I SA/Gl 165/12

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.S. i M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej p o s t a n a w i a przyznać adwokatowi A. K. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach - wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 221,40 (słownie: dwieście dwadzieścia jeden 40/100) złotych, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 41,40 (słownie: czterdzieści jeden 40/100) złotych, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. S. i M. S. na decyzję organu podatkowego wskazaną w komparycji niniejszego postanowienia, a dotyczącą odmowy uchylenia decyzji, po wznowieniu postępowania, w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Odpis wyroku doręczono skarżącym w dniu 11 grudnia 2012 r. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwolnił skarżących od kosztów sądowych (pkt 1 sentencji) i jednocześnie ustanowił dla nich adwokata (pkt 2 sentencji). Na tej podstawie Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła pełnomocnika w osobie adwokata A. K., o czym poinformowano Sąd pismem z dnia 19 lutego 2013 r. W dniu 27 lutego 2013 r. wyznaczony w tej sprawie adwokat zapoznała się aktami sprawy. Pismem z dnia 16 marca 2013 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 25 marca 2013 r., ww. pełnomocnik skarżących wniosła skargę kasacyjną od wskazanego na wstępie wyroku Sądu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W tych ramach adwokat wystąpiła również o zasądzenie na jej rzecz "kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, jednocześnie oświadczając iż koszty te nie zostały pokryte ani w całości ani w części." Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2013 r. Sąd pierwszej instancji przywrócił termin do wniesienia ww. skargi kasacyjnej. Z tych względów akta sprawy wraz z rzeczoną kasacją przekazano do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 22 listopada 2013 r., na której pełnomocnik skarżących nie stawiła się pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy, Sąd drugiej instancji oddalił skargę kasacyjną (wyrok w sprawie o sygn. akt II FSK 1745/13). Mając powyższe na względzie, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") adwokat wyznaczony w ramach prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wspomniane przepisy zawarte są w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461; dalej w skrócie: "rozporządzenie z 2002 r."). Co znamienne, referendarz sądowy, działający tutaj na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zobowiązany jest do poczynienia ustaleń, co do rzeczywistej aktywności pełnomocnika, któremu ma zostać przyznane wynagrodzenie, uwzględniając w szczególności fakt, że został on ustanowiony już po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Przyjmuje się bowiem w judykaturze, iż pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną, przy czym udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana (vide: postanowienia NSA z 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt. II OZ 321/10; LEX nr 619880 oraz z dnia 17 września 2012 r. sygn. akt. II FZ 727/12; LEX nr 1221331). Należy więc stwierdzić, że aktywność ustanowionego w tej sprawie adwokata sprowadziła się do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 7 listopada 2012 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z dnia 22 listopada 2013 r. wynika bezspornie, że ww. pełnomocnik nie reprezentowała strony skarżącej w ramach posiedzenia sądowego. Stosownie do § 19 pkt 1 rozporządzenia z 2002 r., koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują przede wszystkim opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. Stawki minimalne opłat za postępowanie przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji zostały określone w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2002 r. Dotyczą one spraw, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (lit. a), spraw w przedmiocie skarg na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego (lit. b) oraz innych spraw, kiedy stawka ta wynosi 240 zł (lit. c). Niniejsze postępowanie – w którym skarga została wniesiona na decyzję wydaną w trybie wznowienia postępowania administracyjnego – należy do tej trzeciej kategorii spraw, o której mowa w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z 2002 r. Jednocześnie na gruncie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) tego rozporządzenia, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, w przypadku gdy pełnomocnik nie występował w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, pełnomocnikowi przysługuje wynagrodzenie w wysokości 75 % stawki minimalnej, nie mniej niż 120 zł. Przyjęto bowiem, że pełnomocnik został w tej sprawie ustanowiony już po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, a zatem jego wynagrodzenie należało ustalić z uwzględnieniem wyższej stawki za drugą instancję. Pogląd taki znajduje wsparcie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2009 r. sygn. akt I FZ 364/09 (LEX nr 612614). W tym stanie rzeczy należne pełnomocnikowi wynagrodzenie stanowi w tej sprawie kwota 180 zł (75% x 240 zł), powiększona o 41,40 zł, tj. o wartość podatku od towarów i usług, obliczonego w oparciu o stawkę tegoż podatku obowiązującą w dniu orzekania (23 %; patrz § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia). Z tych względów, na podstawie art. 250 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a. z uwzględnieniem przywołanych wyżej przepisów rozporządzenia z 2002 r., orzeczono jak w sentencji.