniosku strona nie posiada żadnego majątku poza domem. Pismem doręczonym w dniu 27 stycznia 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez: nadesłanie dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, przedłożenie wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, przedstawienie kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2013 złożonych przez skarżącą oraz przez inne osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, a w przypadku, gdyby zeznania te nie były złożone – za rok 2012, nadesłanie zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie pracy, że skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, wyjaśnienie różnic pomiędzy stanem majątku podanym we wniosku o przyznanie prawa pomocy znajdującym się w aktach o sygn. I SA/Gl 884/05 a wnioskiem złożonym obecnie oraz wskazanie sposobu rozdysponowania środków pochodzących z ewentualnego zbycia składników majątkowych, a także przedstawienie kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. W terminie zakreślonym w wezwaniu należny wpis został uiszczony, po czym podjęto dalsze czynności w sprawie, tj. postanowieniem z dnia 17 lutego 2014 r. odrzucono skargę o wznowienie postępowania. Strona, reprezentowana przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, wniosła skargę kasacyjną od tego postanowienia. Wezwanie referendarza sądowego nie zostało dotąd wykonane. Skarżąca wnosiła już o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu, którego wznowienia się domaga, lecz wniosek ten został załatwiony odmownie postanowieniem z dnia 11 lipca 2005 r. z uwagi na fakt, że nie wykonała ona wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając dokumentację źródłową. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uznać trzeba, że skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi, gdyż nie wykonała wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Termin zakreślony wezwaniem upłynął bowiem bezskutecznie z dniem 3 lutego 2014 r. (poniedziałek). W terminie tym uiszczono natomiast należny wpis od skargi, co umożliwiło podjęcie dalszych czynności w sprawie, mających wszak charakter wyłącznie formalny, tj. wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Złożenie skargi kasacyjnej od tego postanowienia, a co za tym idzie konieczność uiszczenia wpisu od tej skargi, sprawia, że należy rozpoznać złożony wcześniej wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Niewątpliwie przecież wpis od skargi kasacyjnej jest elementem tych ostatnich kosztów. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może być jednak uwzględniony z uwagi na podniesiony wyżej fakt, że nie zostało wykonane wezwanie do uzupełnienia zawartych w nim danych. Wezwanie takie zaś – stosownie do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W efekcie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację zawartych nim twierdzeń poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, wyłączając wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Podkreślić przy tym wypada, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególna potrzeba wspomnianej weryfikacji. Skarżąca już raz nie wykonała wszak wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku złożonym w postępowaniu, którego wznowienia się domaga, i z tego powodu odmówiono jej przyznania prawa pomocy. Mimo to wpis od skargi został wtedy uiszczony. Analogicznie opłacono wpis od skargi o wznowienie, co pozwala podać w wątpliwość zawarte we wniosku oświadczenie, według którego koszty sądowe nie mogą być zapłacone. Skądinąd wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi o wznowienie, który również był o połowę niższy od pierwszego wpisu uiszczonego w imieniu skarżącej. Co więcej, niektóre dane zamieszczone we wcześniejszym wniosku różnią się od danych wskazanych we wniosku rozpoznawanych obecnie, co także próbowano wyjaśnić w wezwaniu. Brak dokumentacji źródłowej wyklucza więc ustalenie sytuacji skarżącej w jakimkolwiek aspekcie, w szczególności choćby oszacowanie dochodów i wydatków jej gospodarstwa domowego. Podsumowując, niewykonanie wezwania referendarza sądowego nie pozwala uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które postawiono w wezwaniu; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.